Ngưá»i dân xã Hoằng Thắng (Hoằng Hóa) hoang mang, lo lắng trước nguy cÆ¡ mất tiá»n do vỡ hụi xảy ra trên địa bàn.
Tuy nhiên, Ä‘iá»u Ä‘áng nói hiện nay, hình thức chÆ¡i hụi Ä‘ang bị biến tướng, gây nên những cÆ¡n “lốc hụi”, “bão phưá»ng” ở các làng quê. Má»™t số chá»§ hụi lợi dụng việc huy động vốn, lòng tin và sá»± thiếu hiểu biết cá»§a ngưá»i dân để nhằm mục Ä‘ích chiếm Ä‘oạt tài sản. Nhiá»u vụ “vỡ hụi” thá»i gian gần Ä‘ây ở má»™t số địa phương trong tỉnh còn liên quan đến việc huy động tiá»n cá»§a nhiá»u ngưá»i dân vá»›i lãi suất hấp dẫn để đầu tư làm ăn, cho vay lại kiếm lá»i hoặc góp vốn kinh doanh bất động sản. Tuy nhiên, khi thị trưá»ng bất động sản “chững” lại, tiá»n vốn đầu tư không thu hồi kịp thá»i, nhiá»u ngưá»i rÆ¡i vào tình huống mất khả năng thanh toán, phải tuyên bố “vỡ nợ”, kéo theo Ä‘ó là hàng trăm há»™ dân tham gia chÆ¡i hụi, góp vốn bị liên đới vá» tài chính.
Má»›i Ä‘ây, vụ “vỡ hụi” ở xã Hoằng Thắng (Hoằng Hóa) vá»›i số tiá»n hàng tá»· đồng liên quan đến hàng chục há»™ dân tiếp tục là hồi chuông cảnh báo vá» tình trạng chÆ¡i hụi rồi vỡ hụi ở các làng quê. Bà Nguyá»…n Thị Kim trước Ä‘ây vốn làm chi há»™i trưởng chi há»™i phụ nữ thôn Hải Phúc 1 kiêm tổ trưởng tổ vay vốn. Vừa làm cán bá»™ cá»§a thôn, bà Kim vừa tổ chức cầm hụi. Vì tin tưởng, nhiá»u ngưá»i dân trong xã Ä‘ã dành dụm tiá»n tiết kiệm hàng tháng để tham gia vào dây hụi do bà Kim tổ chức vá»›i mong muốn có chút vốn phòng thân, nuôi con ăn há»c, sá»a sang nhà cá»a. Ngưá»i ít thì tham gia 1 - 2 chân, ngưá»i nhiá»u tham gia đến 3 - 4 chân, có ngưá»i còn cho bà Kim vay để có thêm khoản lãi trang trải cuá»™c sống. Khoảng từ đầu năm 2023, bà Kim không còn khả năng trả tiá»n cho các thành viên chÆ¡i hụi mà tìm cách lẩn tránh, khất lần. Khi bà tuyên bố “vỡ nợ”, nhiá»u ngưá»i hoang mang, lo lắng trước nguy cÆ¡ mất tiá»n. Qua nắm bắt thông tin, số tiá»n bà Kim vay, gom hụi khoảng 7 tá»· đồng, trong Ä‘ó bà cÅ©ng Ä‘ã dùng khoảng 6 tá»· đồng để cho nÆ¡i khác vay lấy lãi chênh lệch. Hiện nay, số tiá»n này khó có khả năng thu hồi.
Má»™t vụ việc vỡ nợ khác xảy ra ở huyện vùng cao Bá Thước từ giữa năm 2022 khiến hÆ¡n 100 há»™ dân ở xã Äiá»n Lư “mất ăn, mất ngá»§” khi nghe thông tin má»™t chá»§ hụi tuyên bố vỡ hụi. Theo Ä‘ó, khoảng từ năm 2021 đến tháng 6-2022, lợi dụng lòng tin cá»§a ngưá»i dân trên địa bàn, bà Nguyá»…n Thị Minh Ä‘ã vay tiá»n mặt và đứng ra tổ chức chÆ¡i hụi vá»›i khoảng 100 ngưá»i dân trên địa bàn xã Äiá»n Lư. Do thấy bà Minh là ngưá»i có Ä‘iá»u kiện kinh tế nên những ngưá»i chÆ¡i hụi tin tưởng và Ä‘óng tiá»n hàng tháng. Ban đầu, bà Minh cÅ©ng thá»±c hiện trả tiá»n đầy đủ cho những ngưá»i chÆ¡i. Tuy nhiên, quá trình làm ăn và chÆ¡i hụi, do thua lá»— nên bà Minh bắt đầu vay tiá»n để trả nợ, đồng thá»i nháºn tiá»n Ä‘óng hụi rồi sá» dụng vào việc trả lãi. Từ tháng 7-2021, bà Minh mất khả năng thanh toán nhưng bà vẫn thông báo Ä‘óng tiá»n hụi. Do tin tưởng bà Minh nên nhiá»u ngưá»i trên địa bàn xã Äiá»n Lư vẫn Ä‘óng tiá»n hụi và đưa tiá»n thế hụi cho bà Minh mà không có giấy tá» giao nháºn. Cầm cá»± đến cuối tháng 6-2022, bà Minh tuyên bố vỡ nợ do không có khả năng trả nợ, vá»›i số tiá»n khoảng 10 tá»· đồng. Äứng trước nguy cÆ¡ mất trắng số tiá»n cho vay và tham gia hụi, các bị hại Ä‘ã làm đơn tố giác gá»i cÆ¡ quan chức năng tố cáo vá» hành vi lừa đảo chiếm Ä‘oạt tài sản. Má»™t số ngưá»i dân Ä‘ã khởi kiện dân sá»± đến Tòa án Nhân dân huyện Bá Thước chỉ vá»›i hy vá»ng lấy lại được số tiá»n Ä‘ã mất... Cuối tháng 6-2023, bà Nguyá»…n Thị Minh bị CÆ¡ quan Cảnh sát Ä‘iá»u tra Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố, bắt tạm giam để Ä‘iá»u tra vá» hành vi lừa đảo chiếm Ä‘oạt tài sản. Vụ việc Ä‘ang tiếp tục được Ä‘iá»u tra, làm rõ.
Thá»±c tế ở các địa phương hiện nay, các hoạt động hụi, há», biêu, phưá»ng thưá»ng bị biến tướng thành các hoạt động huy động vốn trái pháp luáºt vá»›i nhiá»u rá»§i ro. Má»™t số ngưá»i vì “nhẹ dạ, cả tin”, ham lợi nhuáºn, thiếu tỉnh táo trước những dây hụi lãi suất cao nên Ä‘ã dành tiá»n tiết kiệm, tháºm chí vay lãi ngân hàng, bán đất... để đầu tư và rồi ôm “trái đắng”.
Luáºt sư VÅ© Văn Trà, Công ty Luáºt TNHH SÆ¡n Trà thuá»™c Äoàn Luáºt sư tỉnh Thanh Hóa, cho biết: Äể có thể xá» lý được các vụ việc vỡ hụi thì cần phải xem xét má»™t cách toàn diện các yếu tố. Trong trưá»ng hợp chá»§ hụi có hành vi, thá»§ Ä‘oạn gian dối hoặc bá» trốn để chiếm Ä‘oạt tài sản hoặc đến thá»i hạn trả lại tài sản mặc dù có Ä‘iá»u kiện, khả năng nhưng cố tình không trả hoặc Ä‘ã sá» dụng tài sản Ä‘ó vào mục Ä‘ích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản thì có thể bị xem xét khởi tố theo quy định tại Äiá»u 174, Äiá»u 175 Bá»™ luáºt Hình sá»± hiện hành vá» tá»™i lừa đảo chiếm Ä‘oạt tài sản hoặc tá»™i lạm dụng tín nhiệm chiếm Ä‘oạt tài sản. Trưá»ng hợp không có đủ các yếu tố cấu thành tá»™i phạm hình sá»± thì chỉ có thể giải quyết các vụ việc theo pháp luáºt dân sá»±. Tuy nhiên, đối vá»›i những vụ vỡ hụi, việc xá» lý để thu hồi tài sản trả lại cho ngưá»i dân là hết sức khó khăn.
Vỡ hụi và câu chuyện Ä‘iêu đứng cá»§a nhiá»u gia Ä‘ình vì chá»§ hụi mất khả năng thanh toán không phải là chuyện má»›i. CÆ¡ quan chức năng liên tục cảnh báo vá» tình trạng này, thế nhưng nhiá»u ngưá»i vẫn trở thành nạn nhân trong những vụ việc na ná nhau như thế. Äể phòng ngừa rá»§i ro trong việc tích góp tài chính, ngưá»i dân nên chá»n lá»±a các kênh đầu tư, các hình thức tiết kiệm phù hợp, an toàn. Nếu chá»n hình thức góp vốn dá»±a vào uy tín như chÆ¡i hụi thì phải hết sức cân nhắc và tháºn trá»ng trong việc lá»±a chá»n ngưá»i tham gia, đồng thá»i nắm vững các quy định cá»§a pháp luáºt liên quan để đảm bảo quyá»n và lợi ích hợp pháp cá»§a mình.
Theo Bài và ảnh: Minh Hiá»n/Báo Thanh Hóa Äiện tá»
https://baothanhhoa.vn/doi-song-xa-hoi/tinh-tao-truoc-khi-tham-gia-hui-ho-lai-suat-hap-dan/195018.htm