Ông Felix Weidencaff tham luận về vấn đề “Động lá»±c tăng năng suất ở Việt Nam: Vai trò của thể chế, chính sách thị trường lao Ä‘á»™ng”.

Phát triển kinh tế bền vững và chuyển đổi việc làm, tăng năng suất lao Ä‘á»™ng cần “song hành”

Ngày 19/9, tại Diá»…n Ä‘àn Kinh tế - Xã há»™i Việt Nam năm 2023, vá»›i Chuyên đề 2 có chủ đề “Nâng cao năng suất lao Ä‘á»™ng, đảm bảo an sinh trong bối cảnh má»›i”, ông Felix Weidencaff, Chuyên gia về việc làm, Văn phòng Tổ chức Lao Ä‘á»™ng Quốc tế (ILO) Khu vá»±c Châu Á - Thái Bình DÆ°Æ¡ng cho rằng, xu hÆ°á»›ng giảm tá»· lệ tăng năng suất trong dài hạn Ä‘ang diá»…n ra trên toàn cầu, ở hầu khắp các khu vá»±c trên thế giá»›i Ä‘ã đặt ra nhiều thách thức về mặt chính sách. Bên cạnh Ä‘ó là thay đổi môi trường kinh tế vÄ© mô toàn cầu. Cụ thể, áp lá»±c lạm phát, căng thẳng địa chính trị, giá lÆ°Æ¡ng thá»±c, năng lượng, cam kết giảm phát thải khí nhà kính và các nguồn lá»±c đầu tÆ° cần thiết; hạn chế về tài nguyên...

Cho rằng Việt Nam Ä‘ã đạt được tăng trưởng kinh tế chÆ°a từng có trong 1 thập ká»· qua, tuy nhiên, ông Felix Weidencaff cho biết, so vá»›i các nÆ°á»›c ASEAN hiện nay thì Việt Nam vẫn còn khoảng cách, thấp hÆ¡n má»™t số quốc gia trong khu vá»±c.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng năng suất, ông Felix Weidencaff cho rằng, Việt Nam cần có Ä‘á»™ng lá»±c má»›i về tăng trưởng năng suất. Theo Ä‘ó, chuyển đổi, phát triển kinh tế bền vững và chuyển đổi việc làm, tăng năng suất lao Ä‘á»™ng cần Ä‘i Ä‘ôi vá»›i nhau. Bên cạnh Ä‘ó, cần hoàn thiện thể chế và chính sách của thị trường lao Ä‘á»™ng để giải quyết những thách thức kép đặt ra…

Theo ông Felix Weidencaff, Việt Nam cần phát triển nguồn nhân lá»±c và tăng cường việc làm để Ä‘áp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nền kinh tế tri thức, công nghệ và công nghiệp 4.0; thay đổi bản chất của thất nghiệp và những thách thức má»›i; thiết lập hệ thống thông tin thị trường lao Ä‘á»™ng hiệu quả. Đồng thời, tăng năng suất và việc làm bền vững, đặc biệt là tập trung vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ...

Nhiều dá»± án nhỏ làm hạn chế tác Ä‘á»™ng của việc đầu tÆ°

Trong khi Ä‘ó, tham gia thảo luận bàn tròn, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về nâng cao năng suất, ông Jonathan Pincus, Chuyên gia Kinh tế quốc tế cấp cao của Tổ chức phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam cho biết, hiện nay trên thế giá»›i chỉ có khoảng 11 quốc gia có thể duy trì tăng năng suất về lâu dài, trong Ä‘ó, Hoa Kỳ là quốc gia dẫn đầu và phần lá»›n các quốc gia là ở châu Âu. Điểm chung của các quốc gia này là những nÆ°á»›c xuất khẩu thành công, tận dụng nhu cầu nÆ°á»›c ngoài để tăng quy mô sản xuất các ngành, cả công nghiệp và nông nghiệp.

Chuyên gia kinh tế của UNDP chia sẻ thá»±c tiá»…n trÆ°á»›c Ä‘ây ở khu vá»±c Đông Nam Á có Thái Lan và Malaysia có tốc Ä‘á»™ tăng năng suất lao Ä‘á»™ng nhanh, tuy nhiên, 2 nÆ°á»›c này lại không duy trì được tốc Ä‘á»™ tăng năng suất lao Ä‘á»™ng sau khủng hoảng tài chính châu Á. Các quốc gia này không nâng cấp được chính sách phát triển khi đạt được mức thu nhập trung bình mà tiếp tục theo Ä‘uổi chính sách tăng trưởng dá»±a trên xuất khẩu chi phí thấp mà không đổi má»›i để nâng cấp công nghệ, nâng cấp năng lá»±c của các ngành sản xuất trong nÆ°á»›c.

Việt Nam là nÆ°á»›c thu nhập trung bình đạt được tăng trưởng Ä‘áng “ngưỡng má»™” trong má»™t thời gian. Vấn đề đặt ra là Việt Nam liệu có rÆ¡i vào bẫy thu nhập trung bình nhÆ° các nÆ°á»›c trên hay không? Theo chuyên gia của UNDP, vấn đề then chốt là Việt Nam phải thành công trong xây dá»±ng hệ thống đổi má»›i quốc gia.

Hiện nay, Việt Nam đầu tÆ° vào đổi má»›i sáng tạo, nghiên cứu phát triển là rất thấp nhất ở khu vá»±c công, các viện nghiên cứu tÆ° nhân thì chÆ°a được khuyến khích phát triển. Điều này là do các doanh nghiệp tÆ° nhân xuất khẩu chủ yếu là doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp Ä‘a quốc gia, còn doanh nghiệp trong nÆ°á»›c chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa thì khó có thể có đủ nguồn lá»±c cho nghiên cứu phát triển.

Chuyên gia của UNDP chỉ rõ 2 vấn đề trong đầu tÆ° nghiên cứu phát triển của Việt Nam là tiêu quá ít và tiêu quá dàn trải. Khả năng Ä‘iều phối thấp giữa trung Æ°Æ¡ng và địa phÆ°Æ¡ng trong đầu tÆ° nghiên cứu phát triển. Đầu tÆ° dàn trải vá»›i quá nhiều cÆ¡ quan bá»™ ngành và chÆ°a tập trung vào những ngành then chốt. Nhiều dá»± án nhỏ làm hạn chế tác Ä‘á»™ng của việc đầu tÆ°.

Ngoài ra, chuyên gia của UNDP cÅ©ng góp ý vào công tác Ä‘ào tạo chuyên sâu, sau đại học ở Việt Nam. Hiện nay, chÆ°a có đủ không gian trong giáo dục cao học, nhất là các ngành khoa học, kÄ© thuật. Trong bối cảnh các doanh nghiệp hứng thú vá»›i đầu tÆ° tại Việt Nam, Việt Nam cần chuẩn bị tốt hÆ¡n để tận dụng cÆ¡ há»™i này, nâng cấp năng lá»±c của mình. Việt Nam có nhiều du học sinh ở các nÆ°á»›c phát triển, nhiều nhân tài khoa học công nghệ cần được khuyến khích trở về các viện, trường ở Việt Nam để tận dụng được nguồn nhân lá»±c này.

Phát biểu kết thúc ná»™i dung này, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung Æ°Æ¡ng Nguyá»…n Đức Hiển cho biết, về vấn đề năng suất, trong ngắn hạn năm 2023, cần đặc biệt quan tâm đến các chính sách tạo nền tảng thúc đẩy năng suất, gia tăng đầu tÆ° cho khoa học công nghệ, giáo dục Ä‘ào tạo. Không được buông lÆ¡i vấn đề năng suất, kể cả trong Ä‘iều kiện kinh tế khó khăn, cần quan tâm đầu tÆ° thỏa Ä‘áng cho đổi má»›i sáng tạo, phát triển công nghệ.

“Về dài hạn, cần đổi má»›i cÆ¡ cấu ná»™i ngành, tạo ra sá»± bền vững của năng suất, tạo sá»± đồng bá»™ trong các khâu triển khai, nâng cao chất lượng nhân lá»±c, đẩy mạnh chuyển đổi số trong cá»™ng đồng doanh nghiệp”, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung Æ°Æ¡ng Nguyá»…n Đức Hiển nêu rõ.

Theo N.Hường/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/khong-duoc-buong-loi-van-de-nang-suat-ke-ca-trong-dieu-kien-kinh-te-kho-khan-post265291.html