Thống kê của Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống thiên tai đến ngày 30/9 cho thấy mÆ°a lÅ© Ä‘ã làm 9 người chết, 2 người mất tích, 10 người bị thÆ°Æ¡ng, tập trung ở miền núi phía Bắc và bắc miền Trung. MÆ°a lá»›n, lÅ© quét, sạt lở đất cÅ©ng làm hàng trăm Ä‘iểm đường, cầu dân sinh bị sạt lở, hÆ° hỏng, làm gián Ä‘oạn giao thông ở má»™t loạt các tỉnh từ Quảng Trị, Quảng Bình, Nghệ An, Thanh Hóa cho đến Yên Bái, Hòa Bình, SÆ¡n La, Lào Cai. Cùng vá»›i Ä‘ó, hàng chục nghìn hécta lúa và hoa màu bị ngập úng, gần 3.000 con gia súc và gia cầm bị chết, hàng nghìn ngôi nhà của người dân bị ảnh hưởng. Đợt mÆ°a lÅ© này Ä‘ã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống nhân dân.

Trong bối cảnh Ä‘ó, sáng 28/9, Thủ tÆ°á»›ng Chính phủ Ä‘ã ký Công Ä‘iện 898/CĐ-TTg về việc tập trung ứng phó và khắc phục hậu quả mÆ°a lÅ©. Công Ä‘iện yêu cầu để bảo đảm an toàn tính mạng, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người, tài sản của nhân dân và nhà nÆ°á»›c, Ban chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai và Ủy ban quốc gia ứng phó sá»± cố, thiên tai và tìm kiến cứu nạn, các Bá»™ trưởng, Thủ trưởng cÆ¡ quan ngang bá»™, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh không được lÆ¡ là, chủ quan, mất cảnh giác, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, chủ Ä‘á»™ng chỉ đạo khẩn trÆ°Æ¡ng triển khai có hiệu quả công tác ứng phó và khắc phục nhanh hậu quả mÆ°a lÅ© theo phÆ°Æ¡ng châm "bốn tại chá»—".

Thủ tÆ°á»›ng lÆ°u ý Chủ tịch Uá»· ban nhân dân các tỉnh cần khẩn trÆ°Æ¡ng rà soát, sÆ¡ tán ngay những há»™ dân ở khu vá»±c nguy hiểm, không đảm bảo an toàn, nhất là vùng trÅ©ng thấp có nhiều khả năng bị chia cắt, cô lập do ngập lụt sâu, các khu vá»±c có nguy cÆ¡ cao bị sạt lở đất, lÅ© quét, không để xảy ra chết người, kịp thời há»— trợ lượng thá»±c, thá»±c phẩm, nhu yếu phẩm cho người dân, cÅ©ng nhÆ° huy Ä‘á»™ng lá»±c lượng há»— trợ người dân khắc phục nhanh hậu quả mÆ°a lÅ© ngay sau khi nÆ°á»›c rút, đồng thời sẵn sàng lá»±c lượng để cứu há»™, cứu nạn khi có tình huống xảy ra.

Trên cÆ¡ sở Ä‘ó, các địa phÆ°Æ¡ng bị ảnh hưởng Ä‘ã chủ Ä‘á»™ng triển khai các hoạt Ä‘á»™ng khắc phục hậu quả thiên tai, trọng tâm là khắc phục thiệt hại về nhà cá»­a, tài sản; vệ sinh môi trường; tiêu Ä‘á»™c, khá»­ trùng; xá»­ lý đảm bảo nÆ°á»›c sinh hoạt trong các vùng bị ngập úng, khắc phục công trình nÆ°á»›c sạch để phục vụ sinh hoạt cho nhân dân; khôi phục sản xuất lúa, ngô, rau màu bị ngập; sữa chữa hạ tầng hÆ° hỏng.

Các tỉnh cÅ©ng Ä‘ã tăng cường kiểm tra, rà soát, sẵn sàng các phÆ°Æ¡ng án đảm bảo an toàn Ä‘ê Ä‘iều, hồ đập, hạ du hồ chứa; đặc biệt là hồ chứa xung yếu, bị xuống cấp hoặc có sá»± cố, đồng thời chuẩn bị lá»±c lượng, vật tÆ°, phÆ°Æ¡ng tiện, trang thiết bị để xá»­ lý các tình huống có thể xảy ra.

Lá»±c lượng chức năng và người dân tham gia khắc phục hậu quả mÆ°a lÅ© Qùy Châu (Nghệ An). Ảnh: TTXVN phát

Vẫn được coi là rốn mÆ°a lÅ© của Việt Nam, có thể thấy dải đất miền Trung và các tỉnh miền núi Bắc Bá»™ năm nào cÅ©ng phải hứng chịu những đợt thiên tai nghiêm trọng và buá»™c phải “sống chung vá»›i lÅ©”. Chính vì vậy, có lẽ Ä‘iều quan trọng là cần phải Æ°u tiên nguồn lá»±c đầu tÆ° cho công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Ngoài ra, cần phải đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, hợp tác quốc tế, chuyển đổi số; hiện đại hóa công cụ há»— trợ, số hóa cÆ¡ sở dữ liệu phòng, chống thiên tai; cÅ©ng nhÆ° nâng cao nhận thức, hÆ°á»›ng dẫn kỹ năng ứng phó thiên tai, sá»± cố cho người dân.

Trên thá»±c tế, không chỉ ở Việt Nam mà nhiều nÆ¡i trên thế giá»›i cÅ©ng phải hứng chịu hàng loạt vụ sạt lở, lÅ© quét gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản má»—i năm. Chính vì vậy, nhiều nÆ°á»›c trên thế giá»›i Ä‘ã có nhiều biện pháp, quy định để phòng, tránh, chống và phản ứng nhằm giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra. Ở khu vá»±c Caribe, nhiều nÆ°á»›c Ä‘ã qui chuẩn hóa quy trình xây dá»±ng công trình tại các địa Ä‘iểm có nguy cÆ¡ sạt lở đất và lÅ© lụt vào xây dá»±ng công trình và xác định các đặc Ä‘iểm công trình cần thiết liên quan đến lÅ© lụt và sạt lở đất. Trong khi Ä‘ó, Australia cÅ©ng Ä‘Æ°a ra quy định về quy hoạch, quản lý đất Ä‘ai tại những khu vá»±c có nguy cÆ¡ cao, trong Ä‘ó chia địa hình ra làm 3 khu vá»±c vá»›i mức Ä‘á»™ dốc khác nhau và đối vá»›i má»—i khu vá»±c và chính quyền sẽ Ä‘iều tiết mật Ä‘á»™ xây dá»±ng, các loại công trình xây dá»±ng và mật Ä‘á»™ dân cÆ° phù hợp. Má»™t quốc gia thường xuyên phải hứng chịu các trân mÆ°a lÅ© lá»›n hàng năm ở Mỹ Latinh là Peru lại Ä‘Æ°a ra biện pháp đầu tÆ° xây dá»±ng thêm nhiều hồ chứa tại khu vá»±c miền núi để trữ và Ä‘iều tiết nÆ°á»›c nhằm giảm thiểu thiệt hại.

Về phần mình, CÆ¡ quan Quản lý Tình trạng khẩn cấp Liên bang Mỹ (FEMA) cÅ©ng Ä‘Æ°a ra khuyến cáo nghiêm ngặt để làm cÆ¡ sở cho chính quyền phân bổ quy hoạch xây dá»±ng các cÆ¡ sở hạ tầng dân sá»±, công cá»™ng ở những khu vá»±c thường xuyên xảy ra thiên tai, trong Ä‘ó có lÅ© quét và sạt lở đất. Cùng vá»›i Ä‘ó, các nhà mạng di Ä‘á»™ng ở những khu vá»±c có nguy cÆ¡ được chính quyền hợp đồng gá»­i tin nhắn khẩn cấp về nguy cÆ¡ lÅ© quét, sạt lở đất đến tất cả các số di Ä‘á»™ng. Ngoài ra, tất cả người dân cÅ©ng được học và tìm hiểu các lá»™ trình, tuyến đường sÆ¡ tán, các kế hoạch trú ẩn và ứng phó vá»›i lÅ© quét, sạt lở đất để họ có thể chủ Ä‘á»™ng trong tình huống khẩn cấp.

Trở lại vá»›i nÆ°á»›c ta, trÆ°á»›c những khó khăn vô vàn mà người dân ở các vùng bị ảnh hưởng Ä‘ang phải đối mặt, nhiều hoạt Ä‘á»™ng quyên góp, ủng há»™ cÅ©ng từng bÆ°á»›c được triển khai nhằm kịp thời há»— trợ lÆ°Æ¡ng thá»±c, thá»±c phẩm, nhu yếu phẩm cho các há»™ có nguy cÆ¡ thiếu Ä‘ói trên tinh thần “tÆ°Æ¡ng thân tÆ°Æ¡ng ái”, “lá lành Ä‘ùm lá rách” và vá»›i phÆ°Æ¡ng châm không để bất kỳ người dân nào bị bỏ lại phía sau.

Bằng tình cảm từ sâu thẳm trong trái tim, người dân cả nÆ°á»›c đều mong muốn được sẻ chia bá»›t Ä‘i những khó khăn và Ä‘ó còn là tình nghÄ©a đồng bào mà má»—i người con đất Việt luôn tá»± hào. Có thể những ngày sắp tá»›i vẫn còn nhiều thá»­ thách đối vá»›i người dân ở những vùng bị ảnh hưởng bởi mÆ°a lÅ© và vì vậy những nghÄ©a cá»­, sá»± chung tay của cá»™ng đồng có ý nghÄ©a Ä‘á»™ng viên to lá»›n về tinh thần, những hành Ä‘á»™ng thiết thá»±c, cụ thể sẽ góp phần xoa dịu mất mát và khắc phục thiệt hại do thiên tai gây ra để má»™t mai khi dòng nÆ°á»›c dữ qua Ä‘i thì tình người vẫn còn mãi trên dải đất hình chữ S này.