Thầy giáo Trường THPT Phan Huy Chú, huyện Thạch Thất, Hà Ná»™i, xÆ°ng “mày - tao”, chỉ tay vào mặt học sinh và mắng “hiểu chÆ°a con chó”. Má»™t học sinh hút thuốc lá Ä‘iện tá»­ bị thầy hiệu phó tát ù tai. Má»™t nữ sinh lá»›p 12 bị cô giáo túm áo kéo lê trên đất khi em Ä‘ã kiệt sức vì bị cô Ä‘uổi ra khỏi lá»›p do mắc lá»—i mua bánh không Ä‘úng vá»›i yêu cầu của cô. Liên tiếp những câu chuyện buồn, những hành Ä‘á»™ng và lời nói thiếu đạo đức Ä‘ang khiến ngay cả các thầy cô giáo trong ngành cÅ©ng phải thốt lên: không thể chấp nhận được dù vì bất cứ lý do gì. Hay nói nhÆ° TS. Nguyá»…n Tùng Lâm - Chủ tịch Há»™i Tâm lý Giáo dục Hà Ná»™i: Nhiều thầy cô giáo không ý thức giữ gìn hình ảnh nghề nghiệp, không nắm được nguyên tắc sÆ° phạm, coi thường tâm lý giáo dục...

Ứng xá»­ sÆ° phạm của các thầy cô giáo Ä‘ang có những hạn chế

Sau loạt vụ lạm thu các khoản đầu năm học thì phụ huynh và dÆ° luận bàng hoàng khi liên tiếp xảy ra các vụ bạo hành học sinh từ mầm non cho đến cấp THPT. 

Đầu tiên là vụ cô giáo Trường THPT Đa Phúc, huyện Sóc SÆ¡n, Hà Ná»™i Ä‘uổi má»™t nữ sinh lá»›p 12 ra khỏi lá»›p quỳ khóc đến kiệt sức rồi kéo lê trên mặt đất chỉ vì “không mua bánh sinh nhật Ä‘úng cá»­a hàng”. Tiếp theo, má»™t thầy giáo dạy tiếng Anh ở Trường THPT Phan Huy Chú – Thạch Thất, Hà Ná»™i Ä‘ã bóp cằm, chỉ vào mặt nam sinh xÆ°ng “mày tao”, thậm chí ở cuối clip, thầy giáo còn xúc phạm học sinh chỉ vì em làm bài tập sai.

ChÆ°a dừng lại ở Ä‘ó, má»™t học sinh lá»›p 4 của Trường Tiểu học Hải Hòa, phường Hải Hòa, thị xã Nghi SÆ¡n, Thanh Hóa Ä‘ã bị cô giáo dùng roi tre Ä‘ánh vào lÆ°ng bầm tím vì không làm bài tập. Hay má»›i Ä‘ây nhất là vụ phụ huynh tố cô giáo tại Trường Mầm Non Ngôi Sao Nhỏ - Little Star Ä‘ánh con má»›i 14 tháng tuổi.

“Ứng xá»­ sÆ° phạm của các thầy cô giáo Ä‘ang có những hạn chế, gây ra hệ lụy khiến nhiều người hiểu sai vai trò của người thầy, thậm chí có những phản ứng tiêu cá»±c từ học sinh, phụ huynh” - TS. Nguyá»…n Tùng Lâm - Chủ tịch Há»™i Tâm lý Giáo dục Hà Ná»™i nhận định nhÆ° vậy.

Ông Lâm cho rằng: Những sá»± xảy ra việc vừa qua vá»›i các nhà giáo, trÆ°á»›c tiên các thầy cô giáo Ä‘ã hành xá»­ không Ä‘úng nguyên tắc sÆ° phạm, không phù hợp vá»›i đạo đức nhà giáo, không có ý chí quyết bảo vệ nhân phẩm, an toàn cho bản thân má»—i nhà giáo. Theo tôi, dường nhÆ° nhiều thầy cô giáo không ý thức về nghề nghiệp và việc giữ gìn hình ảnh của mình. Thêm nữa, các thầy cô không nắm được nguyên tắc sÆ° phạm, tức là nghề nghiệp không tinh thông, coi thường tâm lý giáo dục. Đáng lo ngại là vẫn còn mang nặng tÆ° tưởng quyền uy trong nhà trường. Điều này rất nguy hiểm. Để giáo dục học sinh, trong nguyên tắc và phÆ°Æ¡ng pháp sÆ° phạm thì nhà giáo được quyền phạt học sinh để duy trì nề nếp ká»· luật của nhà trường, của lá»›p học. Tuy nhiên, dù hình thức ká»· luật nào cÅ©ng không được hạ nhục, vi phạm nhân cách học sinh.

Trong những sá»± việc này, bá»™ phận quản lý nhà trường cÅ©ng có lá»—i của mình. Nhà trường để giáo viên không nắm được nguyên tắc, kỹ năng sÆ° phạm, vi phạm đạo đức nghề nghiệp, danh dá»± của nhà giáo và để cha mẹ học sinh, người ngoài vào xâm hại nhà giáo, không bảo đảm an toàn về con người và nhân phẩm cao quý của nhà giáo...

Ứng xá»­ sÆ° phạm của các thầy cô hiện nay hết sức hạn chế, nó gây ra hệ lụy làm cho nhiều người hiểu sai vai trò của người thầy, nên gây ra những mâu thuẫn không Ä‘áng có. Khi người ta coi thường nhà giáo, học sinh cÅ©ng coi thường thầy cô sẽ tạo ra bức xúc không Ä‘áng có. Điều này ảnh hưởng rất nhiều đến quá trình phát triển giáo dục, vì thầy cô không chỉ dạy học sinh bằng tri thức mà phải dạy bằng chính nhân cách của mình. Nếu thầy cô nhân cách bị hạ thấp thì hiệu quả giáo dục rất thấp, thậm chí nó còn mang lại tác dụng ngược. Chúng ta phải nhìn vấn đề thấu Ä‘áo nhÆ° vậy chứ không chỉ rút kinh nghiệm rồi cho qua nhÆ° má»™t số vụ việc vừa rồi. 

Usinxki - nhà giáo dục danh tiếng của thế giá»›i cho rằng: Nhân cách của người thầy là sức mạnh có ảnh hưởng to lá»›n đối vá»›i học sinh. Sức mạnh Ä‘ó không thể thay thế bằng bất kỳ cuốn sách giáo khoa nào, bất kỳ câu chuyện châm ngôn đạo đức, bất kỳ má»™t hệ thống khen thưởng hay trách phạt nào khác. Nghề dạy học là cao quý vì nó phát triển nhân cách, xây dá»±ng tÆ°Æ¡ng lai cho má»—i đứa trẻ.

Vì thế, việc thầy cô giữ hình ảnh của mình, giữ nhân cách của mình là vô cùng quan trọng, không chỉ cho bản thân mình mà Ä‘ây cÅ©ng chính là công cụ để dạy học, công cụ để phát triển nhân cách cho chính học trò của mình. Đó là má»™t Ä‘òi hỏi của nghề nghiệp, Ä‘òi hỏi của xã há»™i, nếu ai không Ä‘áp ứng được thì không nên theo nghề giáo.

Làm thế nào để chấm dứt ná»—i ám ảnh bạo lá»±c học đường?

Ông Nguyá»…n Trọng An - nguyên Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ và chăm sóc trẻ em cho hay, vấn đề bạo lá»±c học đường xảy ra Ä‘ã lâu, mặc dù Ä‘ã được tuyên truyền giáo dục rất nhiều nhÆ°ng các vụ việc vẫn liên tục xảy ra, năm sau cao hÆ¡n năm trÆ°á»›c. Đây là vấn đề Ä‘áng lo ngại trong ngành giáo dục hiện nay.

Vá»›i kinh nghiệm nhiều năm làm trong lÄ©nh vá»±c chăm sóc và bảo vệ trẻ em, ông An cho rằng, những sá»± việc xuất hiện trên báo chí má»›i chỉ là má»™t phần nổi của tảng băng chìm, thá»±c tế còn nghiêm trọng hÆ¡n nhiều lần. Bởi gần Ä‘ây có những sá»± vụ bạo lá»±c rất tàn bạo, học sinh Ä‘ánh học sinh, thầy cô giáo Ä‘ánh học sinh, bảo mẫu bạo hành trẻ nhỏ... Nghiêm trọng hÆ¡n, có những em nhỏ Ä‘ã phải tìm đến cái chết, khi Ä‘iều tra thì nguyên nhân là do bạo lá»±c học đường, bị nói xấu, bị Ä‘e dọa trên mạng xã há»™i.

Ông An khẳng định, những vụ bạo lá»±c học đường cho thấy, ngành giáo dục hiện nay chÆ°a có chuẩn má»±c đạo đức học đường cho từng cấp học, cho từng lứa tuổi phù hợp.

“Việc giáo dục về tâm lý, kỹ năng sống trong các nhà trường còn hạn chế, Ä‘ó là sá»± thiếu hụt nghiêm trọng và cần phải thay đổi; Cần tăng cường giáo dục về kỹ năng, về đạo đức, lối sống cho trẻ, không nên nhồi nhét quá nhiều kiến thức và chạy theo thành tích. Phải chăng, sá»± thiếu hụt trong giáo dục Ä‘ã dẫn các vụ bạo lá»±c học đường gia tăng, học trò Ä‘ánh học trò, thầy cô giáo bạo hành học sinh” - ông Nguyá»…n Trọng An chia sẻ.

Theo ông An, để hạn chế bạo lá»±c học đường, biện pháp đầu tiên là giáo dục gia Ä‘ình. Do áp lá»±c cÆ¡m, áo, gạo, tiền nên vấn đề giáo dục trong gia Ä‘ình từ lâu Ä‘ã bị coi nhẹ. Nhiều nhà phó mặc việc giáo dục con cho nhà trường, thầy cô giáo. Nhiều bậc cha mẹ không lắng nghe trẻ nói, sao nhãng việc giáo dục con, chỉ đến khi xảy ra các sá»± việc Ä‘áng tiếc thì má»›i tỉnh ngá»™.  

Bên cạnh Ä‘ó, nhiều gia Ä‘ình có quan niệm “yêu cho roi cho vọt” và thường xuyên dùng roi vọt để giáo dục con. Má»™t đứa trẻ khi bị Ä‘ánh nhiều quá sẽ trở thành má»™t đứa bé lì lợm và xuất hiện mầm mống bạo lá»±c. Dù ở trường hay ở nhà, đứa bé đều có thể dùng bạo lá»±c vá»›i anh em hay bạn bè. Do Ä‘ó, vấn đề giáo dục gia Ä‘ình là cốt lõi.

“Luật Trẻ em 2016 Ä‘ã quy định là kiện toàn mạng lÆ°á»›i bảo vệ trẻ em 3 cấp Ä‘á»™. Đó là phải có mạng lÆ°á»›i nhân viên công tác xã há»™i bảo vệ trẻ em ở cá»™ng đồng; Phải có mạng lÆ°á»›i công tác há»™i, phải có giáo viên tâm lý học đường trong các nhà trường để há»— trợ, ổn định tâm lý cho học sinh, từ Ä‘ó má»›i giảm thiểu được tình trạng bạo lá»±c học đường” - ông Nguyá»…n Trọng An cho hay.

Ông An khẳng định, việc mua nhầm bánh sinh nhật của học sinh là chuyện quá nhỏ để cô giáo bắt lá»—i và có hình thức phạt thiếu văn hóa nhÆ° vậy. Những hành Ä‘á»™ng này của cô giáo không chỉ là hành Ä‘á»™ng thiếu chuẩn má»±c mà còn là hành Ä‘á»™ng vô cảm trong bối cảnh học sinh này Ä‘ang có vấn đề về sức khoẻ, Ä‘ó là xúc phạm nhân phẩm học sinh, là bạo lá»±c học đường Ä‘úng nghÄ©a.

Theo luật sÆ° Đặng Văn Cường, Văn phòng Luật sÆ° Chính Pháp, những hình ảnh thể hiện trong clip cho thấy, hành vi ứng xá»­ của cô giáo là không phù hợp. Má»™t sá»± việc khá nhỏ không Ä‘áng để có hành Ä‘á»™ng lôi kéo, lá»›n tiếng nhÆ° vậy trÆ°á»›c rất nhiều em học sinh, nhất là trong Ä‘iều kiện sức khỏe của em học sinh không được tốt và trạng thái tâm lý thì bất ổn. Đáng nói hÆ¡n, Ä‘ây là cô giáo dạy môn giáo dục công dân, là giáo viên chủ nhiệm lá»›p. Thay vì ôn tồn giải thích hoặc có những ứng xá»­ phù hợp thì cô giáo này lại trút sá»± bá»±c tức lên đầu cho học sinh, dẫn đến những hành Ä‘á»™ng phản cảm, thiếu tính giáo dục. Hiện nay, cÆ¡ quan chức năng Ä‘ang vào cuá»™c xác minh, chÆ°a có kết luận cuối cùng.

Trường hợp có căn cứ cho thấy, cô giáo có hành vi bạo hành, mà cụ thể là hành vi làm nhục người khác, hành hạ người khác, để lại hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe và tâm lý của học sinh thì có thể bị xá»­ lý hình sá»±. Trường hợp có hành vi bạo lá»±c học đường mà chÆ°a đến mức gây nguy hiểm cho xã há»™i và để lại hậu quả nghiêm trọng thì cÅ©ng có thể bị xá»­ phạt hành chính, xá»­ lý ká»· luật đối vá»›i giáo viên Ä‘ó. CÆ¡ quan công an sẽ làm rõ giáo viên này giảng dạy ở trường dÆ°á»›i hình thức nào, là viên chức hay là giáo viên hợp đồng, Ä‘ã giảng dạy bao lâu rồi, trong quá trình làm việc Ä‘ã chấp hành ká»· luật thế nào, việc phạt học sinh nhÆ° vậy là phù hợp vá»›i pháp luật hay chÆ°a?

Luật sÆ° Cường khẳng định, Ä‘ây là hành Ä‘á»™ng không thể chấp nhận được, không được phép xảy ra trong má»™t môi trường giáo dục vì bất cứ lý do nào. Đó là hành Ä‘á»™ng phản giáo dục, phản sÆ° phạm… Giáo viên này xứng Ä‘áng nhận má»™t mức ká»· luật nghiêm khắc hÆ¡n rất nhiều so vá»›i việc chỉ nhắc nhở về hành vi, chuyển công tác giảng dạy và công tác chủ nhiệm sang giáo viên khác.

“Vá»›i những gì Ä‘ã diá»…n ra công khai trên clip thì việc Ä‘ình chỉ công tác của giáo viên hoặc chuyển sang làm công việc khác để chờ cÆ¡ quan chức năng xác minh là Ä‘iều cần thiết, để ổn định tâm lý cÅ©ng nhÆ° suy nghÄ© của các học sinh trong lá»›p và tránh những sá»± việc tÆ°Æ¡ng tá»± có thể xảy ra. Môi trường giáo dục là môi trường Ä‘òi hỏi giáo viên phải là người chuẩn má»±c, phải nêu gÆ°Æ¡ng và phải có ứng xá»­ phù hợp, thể hiện sá»± vị tha, lòng nhân ái, tình yêu vá»›i con trẻ, có nhÆ° vậy thì hoạt Ä‘á»™ng giáo dục má»›i thá»±c sá»± hiệu quả. Bản thân các thầy cô giáo là những người rao giảng về đạo đức mà có hành vi ứng xá»­ không phù hợp thì bài giảng có hay đến mấy nhÆ°ng bản thân các thầy cô không làm gÆ°Æ¡ng thì hiệu quả giáo dục sẽ không đạt được nhÆ° mong muốn” - luật sÆ° Đặng Văn Cường chia sẻ.

Cần thiết xây dá»±ng Luật Nhà giáo

Thầy Nguyá»…n Duy Khánh, giáo viên Sinh học tại Hà Ná»™i cho hay: “Đã đến lúc cần có sá»± quan tâm nhiều hÆ¡n nữa về vấn đề đạo đức nhà giáo trong trường học. Luật Giáo dục năm 2019 Ä‘ã trình bày rất rõ chuẩn má»±c ứng xá»­ và quyền hạn của giáo viên. Trong Ä‘ó, Điều 22 của Luật cÅ©ng nhÆ° Ä‘iều lệ của các trường học đều nêu nghiêm cấm xúc phạm nhân phẩm, danh dá»±, xâm phạm thân thể nhà giáo, cán bá»™, người lao Ä‘á»™ng của cÆ¡ sở giáo dục và người học.

Lá»›p học là địa Ä‘iểm bạo hành xảy ra thường xuyên nhất. Thá»±c trạng này diá»…n ra vá»›i mức Ä‘á»™ và tính chất khác nhau. Do ranh giá»›i giữa việc giáo viên nghiêm khắc, ká»· luật và bạo lá»±c học đường cÅ©ng tÆ°Æ¡ng đối gần nhau nên giáo viên cÅ©ng không nhận thức được là thái Ä‘á»™, hành vi của mình là bạo lá»±c học đường”.

Theo Tiến sÄ© Đặng Văn Cường - Giảng viên Luật, Trường Đại học Thủy lợi: “Hoạt Ä‘á»™ng giáo dục là hoạt Ä‘á»™ng nghề nghiệp đặc thù, thể hiện sá»± nhân văn, văn hóa, hÆ°á»›ng thiện. Chính vì vậy, Ä‘òi hỏi thầy cô giáo, cán bá»™ giáo dục phải là những người có chuẩn má»±c đạo đức, có hành vi ứng xá»­ phù hợp thì má»›i có hiệu quả trong công tác giáo dục.

TrÆ°á»›c nhiều vụ bạo hành học sinh xảy ra thời gian qua, tôi thấy rất cần thiết sá»›m xây dá»±ng Luật Nhà giáo để thống nhất các văn bản quy phạm pháp luật và bổ sung các văn bản má»›i về hoạt Ä‘á»™ng nghề nghiệp giáo viên trong Ä‘ó Luật Nhà giáo sẽ định danh nhà giáo; Làm cÆ¡ sở để xây dá»±ng tiêu chuẩn và chức danh nhà giáo; Quy định đầy đủ thống nhất về tuyển dụng, sá»­ dụng, Ä‘iều kiện làm việc và tiêu chuẩn của nhà giáo; Đào tạo bồi dưỡng, Ä‘ãi ngá»™ và tôn vinh nhà giáo; Quản lý nhà nÆ°á»›c về nhà giáo.

Má»›i Ä‘ây, Chính phủ Ä‘ã họp phiên chuyên đề pháp luật, Thủ tÆ°á»›ng Phạm Minh Chính cÅ©ng Ä‘ã kết luận: Thống nhất vá»›i Tờ trình của Bá»™ GDĐT về sá»± cần thiết ban hành Luật Nhà giáo, về các chính sách dá»± kiến Ä‘Æ°a vào ná»™i dung của Luật.

Luật Nhà giáo kết hợp vá»›i Luật Giáo dục và các văn bản pháp luật khác có liên quan sẽ là hệ thống cÆ¡ sở pháp lý quan trọng để hoạt Ä‘á»™ng giáo dục được thá»±c hiện má»™t cách có hiệu quả, có nền nếp, giảm đến mức tối thiểu những sá»± vụ bạo lá»±c học đường có thể xảy ra. Đặc biệt là những vụ việc giáo viên không đủ năng lá»±c phẩm chất, không đủ tiêu chuẩn vẫn tham gia giảng dạy để rồi thá»±c hiện các hành vi bạo hành, xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dá»± nhân phẩm của học sinh”.

Theo Khánh An/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/lien-tiep-cac-vu-giao-vien-bao-hanh-hoc-sinh-can-thiet-xay-dung-luat-nha-giao-post267350.html