Hằng năm có khoảng 2.000 vụ việc xâm hại trẻ em, trong Ä‘ó, số lượng vụ việc xâm hại trên môi trường mạng chiếm tá»· lệ không nhỏ. Đáng báo Ä‘á»™ng là tình trạng trẻ em bị cô lập trên mạng, gây nên những sá»± việc Ä‘au lòng vừa qua, đặt ra yêu cầu bảo vệ trẻ em trên không gian mạng cần được đặc biệt quan tâm trong công tác bảo vệ trẻ em trong thời gian tá»›i. (Ảnh minh hoạ)

5 mối Ä‘e doạ lá»›n trên không gian mạng

Tá»· lệ trẻ em được tiếp cận các thiết bị có kết nối mạng ngày càng tăng. Bên cạnh những lợi ích không thể phủ nhận của internet, vẫn còn Ä‘ó nhiều nguy hiểm, cạm bẫy khó nhận biết để trẻ tá»± phòng tránh nhÆ° truy cập vào những ná»™i dung xấu, thông tin giả; bị bắt nạt, dụ dá»— trên mạng xã há»™i; có nguy cÆ¡ nghiện sá»­ dụng mạng xã há»™i, gây ảnh hưởng tiêu cá»±c đến kết quả học tập và sinh hoạt hằng ngày...

Nói về thá»±c trạng trẻ em sá»­ dụng internet, bà Đinh Thị NhÆ° Hoa - Trưởng phòng Kiểm định, Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Việt Nam, Cục An toàn thông tin (Bá»™ TT&TT) cho biết, theo thống kê má»›i nhất của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), 82% trẻ em Việt Nam từ 12 - 13 tuổi sá»­ dụng Internet hàng ngày, con số này ở lứa tuổi 14 - 15 là 93%.

"Trong báo cáo rất nhiều số liệu khiến tôi giật mình, liên quan đến các hình thức xâm hại trẻ em, bị dụ dá»— cho tiền, cho quà để đổi lấy những hành vi tình dục. Có má»™t số liệu rất Ä‘ang lo ngại Ä‘ó là, Ä‘a phần trẻ khi bị xâm hại, hay có những hành vi quấy rối trên môi trường mạng thường không nói vá»›i ai, nếu có chỉ nói vá»›i bạn bè chứ không hề chia sẻ vá»›i bố mẹ, hay thầy cô - Ä‘iều này cho thấy sá»± gắn kết để sẵn sàng chia sẻ của trẻ em là vô cùng hạn chế", bà NhÆ° Hoa nói.

Bà Đinh Thị NhÆ° Hoa chỉ ra 5 nguy cÆ¡, mối Ä‘e dọa lá»›n cho trẻ em trên không gian mạng, Ä‘ó là: Tiếp cận vá»›i những ná»™i dung Ä‘á»™c hại làm lệch lạc suy nghÄ©, lối sống, sá»± phát triển; bị phát tán thông tin riêng tÆ°, thông tin cá nhân gây ảnh hưởng tiêu cá»±c tá»›i cuá»™c sống của trẻ; bị bắt nạt trá»±c tuyến dÆ°á»›i nhiều hình thức khác nhau; sá»­ dụng quá mức và rÆ¡i vào tình trạng nghiện Internet; bị lôi kéo, dụ dá»—, quấy rối, lừa đảo, dọa nạt, tống tiền, ép tham gia các hoạt Ä‘á»™ng vi phạm pháp luật.

CÅ©ng theo khảo sát của UNICEF năm 2022, 23% trẻ em cho biết Ä‘ôi khi các em vô tình thấy hình ảnh hoặc video nhạy cảm quảng cáo trên mạng. Trên thá»±c tế, ná»™i dung khiêu dâm có ở khắp nÆ¡i, vì vậy việc chặn các trang web khiêu dâm là không đủ và không hiệu quả.

Theo bà Hoa, tình trạng trẻ tiếp xúc vá»›i rất nhiều những ná»™i dung, chÆ°Æ¡ng trình không phù hợp trên các nền tảng mạng xã há»™i phần lá»›n là do bố mẹ Ä‘ang cho con sá»­ dụng thiết bị cùng vá»›i mình.

Bên cạnh Ä‘ó, má»™t trong số những mối nguy hại tác Ä‘á»™ng tá»›i trẻ em là tình trạng phát tán, rò rỉ thông tin riêng tÆ°, thông tin cá nhân của trẻ trên môi trường mạng. Trong Ä‘ó, chính bố mẹ lại là người chia sẻ thông tin, hình ảnh con mình má»™t cách vô tÆ° không kiểm soát trên mạng xã há»™i, việc này có thể dẫn đến nhiều ảnh hưởng tiêu cá»±c cho trẻ em.

Bà NhÆ° Hoa cho biết, qua phân tích các ca cụ thể cho thấy, nếu không may trẻ bị nghiện internet thì việc há»— trợ các em Ä‘ang rất khó khăn, bởi nó liên quan tá»›i nhân lá»±c, thời gian, cÅ©ng nhÆ° việc các em có thể giảm sá»± phụ thuá»™c vào việc sá»­ dụng Internet và mạng xã há»™i hay không?

"Thá»±c trạng hiện hữu này gióng lên hồi chuông cảnh báo về vành Ä‘ai nhận thức của chính những người làm cha làm mẹ Ä‘ang chÆ°a Ä‘úng, thậm chí ở nhiều gia Ä‘ình, những thiết bị thông minh cùng các chÆ°Æ¡ng trình trên nền tảng mạng xã há»™i Ä‘ã trở thành "bảo mẫu số" của trẻ", bà Hoa nhận định.

Cha mẹ phải là người "gác cổng"

Theo Bá»™ Công an, trong quý I/2023, lá»±c lượng công an Ä‘ã xác minh, xá»­ lý 135 vụ việc xâm hại trẻ em có yếu tố liên quan đến môi trường mạng, ngăn chặn hàng chục nghìn bài viết, trang mạng có ná»™i dung Ä‘á»™c hại đối vá»›i trẻ em trên môi trường mạng.

Theo nhận định của các Ä‘Æ¡n vị liên quan, vấn đề xâm hại trẻ em và người chÆ°a thành niên trên môi trường mạng Ä‘ang diá»…n ra phức tạp, các cÆ¡ quan chức năng, doanh nghiệp, tổ chức, hiệp há»™i về bảo vệ trẻ em Ä‘ã và Ä‘ang có nhiều ná»— lá»±c để ngăn chặn. Tuy nhiên, xuất phát từ đặc tính phức tạp của môi trường mạng cÅ©ng nhÆ° hạn chế về nhận thức của người dùng thá»±c tế cho thấy công tác này còn nhiều khó khăn, thách thức.

Bà Đinh Thị NhÆ° Hoa cho biết, để ngăn chặn các nguy cÆ¡ từ môi trường mạng, cần sá»± chung tay, vào cuá»™c của các cấp, ngành, nhà trường và gia Ä‘ình để xây dá»±ng má»™t môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho trẻ; bảo vệ trẻ khỏi các hành vi lừa đảo, dụ dá»—, xâm hại, bắt nạt và thông tin xấu Ä‘á»™c.

Bà Đinh Thị NhÆ° Hoa cho biết, Bá»™ TT&TT và Bá»™ Công an, Ä‘ã phát hiện, xá»­ lý nhiều vụ việc liên quan đến tán phát thông tin xấu, Ä‘á»™c trên MXH nhÆ° Facebook, Youtube… tạo môi trường lành mạnh cho trẻ cÅ©ng nhÆ° đề nghị các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ số, ná»™i dung trên môi trường mạng thá»±c thi qui định pháp luật về bảo đảm an toàn, an ninh thông tin, bảo vệ thông tin cá nhân, bảo vệ trẻ em. Đồng thời, tăng cường triển khai các biện pháp kỹ thuật, chặn lọc, gỡ bỏ ná»™i dung không phù hợp vá»›i trẻ em.

Năm 2021, mạng lÆ°á»›i ứng cứu, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng được thành lập vá»›i sá»± tham gia của 24 Ä‘Æ¡n vị bao gồm các cÆ¡ quan quản lý nhà nÆ°á»›c, tổ chức xã há»™i, doanh nghiệp nhằm tăng cường hiệu lá»±c, hiệu quả quản lý nhà nÆ°á»›c và kết quả thá»±c thi các nhiệm vụ phòng, chống xâm hại trẻ em trên môi trường mạng góp phần nâng cao nhận thức xã há»™i và tạo lập má»™t môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho trẻ em. Hiện tại mạng lÆ°á»›i này vẫn Ä‘ang hoạt Ä‘á»™ng rất tích cá»±c.

"Việc chủ Ä‘á»™ng cập nhật xu hÆ°á»›ng công nghệ há»— trợ, bảo vệ trẻ em có vai trò vô cùng quan trọng. Do Ä‘ó, vá»›i chức năng là cÆ¡ quan Ä‘iều phối của mạng lÆ°á»›i ứng cứu, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, Cục An toàn thông tin Ä‘ang tiếp tục vận hành website: https://vn-cop.vn/ vá»›i mục Ä‘ích truyền thông, lan tỏa các kỹ năng, kiến thức về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng", bà Hoa cho hay.

Thông tin về trang web này, bà NhÆ° Hoa chia sẻ, website bao gồm tính năng “Mạng lÆ°á»›i” nhằm giá»›i thiệu chức năng, nhiệm vụ, quá trình thành lập, các thành viên thuá»™c Mạng lÆ°á»›i ứng cứu, bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Trang web cÅ©ng cung cấp tính năng “Tài liệu” nhằm chia sẻ các ấn phẩm truyền thông nâng cao nhận thức, kỹ năng kinh nghiệm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Bên cạnh Ä‘ó, trang web cÅ©ng bao gồm các tính năng khác nhÆ°: “Hỏi Ä‘áp” giúp người dùng có thể đặt câu hỏi để được giải Ä‘áp về vấn đề để bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; “Bày tỏ nguyện vọng” để trẻ em và người dân thông qua website có thể bày tỏ ý kiến, nguyện vọng của mình.

Cuối cùng, website cÅ©ng cung cấp những công cụ, phần mềm hữu ích giúp trẻ em tham gia tÆ°Æ¡ng tác lành mạnh trên môi trường mạng cÅ©ng nhÆ° có thể “báo cáo xâm hại”, tiếp nhận các báo cáo hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng.

“Đây được coi là má»™t kênh tham khảo ý kiến đối vá»›i cÆ¡ quan nhà nÆ°á»›c trong việc tham mÆ°u chính sách phù hợp vá»›i nguyện vọng chính Ä‘áng của người dân, đặc biệt vá»›i đối tượng trẻ em”, bà Hoa cho hay.

Ngoài ra, theo bà NhÆ° Hoa, các cÆ¡ quan truyền thông, báo chí cần đặc biệt chú ý đến việc bảo vệ bí mật đời sống riêng tÆ°, bí mật cá nhân của trẻ em khi đăng tin, bài về trẻ em; các doanh nghiệp cần khuyến khích việc xây dá»±ng các ứng dụng, phần mềm hay các nền tảng, trò chÆ¡i trá»±c tuyến tạo là sân chÆ¡i bổ ích cho trẻ em, giúp trẻ em tÆ°Æ¡ng tác lành mạnh sáng tạo trên không gian mạng.

Bà Đinh Thị NhÆ° Hoa cho rằng, bên cạnh hành lang pháp lý gồm những quy định từ Nghị định đến Thông tÆ°, các giải pháp về công nghệ thì giải pháp quan trọng nhất vẫn là tăng cường vai trò của gia Ä‘ình và trường học trong việc huấn luyện, giám sát, hÆ°á»›ng dẫn trẻ em sá»­ dụng mạng an toàn; biết cách sá»­ dụng các tiện ích, ứng dụng cÅ©ng nhÆ° nhận biết những thông tin, video clip Ä‘á»™c hại, không phù hợp.

"HÆ¡n ai hết, cha mẹ chính là những người “gác cổng”, “lá chắn” cho trẻ nên cần chủ Ä‘á»™ng tìm hiểu, áp dụng các giải pháp về công nghệ để kiểm soát thông tin cá nhân của trẻ, giúp con em tÆ°Æ¡ng tác lành mạnh trên môi trường mạng", bà NhÆ° Hoa nhấn mạnh.

Theo Hoà Giang/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/tiem-an-nhieu-moi-de-doa-lon-tu-moi-truong-mang-doi-voi-tre-em-post270431.html