Thứ trưởng Bá»™ TT&TT Nguyá»…n Thanh Lâm tin tưởng vào mô hình Nhà nÆ°á»›c và xã há»™i cùng làm sẽ mang đến hiệu quả cao cho công tác TTCS.

Việc sá»­ dụng nguồn lá»±c sao cho hiệu quả là má»™t thách thức hiện hữu

Tại Việt Nam, thời gian qua, bước Ä‘âÌ€u, truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách (TTCS) Ä‘ã Ä‘ược thÆ°Ì£c hiện một cách hiệu quả, baÌ€i bản, nhuÌ› phát huy vai troÌ€ của coÌ‚ng cuÌ£ báo chí, truyêÌ€n hiÌ€nh; Ä‘ẩy maÌ£nh chuyển Ä‘ổi số, thiết lập các fanpage, taÌ€i khoản maÌ£ng xã hội, cổng/trang thoÌ‚ng tin Ä‘iện tử laÌ€ các keÌ‚nh phát ngoÌ‚n chính thống, thu hút nhiêÌ€u lượt tuÌ›oÌ›ng tác vaÌ€ dễ daÌ€ng lan tỏa thoÌ‚ng tin Ä‘ến coÌ‚ng chúng.

Tuy vậy, truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách thÆ¡Ì€i gian qua cũng vẫn coÌ€n một số vấn Ä‘êÌ€ câÌ€n baÌ€n luận saÌ‚u hoÌ›n. ThÆ°Ì£c tế cho thấy, ở cả Việt Nam vaÌ€ các quốc gia treÌ‚n thế giới, có rất nhiêÌ€u chính sách thiết thÆ°Ì£c, phuÌ€ hÆ¡Ì£p nhuÌ›ng do truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách chuÌ›a thÆ°Ì£c hiện tốt, taÌ£o ra những khủng hoảng vêÌ€ mặt truyêÌ€n thoÌ‚ng, ảnh hưởng Ä‘ến coÌ‚ng tác quản lý nhaÌ€ nước.

Theo Ä‘ánh giá của Thứ trưởng Bá»™ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) Nguyá»…n Thanh Lâm, Việt Nam không thiếu nguồn lá»±c cho rất nhiều công việc trong Ä‘ó có TTCS, tuy nhiên việc sá»­ dụng nguồn lá»±c sao cho hiệu quả là má»™t thách thức hiện hữu. "Nguồn lá»±c có nhÆ°ng Ä‘ang dùng má»™t cách phân tán. Chúng ta đầu tÆ° rất nhiều, song hiệu quả thu lại chÆ°a Ä‘o đếm, Ä‘ánh giá được", Thứ trưởng Thanh Lâm nhận định.

Thứ trưởng Nguyá»…n Thanh Lâm Ä‘Æ¡n cá»­ trong nhiều chÆ°Æ¡ng trình liên quan đến TTCS, thá»±c trạng cho thấy nhiều Ä‘ịa phÆ°Æ¡ng, bá»™ ngành, cÆ¡ quan đầu tÆ° rất nhiều cho phần lá»…, chi rất nhiều cho các hoạt Ä‘á»™ng nhỏ nhÆ° các tiết mục văn nghệ, đầu tÆ° sân khấu - tất cả Ä‘iều Ä‘ó đều là nguồn lá»±c.

Theo Thứ trưởng Lâm, việc vá»›i ngần Ä‘ó nguồn lá»±c bao gồm cả thời gian, công sức được bỏ ra có thá»±c sá»± mang đến hiệu quả TTCS nhÆ° mong muốn hay không thì chÆ°a thể Ä‘ong đếm được. Vấn đề rất cần được xem xét là nguồn lá»±c bỏ ra phải mang lại hiệu quả chứ không phải vấn đề nguồn lá»±c ở Ä‘âu.

"Hiện nay việc Ä‘ánh giá hiệu quả là yêu cầu cấp thiết trong toàn bá»™ hệ thống chính trị đối vá»›i công tác chỉ đạo Ä‘iều hành vá»›i hiệu quả phát triển kinh tế xã há»™i. Song, chúng ta chÆ°a có bá»™ công cụ và phÆ°Æ¡ng pháp Ä‘ánh giá hiệu quả nào rõ ràng, minh bạch. Nhiều ná»— lá»±c không mang lại kết quả nhÆ° mong muốn thậm chí phản tác dụng, có khi TTCS lại bị hiểu nhầm là truyền thông cho chính khách, làm hình ảnh cho má»™t ai Ä‘ó, bao nhiêu ná»— lá»±c lại xoay sá»± chú ý của xã há»™i sang má»™t việc khác. Điều này dẫn đến, bản thân những người làm chính sách cÅ©ng vì thế rất ngần ngại vì nhỡ Ä‘âu lại bị hiểu sang má»™t ý khác", Thứ trưởng Lâm nhìn nhận.

Theo ông Nguyá»…n Thanh Lâm, nguồn lá»±c của TTCS phải là nguồn lá»±c của Nhà nÆ°á»›c từ ý chí cho đến tinh thần, vật chất và phải hÆ°á»›ng đến mô hình - ý chí của Nhà nÆ°á»›c, nguồn lá»±c của Nhà nÆ°á»›c nhÆ°ng vận hành theo cÆ¡ chế thị trường, Ä‘úng quy luật của truyền thông, nhÆ° thị trường truyền thông, thị trường quảng cáo Ä‘òi hỏi. Nói rõ hÆ¡n, Nhà nÆ°á»›c có khung pháp lý nhÆ°ng được thá»±c hiện theo quy luật của thị trường. Má»™t mô hình sẽ mang đến hiệu quả cao Ä‘ó là Nhà nÆ°á»›c và xã há»™i cùng làm.

Ông Lâm cho biết, tại Việt Nam, Ä‘ang có xu hÆ°á»›ng đẩy nhanh thông Ä‘iệp về chính sách lên không gian truyền thông, báo chí - xu hÆ°á»›ng này gọi là TTCS Ä‘úng nhÆ°ng chÆ°a đủ. Trong bối cảnh việc làm chính sách từ hoạch định, Ä‘ánh giá tác Ä‘á»™ng xã há»™i đến ra quyết định phải dá»±a trên dữ liệu, dữ liệu về tâm tÆ° tình cảm của người dân trÆ°á»›c những vấn đề xã há»™i nói chung hoặc trÆ°á»›c má»™t vấn đề cụ thể mà chính sách phải giải quyết nói riêng - chính sách Ä‘ó để ban hành được Ä‘òi hỏi phải có sá»± Ä‘iều tra, rà quét, tính toán, Ä‘ánh giá.

"Tức là phần dữ liệu - phần chìm của tảng băng - để có thể giúp tạo cÆ¡ chế ra quyết định thì hiện nay chÆ°a có má»™t nguồn lá»±c vật chất nào để làm việc Ä‘ó. Rất nhiều chính sách không chờ được đến ngày nó sinh ra vì từ lúc thai nghén nó, hoạch định nó, phát ngôn về nó Ä‘ã tạo nên khủng hoảng truyền thông - phá sản ngay từ trong trứng nÆ°á»›c.

Vậy nên nguồn lá»±c phải được tập trung vào khâu Ä‘o, đếm, Ä‘ánh giá chứ không nên quá vá»™i vàng đẩy thông Ä‘iệp, đẩy mong muốn của nhà nÆ°á»›c lên không gian truyền thông. Chúng ta Ä‘ang nhầm lẫn giữa kỳ vọng và chính sách, kỳ vọng là muốn xây dá»±ng má»™t xã há»™i công bằng, văn minh nhÆ°ng chính sách để Ä‘i đến Ä‘ó rất khó khăn, vất vả và Ä‘òi hỏi má»™t quy trình cụ thể, má»›i mẻ và chuyên nghiệp", Thứ trưởng Nguyá»…n Thanh Lâm nhận định.

Xây dá»±ng mối quan hệ win-win

Thời gian qua, việc báo chí thÆ°Ì£c hiện truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách trong suốt quá triÌ€nh hiÌ€nh thaÌ€nh vaÌ€ phát triển laÌ€ hết sức rõ raÌ€ng, vaÌ€ Ä‘ã góp phâÌ€n quan troÌ£ng cung cấp kiÌ£p thÆ¡Ì€i những thoÌ‚ng tin lieÌ‚n quan Ä‘ến chủ truÌ›oÌ›ng, Ä‘ường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của NhaÌ€ nước tới Ä‘oÌ‚ng Ä‘ảo coÌ‚ng chúng, giúp người daÌ‚n nắm bắt một cách kiÌ£p thÆ¡Ì€i, Ä‘úng đắn các chính sách của NhaÌ€ nước, tÆ°Ì€ Ä‘ó vận duÌ£ng vaÌ€o trong thÆ°Ì£c tiễn coÌ‚ng việc, nghêÌ€ nghiệp của miÌ€nh. ThoÌ‚ng qua Ä‘ó, góp phâÌ€n tích cÆ°Ì£c quá triÌ€nh xaÌ‚y dÆ°Ì£ng, bảo vệ Tổ quốc.

Theo nhà báo Nguyá»…n Tri Thức, những ý kiến trái chiều, những tiếng nói phản biện cÅ©ng cần thiết được tôn trọng, lắng nghe, và được dành nguồn kinh phí thích Ä‘áng để triển khai thá»±c hiện, tránh sá»± hiểu lÆ¡ mÆ¡, thậm chí hiểu nhầm, hiểu sai, dẫn đến khủng hoảng truyền thông, tác Ä‘á»™ng tiêu cá»±c đến sá»± vận hành chính sách trong cuá»™c sống.

Nhìn nhận về vấn đề báo chí trong công tác TTCS, Thứ trưởng Bá»™ TT&TT Nguyá»…n Thanh Lâm cho biết, khó khăn về kinh tế Ä‘ang là thá»±c trạng chung của các cÆ¡ quan báo chí ở Việt Nam, tuy nhiên không phải vì thế mà các cÆ¡ quan báo chí phải tìm nguồn tiền má»›i từ nhà nÆ°á»›c.

Báo chí của Việt Nam có vị trí đặc biệt quan trọng, vấn đề là phải giải phóng được nguồn lá»±c để báo chí phát huy được Ä‘úng vai trò, vị trí của mình. Má»™t Ä‘á»™i ngÅ© có má»™t sứ mệnh quan trọng, nhÆ°ng thiếu nguồn lá»±c, hoặc không hiểu chính sách có thể gây hại đến vấn đề ban hành chính sách.

"Không nên nhầm lẫn giữa việc phản biện chính sách vá»›i việc tuyên truyền tạo sá»± nghị ngờ, tạo má»™t tâm lý không đồng thuận, bất an trong xã há»™i. Hiện nay má»™t bá»™ phận báo chí thay vì phản biện để tìm giải pháp thì làm cho vấn đề phức tạp hÆ¡n, làm cho các cÆ¡ quan chức năng rất ngại trong việc bàn bạc trên không gian báo chí để giải quyết vấn đề Ä‘ó, khiến họ co lai và tìm cách đối phó vá»›i truyền thông thay vì coi truyền thông nhÆ° má»™t người đồng hành", ông Lâm nêu thá»±c trạng. 

Nhắc đến thÆ°Ì£c traÌ£ng coÌ€n khoÌ‚ng ít bất cập lieÌ‚n quan Ä‘ến việc daÌ€nh nguôÌ€n lÆ°Ì£c cho truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách, nhà báo Nguyễn Tri Thức - Trưởng ban Chuyên đề và Chuyên san, TaÌ£p chí Cộng sản cho rằng, gâÌ€n nhuÌ› vấn Ä‘êÌ€ naÌ€y Ä‘ược coi laÌ€ việc các coÌ› quan báo chí có chức năng, nhiệm vuÌ£ bắt buộc phải laÌ€m.

ĐiêÌ€u naÌ€y laÌ€ có coÌ› sở, bởi báo chí laÌ€m nhiệm vuÌ£ truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách laÌ€ Ä‘uÌ›oÌ›ng nhieÌ‚n, báo chí chuyển tải thoÌ‚ng tin vêÌ€ quan Ä‘iểm, Ä‘ường lối, chủ truÌ›oÌ›ng, chính sách laÌ€ việc hiển nhieÌ‚n, Ä‘áp ứng yeÌ‚u câÌ€u của Đảng, NhaÌ€ nước, nhu câÌ€u của coÌ‚ng chúng.

Vấn đề sá»­ dụng nguồn lá»±c cho truyền thông chính sách, bao gồm nguồn nhân lá»±c và vật lá»±c, hết sức quan trọng, có thể xem là “chìa khóa” để hóa giải những tồn tại, hạn chế, cÅ©ng nhÆ° những “nút thắt”, “Ä‘iểm nghẽn” trong vấn đề này.

"Tuy nhieÌ‚n, việc truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách nhuÌ› vậy chuÌ›a giúp các coÌ› quan báo chí, nhất laÌ€ các coÌ› quan báo chí tÆ°Ì£ chủ taÌ€i chính, chủ động trong việc truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách, chuÌ›a thể tập trung nhaÌ‚n lÆ°Ì£c, vật lÆ°Ì£c cho coÌ‚ng tác truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách, nhất laÌ€ những chính sách báo chí khoÌ‚ng có “nghĩa vuÌ£” phải truyêÌ€n thoÌ‚ng một cách baÌ€i bản, có troÌ£ng taÌ‚m, troÌ£ng Ä‘iểm. Thậm chí, có thể nảy sinh tiÌ€nh traÌ£ng có nhaÌ€ báo, coÌ› quan báo chí trong quá triÌ€nh truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách sẽ tiến haÌ€nh kiểu Ä‘ối phó, cho xong, hoặc chú ý “khoét saÌ‚u”, tập trung xoáy vaÌ€o những bất cập, haÌ£n chế, gaÌ‚y những trở ngaÌ£i trong quá triÌ€nh ban haÌ€nh, thÆ°Ì£c thi chính sách", nhà báo Nguyễn Tri Thức cho biết.

Theo nhà báo Nguyễn Tri Thức, thÆ°Ì£c tế, việc truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách ở tất cả các khaÌ‚u tÆ°Ì€ hoaÌ£ch Ä‘iÌ£nh, ban haÌ€nh Ä‘ến thÆ°Ì£c thi, treÌ‚n thÆ°Ì£c tế, thuộc chức năng của chính quyêÌ€n, laÌ€ việc của chính quyêÌ€n. TruyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách laÌ€ trách nhiệm, nhiệm vuÌ£ chính triÌ£ của các coÌ› quan haÌ€nh chính, coÌ› quan báo chí Ä‘ể moÌ£i chính sách phải Ä‘ến Ä‘ược với người daÌ‚n một cách nhanh nhất, ở tất cả các giai Ä‘oaÌ£n, giúp người daÌ‚n biết, hiểu, tin, nghe theo vaÌ€ thÆ°Ì£c hiện. Thế nhuÌ›ng, khoÌ‚ng ít bộ, ngaÌ€nh, Ä‘iÌ£a phuÌ›oÌ›ng laÌ£i “laÌ€m ngoÌ›”, khoÌ‚ng có chính sách giÌ€ Ä‘ối với các coÌ› quan báo chí, coi Ä‘ó laÌ€ nhiệm vuÌ£ của báo chí.

"NguôÌ€n lÆ°Ì£c cho vấn Ä‘êÌ€ truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách Ä‘ã Ä‘ược quy Ä‘iÌ£nh rõ raÌ€ng. Thủ tướng PhaÌ£m Minh Chính cũng Ä‘ã chỉ Ä‘aÌ£o các bộ, ngaÌ€nh, Ä‘iÌ£a phuÌ›oÌ›ng phải căn cứ vaÌ€o ngaÌ‚n sách chi thường xuyeÌ‚n Ä‘ể bố trí kinh phí cho hoaÌ£t động truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách; Ä‘ôÌ€ng thÆ¡Ì€i tăng cường đặt haÌ€ng các coÌ› quan báo chí trong truyêÌ€n thoÌ‚ng chính sách. Khi mà TTCS đạt được hiệu quả, bảo đảm được việc thá»±c thi tốt, Ä‘i vào cuá»™c sống - thì việc dành nguồn lá»±c cho TTCS còn tiết kiệm hÆ¡n rất nhiều khi dành nguồn lá»±c cho các sá»± cố nhÆ° xá»­ lý khủng hoảng hay các Ä‘iều luật, nghị định má»›i ban hành Ä‘ã phải thu hồi thậm chí phải sá»­a đổi rất nhiều", nhà báo Nguyễn Tri Thức Ä‘ánh giá.

Mở rá»™ng hÆ¡n về vấn đề này, Thứ trưởng Nguyá»…n Thanh Lâm cho hay, khi Nhà nÆ°á»›c bỏ tiền làm TTCS cần có cÆ¡ chế để Ä‘ánh giá hiệu quả tuyền thông từ Ä‘ó Ä‘iều tiết việc đặt hàng để mang lại hiệu quả mong muốn. Đối vá»›i cÆ¡ quan báo chí hiện nay có má»™t thách thức - để ra được giá đặt hàng cho cÆ¡ quan báo chí là vô cùng phức tạp, tuân theo hàng loạt quy định có liên quan, trong khi Ä‘ó, hệ thống pháp luật Ä‘ang có xu hÆ°á»›ng ngày càng chặt chẽ để đảm bảo không có sai sót. Việc này cÅ©ng dẫn đến vấn đề, khi có má»™t việc rất nhỏ thôi cÅ©ng rất khó tháo gỡ, chế Ä‘á»™ trách nhiệm của cán bá»™ hiện nay khiến mọi người cẩn trọng hÆ¡n rất nhiều trÆ°á»›c khi ra quyết định.

"Bá»™ TT&TT, Bá»™ Tài chính từ nay đến giữa năm sau sẽ thay đổi má»™t số thể chế. Việc thẩm định lại giá để đặt hàng cÆ¡ quan báo chí phải Ä‘Æ¡n giản hÆ¡n, phải tinh gọn hÆ¡n, giá phải bám sát thị trường hÆ¡n kèm theo Ä‘ó phải có cÆ¡ chế Ä‘ánh giá hiệu quả công tác đặt hàng. Để việc đặt hàng hay không đặt hàng không phải nghÄ©a vụ chính trị của bên này hay bên kia mà thá»±c sá»± là sá»± bắt tay của những đối tác có đủ khả năng cung cấp dịch vụ và đủ khả năng yêu cầu dịch vụ", Thứ trưởng Bá»™ TT&TT Nguyá»…n Thanh Lâm nhấn mạnh.

Theo Phan Hoà Giang/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/nha-nuoc-va-bao-chi-can-co-moi-quan-he-song-phang-de-giai-phong-nguon-luc-truyen-thong-chinh-sach-hieu-qua-post271637.html