Nữ nhà báo trên những hải trình sóng gió khi đến vá»›i Trường Sa, nhà giàn DK1. Ảnh: NVCC

Bình đẳng giá»›i là việc nam, nữ có vị trí, vai trò ngang nhau, được tạo Ä‘iều kiện và cÆ¡ há»™i phát huy năng lá»±c của mình cho sá»± phát triển của cá»™ng đồng, của gia Ä‘ình và thụ hưởng nhÆ° nhau về thành quả của sá»± phát triển Ä‘ó.

Trong những năm qua hoạt Ä‘á»™ng báo chí Ä‘ã từng bÆ°á»›c góp phần khẳng định, nâng cao vai trò, vị trí của nam giá»›i, phụ nữ. Công tác tuyên truyền về bình đẳng giá»›i Ä‘ã được các cÆ¡ quan báo chí xác định là má»™t nhiệm vụ chính trị quan trọng, được thể hiện rất rõ trên tất cả các loại hình báo chí.

Các tác phẩm báo chí được đầu tÆ° công phu góp phần làm thay đổi, nâng cao nhận thức, chuyển đổi hành vi thá»±c hiện bình đẳng giá»›i của các cấp, các ngành và toàn xã há»™i, góp phần quan trọng cho sá»± phát triển bền vững của đất nÆ°á»›c. Tuy nhiên, thá»±c tế cho thấy, việc tuyên truyền về bình đẳng giá»›i vẫn chÆ°a đạt yêu cầu mong muốn.

Chuyên gia Lê Văn SÆ¡n, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Giá»›i, Gia Ä‘ình và Phát triển Cá»™ng đồng chia sẻ về má»™t thá»±c tế là nam giá»›i thường được đăng tải thông tin nhiều khi tham gia vào hoạt Ä‘á»™ng kinh tế, và Ä‘úng là họ Ä‘ã tham gia vào hoạt Ä‘á»™ng này nhiều hÆ¡n nữ giá»›i. Báo chí Ä‘ã phản ánh Ä‘úng câu chuyện này nhÆ°ng Ä‘ã khiến nhiều người hiểu vai trò làm kinh tế chủ yếu là nam giá»›i. NhÆ° vậy không phải do lá»—i của người làm báo mà thá»±c tế đời sống - xã há»™i Ä‘ang phản chiếu. Tuy nhiên, Ä‘iều này vô tình làm cho vấn đề giá»›i nặng nề hÆ¡n, vô hình trung giúp cho việc tiếp nhận trong xã há»™i theo khuôn mẫu Ä‘ó.

Thá»±c tế sá»± kỳ thị về giá»›i cÅ©ng nằm trong cách nhận định, bình luận về má»™t vấn đề, báo chí thường phán ánh tâm tÆ°, nguyện vọng người dân cho công chúng hay cho các nhà lãnh đạo đồng thời định hÆ°á»›ng dÆ° luận liên quan đến vấn đề giá»›i. Vì thế nhà báo phóng viên bình luận, thảo luận về má»™t vấn đề, nếu người viết hiểu biết về bình đẳng giá»›i, nhạy cảm giá»›i sẽ cho vấn đề được nêu trở nên tốt hÆ¡n. Tuy nhiên, Ä‘ôi khi chúng ta rất dá»… phán xét hoặc bình luận không Ä‘úng về giá»›i.

Để công tác tuyên truyền về bình đẳng giá»›i của báo chí được hiệu quả, chuyên gia Lê Văn SÆ¡n chia sẻ: Chúng ta cần có trách nhiệm khi phản ánh về vấn đề giá»›i, khi chúng ta phân tích những khía cạnh liên quan đến con người, về giá»›i chúng ta cố gắng phản ánh Ä‘úng những tác Ä‘á»™ng đến từng giá»›i, nhóm đối tượng nào để người đọc hiểu Ä‘úng và hiểu sâu vào các nhóm đối tượng khác nhau trong Ä‘ó có cả nam và nữ. Có nhÆ° vậy bài viết sẽ tốt hÆ¡n. Nhà báo sá»­ dụng hình ảnh, cốt truyện, thông Ä‘iệp, nhân vật, ngôn ngữ để thay đổi góc nhìn theo hÆ°á»›ng không định kiến về giá»›i mà nhìn má»™t cách chân thá»±c.

Nhà báo Nguyá»…n Thị Thục Hạnh, Tổng biên tập Báo Phụ nữ Việt Nam chia sẻ về công tác bình đẳng giá»›i.

Không chỉ báo chí tuyên truyền góp phần lan tỏa tinh thần bình đẳng giá»›i đến cá»™ng đồng mà công tác bình đẳng giá»›i ngay trong má»—i toà soạn các cÆ¡ quan báo chí cÅ©ng được diá»…n ra. Trong nhiều năm qua vai trò của nhà báo nữ Ä‘ã tiến má»™t bÆ°á»›c rất dài trong ngành báo chí, các nhà báo nữ Ä‘ã không còn khó xin việc do định kiến của các toà soạn đối vá»›i nhà báo nữ nhÆ° trÆ°á»›c kia. Từ quay phim, chụp ảnh, Ä‘iều tra… cả nam và nữ đều làm tốt công việc và có sá»± bình đẳng.

Há»™i Nhà báo Việt Nam cÅ©ng có nhiều chÆ°Æ¡ng trình Ä‘ào tạo về giá»›i, Há»™i cÅ©ng phối hợp vá»›i các Ä‘Æ¡n vị xây dá»±ng những đề án, chÆ°Æ¡ng trình lồng ghép về bình đẳng giá»›i, có những hoạt Ä‘á»™ng vì sá»± tiến bá»™ của phụ nữ. Cố gắng để vai trò của người phụ nữ làm báo chí truyền thông được phát triển hÆ¡n nữa.

Nhà báo Nguyá»…n Thị Thục Hạnh, Tổng biên tập Báo Phụ nữ Việt Nam cho biết, bản thân tôi Ä‘ã tham gia nhiều chÆ°Æ¡ng trình khóa học về bình đẳng giá»›i, và Báo Phụ nữ Việt Nam cÅ©ng liên tục Ä‘ào tạo vấn đề này cho phóng viên. Làm ở Báo Phụ nữ Việt Nam nhÆ°ng các nam phóng viên cÅ©ng được quan tâm. Chúng tôi có lúc hÆ¡n 60% là nam giá»›i, duy trì tổ chức các hoạt Ä‘á»™ng ká»· niệm Ngày Quốc tế Nam giá»›i. Câu lạc bá»™ Nam giá»›i của báo phát triển rất mạnh mẽ, cÅ©ng chính vì thế chị em phụ nữ cảm thấy sá»± bình đẳng, cảm thấy hạnh phúc. Không phân biệt nam nữ, tốt xấu, chúng ta chấp nhận sá»± khác biệt.

Để có những chiến lược dài hÆ¡i về bình đẳng giá»›i trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí, nhà báo Nguyá»…n Thị Thục Hạnh mong muốn trong các trường, đặc biệt là các trường Ä‘ào tạo về báo chí Ä‘Æ°a ná»™i dung hoặc có môn học chuyên đề về giá»›i trong các trường báo chí. Tôi mong muốn Há»™i Nhà báo Việt Nam phối hợp cùng tổ chức Oxfam tại Việt Nam và cả chúng tôi xây dá»±ng kế hoạch, chÆ°Æ¡ng trình Ä‘ào tạo, trong Ä‘ó có cả Ä‘ào tạo lãnh đạo các cÆ¡ quan báo chí về giá»›i từ Ä‘ó lan tỏa tinh thần tiên phong thúc đẩy bình đẳng giá»›i. Tuy nhiên tôi nghÄ© Ä‘ây là hành trình còn dài, trong thời gian tá»›i cần làm những việc làm cụ thể, những hoạt Ä‘á»™ng cụ thể hÆ¡n.

Có thể nói báo chí có sứ mệnh đặc biệt quan trọng trong việc truyền tải thông tin về bình đẳng giá»›i, góp phần thay đổi nhận thức và hành vi của công chúng. Việc tuyên truyền, vận Ä‘á»™ng, lan tỏa những hình ảnh, thông Ä‘iệp Ä‘úng đắn, sâu sắc, toàn diện về bình đẳng giá»›i vừa là vai trò và cÅ©ng là thách thức đối vá»›i báo chí trong thời gian tá»›i. Vì thế má»—i cÆ¡ quan báo chí cÅ©ng cần tạo ra và duy trì các khuôn mẫu, chuẩn má»±c má»›i tiến bá»™, phù hợp vá»›i sá»± phát triển, đồng thời dần dần loại bỏ những khuôn mẫu và chuẩn má»±c cÅ© không còn phù hợp.