Tại Quảng Ninh, ngày 27/11, tình trạng tương tá»± xảy ra vá»›i 29 há»c sinh trưá»ng THCS-THPT Hoành Mô. Thá»§ phạm cÅ©ng là má»™t loại kẹo mà các em mua ở gần cổng trưá»ng há»c.
Trước Ä‘ó, ngày 27/4, 8 há»c sinh trưá»ng Tiểu há»c Tân Thành (Bình Phước) bị ngá»™ độc sau khi chia nhau ăn kẹo mua ở cổng trưá»ng.
Sáng 20/4, 16 há»c sinh lá»›p 2 trưá»ng Tiểu há»c Quế Hiệp (Quảng Nam) bị ngá»™ độc thá»±c phẩm, nghi do ăn kem ống được bán trước cổng trưá»ng.
Và còn nhiá»u vụ việc tượng tá»± nữa ở nhiá»u tỉnh, thành khác, xảy ra liên tục từ năm này tá»›i năm khác. Sau má»—i lần xảy ra vụ ngá»™ độc thá»±c phẩm do ăn đồ ngoài cổng trưá»ng, biện pháp trước mắt mà các cÆ¡ quan chức năng thá»±c hiện sẽ là kiểm tra các hàng quán ven trưá»ng, tịch thu má»™t loạt sản phẩm đồ ăn, thức uống xanh đỠsặc sỡ, rẻ tiá»n, in hình bắt mắt, bao bì có những chữ nước ngoài mà không mấy ai hiểu; rồi nhắc nhở, xá» phạt hoặc yêu cầu cam kết không bán hàng hóa không rõ nguồn gốc… Các sở giáo dục và nhà trưá»ng sẽ cảnh báo tá»›i phụ huynh, giáo viên dặn dò há»c sinh trên lá»›p.
Các động thái xá» lý vụ việc thưá»ng dừng tại Ä‘ó, rồi vấn đỠnày lại rÆ¡i vào quên lãng như chưa bao giá» xảy ra, cho tá»›i khi xảy ra vụ tiếp theo.
Ngoài vấn đỠmất vệ sinh an toàn thá»±c phẩm thấy rõ, những sản phẩm bánh kẹo lạ còn tiá»m ẩn nguy cÆ¡ lá»›n hÆ¡n nhiá»u nếu có chất ma túy. Trong thá»±c tế, khả năng này không phải là chưa từng xảy ra. Äã có trưá»ng hợp há»c sinh ăn phải bánh kẹo tẩm cần sa, uống phải những thứ nước “lạ” có ma túy.
Äiểm chung cá»§a các vụ ngá»™ độc thá»±c phẩm kể trên Ä‘á»u là há»c sinh ăn đồ ăn thức uống quanh cổng trưá»ng, nhưng từ năm này qua năm khác, hàng loạt hàng quán, xe bán hàng rong vẫn Ä‘ang bao vây trưá»ng há»c, chá» những “thượng đế” nhá» tuổi ùa ra từ cánh cổng.
Nếu phía trong cánh cổng, há»c sinh đối mặt vá»›i nguy cÆ¡ từ bữa ăn bán trú, thì phía ngoài cánh cổng, các em lại rÆ¡i vào “ma tráºn” đồ ăn vặt đầy cám dá»—. Nhà trưá»ng, phụ huynh có thể kiểm soát bữa ăn bán trú, nhưng những thứ mà há»c sinh mua, hoặc được cho miá»…n phí bên ngoài trưá»ng thì nằm ngoài tầm kiểm soát.
Các loại thuốc lá Ä‘iện tá» trá hình. Ảnh: Tạ Nguyên
Rình ráºp há»c sinh ngoài cổng trưá»ng không chỉ có hiểm há»a đồ ăn độc hại, mà còn có thuốc lá Ä‘iện tá».
Hồi tháng 3, Ủy ban Nhân dân quáºn Ba Äình (Hà Ná»™i) Ä‘ã phát cảnh báo có ná»™i dung: “Kẻ xấu tại Hà Ná»™i dụ há»c sinh hút thuốc lá Ä‘iện tá», rá»§ thêm ngưá»i hút sẽ được tặng tiá»n”. Cảnh báo được đưa ra sau khi có 5 đối tượng nữ mang thuốc lá Ä‘iện tá» dụ há»c sinh tiểu há»c sá» dụng ở công viên.
Má»™t số phụ huynh cÅ©ng rất hoảng sợ khi phát hiện ra con mình có các món đồ trông giống há»™p sữa, lego, thá»i son nhưng thá»±c chất là thuốc lá Ä‘iện tá» trá hình. Nếu không để ý, giáo viên và phụ huynh sẽ không thể biết thứ con trẻ cầm trên tay là đồ chÆ¡i tháºt hay thuốc lá Ä‘iện tá».
Thuốc lá Ä‘iện tá» có dán hình thần tượng hoặc có thiết kế bắt mắt, mùi hương hấp dẫn cÅ©ng xuất hiện ở các hàng tạp hóa, quán nước ven trưá»ng. Có thể nói, vá»›i há»c sinh, tiếp cáºn vá»›i những thứ đồ cám dá»— này chưa bao giỠđơn giản đến thế.
Má»™t hiểm há»a nữa bên ngoài cánh cổng trưá»ng cÅ©ng rất Ä‘áng báo động. Ngày 21 và 22/11 vừa qua, má»™t nhóm thiếu niên lạ mặt khoảng 13 - 14 tuổi đến trước cổng trưá»ng Tiểu há»c Kim Äồng (Lâm Äồng) cho tiá»n há»c sinh và dụ dá»— “Ä‘i chÆ¡i” cùng. Có ít nhất 21 há»c sinh lá»›p 4 và lá»›p 5 được cho tổng số tiá»n gần 800.000 đồng.
Chưa rõ ý đồ cá»§a những ngưá»i cho tiá»n há»c sinh, nhưng chắc chắn Ä‘ó không phải là ý đồ tốt. Trưá»ng Kim Äồng và công an khu vá»±c Ä‘ã cảnh báo há»c sinh và phụ huynh vá» nguy cÆ¡ há»c sinh bị lừa đảo, bắt cóc, mua bán ngưá»i, hiếp dâm…
Tại Nghệ An hồi tháng 3, xuất hiện các đối tượng lạ cho kẹo há»c sinh tại ba trưá»ng tiểu há»c và dụ dá»— Ä‘i theo. Tình trạng dụ dá»— há»c sinh vá»›i nhiá»u kịch bản lừa đảo tương tá»± cÅ©ng xảy ra ở TP. Hồ Chí Minh.
Tháºt Ä‘áng báo động khi những hiểm há»a rình chá» há»c sinh ngoài cổng trưá»ng ngày càng xuất hiện nhiá»u, dù là lén lút hay công khai ngay trước mắt ngưá»i lá»›n. Má»™t trong những biện pháp ít á»i mà nhà trưá»ng và phụ huynh có thể làm để bảo vệ các em chỉ xoay xung quanh những lá»i dặn dò, tuyên truyá»n, nâng cao nháºn thức, cảnh báo, cấm Ä‘oán.
Tuy nhiên, bảo vệ bằng lá»i nói là chưa đủ, vì Ä‘ôi khi vá»›i lứa tuổi há»c sinh, đặc biệt là những em nhá» tuổi, Ä‘ó chỉ là những “lá»i nói gió bay”, rồi sẽ quên. Tháºm chí, cả những động thái như kiểm tra các cÆ¡ sở kinh doanh, tịch thu đồ ăn không rõ nguồn gốc và thuốc lá Ä‘iện cÅ©ng chỉ là biện pháp giải quyết phần “ngá»n”.
Trong thá»±c tế, các rá»§i ro mà há»c sinh gặp phải khi bước chân ra ngoài cổng trưá»ng, từ mất vệ sinh an toàn thá»±c phẩm, thuốc lá Ä‘iện tỠđộc hại hay lừa đảo, cÅ©ng Ä‘á»u là những rá»§i ro mà cả ngưá»i lá»›n, cả xã há»™i Ä‘ang phải đối mặt. Trong số Ä‘ó, có thể nói chưa có hiểm há»a nào được xá» lý má»™t cách có hiệu quả, có hệ thống.
Nguyên nhân những hiểm há»a này vẫn tồn tại dai dẳng là do nhiá»u yếu tố, từ pháp luáºt chưa đủ mạnh cho đến con ngưá»i chưa đủ trách nhiệm. Trong lúc chá» những hiểm há»a này được xá» lý, phụ huynh vẫn luôn bất an và có lẽ chỉ biết tăng cưá»ng quản lý hoặc trông chá» vào ý thức cá»§a con em.