Trả lá»i báo chí, lãnh đạo xã Văn Phú, huyện SÆ¡n Dương, tỉnh Tuyên Quang Ä‘ã xác nháºn sá»± việc xảy ra tại trưá»ng THCS Văn Phú vào tuần trước, những há»c sinh có hành vi xúc phạm cô giáo rồi quay Ä‘iện thoại đăng lên facebook má»›i chỉ há»c lá»›p 7. Có lẽ bất kỳ ai xem clip này cÅ©ng Ä‘á»u phải bàng hoàng, không chỉ bởi những hành động, lá»i lẽ trái ngược vá»›i truyá»n thống tôn sư trá»ng đạo mà còn bởi vì các em há»c sinh ở độ tuổi quá nhá». Chúng ta buá»™c phải tá»± há»i, không lẽ đạo đức há»c đưá»ng Ä‘ã xuống thấp đến mức này?
Những em há»c sinh trong Ä‘oạn clip Ä‘ó Ä‘á»u còn rất nhá», ở độ tuổi mà pháp luáºt gần như không xá» lý những vi phạm nếu có mà chỉ áp dụng biện pháp giáo dục bắt buá»™c. Cụ thể là Bá»™ luáºt Hình sá»± chỉ quy định ngưá»i từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sá»± vá» tá»™i phạm rất nghiêm trá»ng, tá»™i phạm đặc biệt nghiêm trá»ng quy định tại má»™t số Ä‘iá»u. Ngưá»i từ đủ 16 tuổi trở lên má»›i phải chịu trách nhiệm hình sá»± vá» má»i tá»™i phạm, trừ những tá»™i phạm mà Bá»™ luáºt Hình sá»± có quy định khác. Còn Luáºt Xá» lý vi phạm hành chính quy định ngưá»i từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ bị xá» phạt vi phạm hành chính vá» vi phạm hành chính do cố ý; ngưá»i từ đủ 16 tuổi trở lên má»›i bị xá» phạt vi phạm hành chính vá» má»i vi phạm hành chính. Ngưá»i từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thá»±c hiện hành vi có dấu hiệu cá»§a má»™t tá»™i phạm rất nghiêm trá»ng do cố ý quy định tại Bá»™ luáºt Hình sá»± thì chỉ phải áp dụng biện pháp giáo dục tại xã phưá»ng, thá»±c hiện hành vi có dấu hiệu cá»§a má»™t tá»™i phạm đặc biệt nghiêm trá»ng quy định tại Bá»™ luáºt Hình sá»± thì áp dụng biện pháp đưa vào trưá»ng giáo dưỡng.
Dẫn những quy định cá»§a pháp luáºt nêu trên không phải là để soi chiếu xem hành vi cá»§a các em há»c sinh thuá»™c vá» vi phạm nào, xá» lý ra sao. Äiá»u Ä‘ó chỉ khẳng định rằng, ở độ tuổi cá»§a các em, những hành vi thiếu chuẩn má»±c xảy ra thì trách nhiệm chính thuá»™c vá» ngưá»i lá»›n, thuá»™c vá» gia Ä‘ình, nhà trưá»ng và xã há»™i. CÅ©ng Ä‘ã có thông tin ban đầu cho biết, bản thân cô giáo cÅ©ng có những phát ngôn, ứng xá» thiếu chuẩn má»±c vá»›i há»c sinh dẫn đến các em có hành động như váºy.
Chưa thể khẳng định cô giáo có hành vi thiếu chuẩn má»±c là nguyên nhân dẫn đến sá»± việc hay không, nhưng chắc chắn má»™t Ä‘iá»u, môi trưá»ng giáo dục ở nhà trưá»ng Ä‘ã có lá»—i, có thể không là trá»±c tiếp nhưng sẽ là gián tiếp khi việc hình thành nhân cách cho há»c sinh chính là má»™t mục tiêu quan trá»ng nhất cá»§a giáo dục. Bên cạnh Ä‘ó, cÅ©ng không phải chỉ có nhà trưá»ng, gia Ä‘ình cÅ©ng có phần trách nhiệm khi chăm lo cho con em mình chưa đủ hoặc chưa Ä‘úng cách.
Và trách nhiệm tiếp theo là ở vấn đỠxây dá»±ng môi trưá»ng văn hóa xã há»™i. Trao đổi vá»›i phóng viên báo Tin tức bên lá» kỳ há»p Quốc há»™i vừa qua, đại biểu Phạm Văn Hòa (Äồng Tháp) Ä‘ã nháºn xét: “Tình trạng bạo lá»±c há»c đưá»ng là xảy ra liên tục và không có dấu hiệu thuyên giảm, mặc dù các tổ chức chính trị xã há»™i Ä‘ã vào cuá»™c, đặc biệt là các nhà trưá»ng Ä‘ã có nhiá»u biện pháp khắc phục”. Äể hạn chế tình trạng này, đại biểu cho rằng cần phải xem xét, Ä‘ánh giá lại nguyên nhân khách quan, chá»§ quan. Chẳng hạn, có nguyên nhân từ việc há»c sinh sá» dụng mạng internet khá nhiá»u. Ở độ tuổi há»c sinh THCS, hầu như há»c sinh nào cÅ©ng có Ä‘iện thoại thông minh và được tá»± do truy cáºp các trang mạng internet. Các em dá»… dàng tiếp cáºn vá»›i những ná»™i dung, hình ảnh mang tính bạo lá»±c thông qua nhiá»u sản phẩm thông tin trên internet. Tâm lý thích há»c theo, làm theo diá»…n ra ngày càng mạnh mẽ.
“Môi trưá»ng internet như con dao hai lưỡi. Vì váºy, vá»›i há»c sinh, lứa tuổi cần được chăm sóc vá» mặt tư tưởng, đạo đức, cÅ©ng như vá» phẩm chất, cần có má»™t môi trưá»ng internet an toàn để phòng ngừa, nhằm hạn chế thấp nhất tình trạng kích động bạo lá»±c”, đại biểu Phạm Văn Hòa đỠxuất má»™t trong những giải pháp.
Bởi váºy, trước những vụ việc nhức nhối vỠđạo đức há»c đưá»ng, Ä‘iá»u cần làm không phải là tìm cách xá» lý hành vi, mà bản thân các giáo viên, nhà trưá»ng và gia Ä‘ình phải soi chiếu lại trách nhiệm cá»§a mình, tìm ra được nguyên nhân và giải pháp để uốn nắn kịp thá»i những chồi non, xây dá»±ng má»™t môi trưá»ng giáo dục nhân văn cho há»c sinh. Và má»—i chúng ta cÅ©ng Ä‘á»u có trách nhiệm vào quá trình Ä‘ó bằng cách xây dá»±ng má»™t môi trưá»ng văn hóa lành mạnh, an toàn trong Ä‘á»i sống hằng ngày và cả trên không gian mạng.