Chiều 27/2, Sở Thông tin – Truyền thông TP.HCM Ä‘ã ra mắt phần mềm lắng nghe mạng xã há»™i, má»™t công cụ đầy tiềm năng và quan trọng để hiểu rõ cá»™ng đồng mạng và nắm bắt dÆ° luận. Phần mềm có khả năng thu thập dữ liệu từ má»™t loạt nền tảng mạng xã há»™i phổ biến nhÆ° Facebook, Twitter, Instagram, YouTube và các nền tảng khác. Nhờ được được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), phần mềm có khả năng phân tích dữ liệu má»™t cách thông minh, hiệu quả theo từng nhóm chủ đề, ngành, lÄ©nh vá»±c và vùng. Từ những diá»…n biến thông tin, phần mềm cÅ©ng nhận diện tâm trạng, cảm xúc của cá»™ng đồng vá»›i các sắc thái tích cá»±c, trung lập, tiêu cá»±c. Phần mềm có thể giúp các tổ chức quản lý và định hình dÆ° luận công cá»™ng thông qua việc theo dõi và phân tích các trào lÆ°u, ý kiến và cảm xúc trên mạng xã há»™i, đặc biệt là các ná»™i dung, diá»…n biến thông tin của các đối tượng thù địch, chống phá.

Cái tên “Lắng nghe mạng xã há»™i” rõ ràng Ä‘ã gây chú ý, nhất là khi Ä‘ó là má»™t chÆ°Æ¡ng trình do chính quyền của Ä‘ô thị lá»›n nhất đất nÆ°á»›c khởi xÆ°á»›ng. Chuyện “lắng nghe dân” từ lâu được Đảng và Nhà nÆ°á»›c ta hết sức quan tâm, nhÆ°ng triển khai trên thá»±c tế phần lá»›n chỉ dừng lại ở việc tiếp dân, đối thoại trá»±c tiếp vá»›i dân, hoặc gián tiếp qua các ý kiến, Ä‘Æ¡n thÆ°. Việc “lắng nghe từ mạng xã há»™i” nhÆ° ở TPHCM là má»™t ý tưởng thú vị trong công cuá»™c chuyển đổi số trên mọi lÄ©nh vá»±c ở nÆ°á»›c ta, và hứa hẹn sẽ có những hiệu quả tích cá»±c.

Không thể phủ nhận ngày nay các nền tảng mạng xã há»™i Ä‘ã trở thaÌ€nh thành phần không thể thiếu trong cuôÌ£c sống của con ngÆ°Æ¡Ì€i, là hoaÌ£t Ä‘ôÌ£ng thÆ°Æ¡Ì€ng xuyên trong đời sống hàng ngày của mỗi ngÆ°Æ¡Ì€i dân. Ước tính có tá»›i trên 72 triệu người Việt Nam sá»­ dụng mạng xã há»™i. Các trang mạng Ä‘ang chi phối mạnh mẽ đời sống thông tin tại nÆ°á»›c ta, vá»›i trung bình má»™t người Việt Nam dành 2 tiếng 25 phút má»—i ngày để lÆ°á»›t mạng xã há»™i. Mọi thông tin, ý kiến, tâm tÆ° của họ dù tích cá»±c, hay tiêu cá»±c về đủ mọi lÄ©nh vá»±c đều được thể hiện. Và Ä‘ó chính là nguồn thông tin khổng lồ, mà qua Ä‘ó các tổ chức, cÆ¡ quan chính quyền có thể khai thác làm dữ liệu phân tích, để nắm bắt và thấu hiểu về những diá»…n biến tâm lý, xu hÆ°á»›ng, những vấn đề nảy sinh trong cá»™ng đồng.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi việc lắng nghe dân, học hỏi dân là nguyên tắc nhận thức và hành Ä‘á»™ng tiên quyết của người cán bá»™, đảng viên. Bác căn dặn, Ä‘ã là cán bá»™ lãnh đạo thì "má»™t giây, má»™t phút cÅ©ng không thể giảm bá»›t mối liên hệ giữa ta vá»›i dân chúng. NghÄ©a là phải lắng tai nghe ý kiến của đảng viên, của nhân dân”. Lắng nghe ý kiến của dân phải trở thành nhu cầu của chính quyền. Muốn phục vụ dân tốt hÆ¡n thì phải hiểu dân, muốn hiểu phải nghe, chắt lọc được những phản biện tích cá»±c, những đề xuất tâm huyết, hay những Ä‘óng góp, sáng kiến có trách nhiệm. NhÆ°ng trong má»™t ká»· nguyên hoàn toàn má»›i của kỹ thuật số và mạng xã há»™i thì sá»± lắng nghe ấy cần được vận dụng bằng những “kênh” má»›i, giải pháp má»›i.

Thông qua phần mềm "lắng nghe mạng xã há»™i" nhÆ° ở TPHCM, các nhà quản lý có thể "thấu hiểu" ý kiến và nhu cầu của người dân, doanh nghiệp, và dá»±a trên những phân tích, Ä‘ánh giá, sẽ có được những phản ứng kịp thời. Đối vá»›i các ý kiến Ä‘óng góp tích cá»±c, có giá trị, có thể vận dụng vào công tác Ä‘iều hành, xây dá»±ng chính sách má»›i, cÅ©ng nhÆ° Ä‘o lường dÆ° luận xã há»™i về các chủ trÆ°Æ¡ng chính sách Ä‘ã ban hành để có thể có những Ä‘iều chỉnh phù hợp. Và ngược lại, vá»›i những thông tin tiêu cá»±c, lợi dụng chống phá, chính quyền cÅ©ng sẽ kịp thời phát hiện để có biện pháp xá»­ lý, đối phó. Điểm Æ°u việt là các ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công cụ số khác có khả năng tìm kiếm sâu, rá»™ng và nhanh chóng, không chỉ từ nguồn văn bản mà còn hình ảnh, âm thanh…, từ Ä‘ó, có thể nhận diện và “lọc” được những luồng thông tin xấu, Ä‘á»™c.

Biết lắng nghe, chắt lọc trúng ý dân là má»™t khởi đầu Ä‘úng hÆ°á»›ng, nhÆ°ng sẽ không có ý nghÄ©a gì nếu nhÆ° nó không trở thành tiền đề cho những hành Ä‘á»™ng vì dân, để dân tin tưởng. Có thể ví phần mềm “lắng nghe” nhÆ° dụng cụ nấu bếp, nguồn thông tin ngồn ngá»™n từ mạng xã há»™i nhÆ° vô vàn loại thá»±c phẩm sạch, ‘bẩn’; và cái khéo của người đầu bếp là phải chọn lọc, để “nấu” được những món ăn ngon, phục vụ “thá»±c khách” là nhân dân.

Tuy nhiên, việc sá»­ dụng trí tuệ nhân tạo để thu thập, phân tích Ä‘ánh giá thông tin từ mạng xã há»™i sẽ không tránh khỏi những vấn đề nhạy cảm nhÆ° quyền riêng tÆ°, bảo mật, an ninh mạng… Đó là những vấn đề mà các cÆ¡ quan triển khai và sá»­ dụng phần mềm phải làm rõ và có quy chế cụ thể để đảm bảo tuân thủ pháp luật.

Việc ứng dụng phần mềm “lắng nghe mạng xã há»™i” ở TP.HCM má»›i Ä‘ang ở giai Ä‘oạn đầu, trong quá trình triển khai, các cÆ¡ quan quản lý chắc chắn sẽ có những học hỏi, Ä‘iều chỉnh cho phù hợp và hiệu quả hÆ¡n. Từ Ä‘ó, việc nhân rá»™ng mô hình này ra nhiều địa phÆ°Æ¡ng trên toàn quốc, vá»›i những kinh nghiệm từ TPHCM, chắc chắn sẽ làm sâu sắc hÆ¡n nữa, thiết thá»±c hÆ¡n nữa chủ trÆ°Æ¡ng “lắng nghe dân” của Đảng và Nhà nÆ°á»›c ta.