Vá»›i nhiá»u hình thức sáng tạo, Nhân dân Ä‘ã váºn chuyển hàng vạn tấn lương thá»±c phục vụ cho Chiến dịch Äiện Biên Phá»§ toàn thắng. (Ảnh chụp tại Bảo tàng Chiến thắng lịch sá» Äiện Biên Phá»§).
“Liệu Việt Minh có thể duy trì được sức chiến đấu ở Äiện Biên Phá»§ được bao lâu?”. Äó là câu há»i Ä‘ã được giá»›i lãnh đạo quân Pháp đặt ra khi Ä‘ã xác định “Việt Minh sẽ có khả năng tiến Ä‘ánh Äiện Biên Phá»§”. Bằng những phân tích dá»±a trên những con số cụ thể, há» Ä‘ã đưa ra nháºn định: Há» (quân ta - PV) có 7.000 binh lính chiến đấu cách xa các căn cứ háºu phương 400km và cách các cá»a khẩu Trung Quốc là nÆ¡i tiếp tế háºu cần khoảng từ 600 - 700km. Hàng vạn tấn đạn dược, lương thá»±c phải chuyển váºn bằng 500 xe tải trên con đưá»ng duy nhất là Quốc lá»™ 41 Ä‘ang bị hư hại vì máy bay thưá»ng xuyên bắn phá. Äối vá»›i má»™t tiểu Ä‘oàn bá»™ binh, má»—i ngày cần phải có 1.000kg gạo, tức 30 tấn má»—i tháng, tức 15 xe chuyên chở trong suốt 20 ngày... Váºy thì phải huy động tá»›i 300 xe tải chuyên để lo ăn cho bá»™ đội, tức là toàn bá»™ số xe mà Việt Minh có thể có được. Ngoài lương thá»±c, Việt Minh còn phải chuyển váºn đạn dược, chất nổ, xăng dầu, thuốc men và tất cả má»i thứ cần dùng cho má»™t đội quân chiến đấu. CÅ©ng phải tính đến những chuyện cháºm trá»… vì con đưá»ng độc đạo thưá»ng xuyên bị ném bom, phải chở các váºt liệu tá»›i để sá»a chữa nối liá»n những Ä‘oạn đưá»ng bị cắt phá. Vì váºy Việt Minh phải có ít nhất 2.000 xe tải để chở nhiá»u tấn lương thá»±c, các dụng cụ sá»a đưá»ng, hàng ngàn mét khối xăng dầu, hàng ngàn tấn đạn dược...
Những tính toán cá»§a ngưá»i Pháp không phải không hợp lý. Bởi thá»±c tế, việc chuẩn bị các Ä‘iá»u kiện vá» lương thá»±c, đạn dược phục vụ chiến dịch Äiện Biên Phá»§ là việc không há» dá»… dàng, nếu không muốn nói là gian nan trăm bá». Chiến trưá»ng ở xa háºu phương tá»›i 500 - 600km, trên địa hình rừng núi hiểm trở, đưá»ng váºn tải cÆ¡ giá»›i Ä‘ã hư há»ng, không có đưá»ng thá»§y, thá»i tiết khí háºu thất thưá»ng, dân cư thưa thá»›t, kinh tế nghèo nàn lạc háºu...
Trước thách thức Ä‘ó, Chá»§ tịch Hồ Chí Minh và Bá»™ Chính trị Ä‘ã hạ quyết tâm: “Toàn dân, toàn Äảng và Chính phá»§ nhất định Ä‘em toàn lá»±c chi viện cho Äiện Biên Phá»§ và nhất định làm má»i việc cần thiết để giành toàn thắng cho chiến dịch này”. Äồng thá»i, Chính phá»§ quyết định tổ chức Há»™i đồng cung cấp mặt tráºn Trung ương, do Phó Thá»§ tướng Phạm Văn Äồng làm Chá»§ tịch và Há»™i đồng cung cấp mặt tráºn các cấp.
Vá»›i khẩu hiệu “Tất cả cho mặt tráºn, tất cả để chiến thắng”, việc chuẩn bị các mặt cho tráºn quyết chiến chiến lược tại Äiện Biên Phá»§ được tiến hành má»™t cách khẩn trương, tích cá»±c ngay từ đầu tháng 12/1953. Trong Ä‘ó, việc tổ chức váºn chuyển đưá»ng dài từ các vùng tá»± do lên Äiện Biên Phá»§ được Bá»™ Chính trị và Tổng Quân á»§y quy định cụ thể: Há»™i đồng Cung cấp mặt tráºn phụ trách váºn chuyển lương thá»±c, thá»±c phẩm và đưa dân công lên giao cho Tổng cục Cung cấp tiá»n phương (hướng từ Việt Bắc sang giao ở Ba Khe; hướng từ Liên khu 3 và Liên khu 4 lên giao ở Suối Rút). Tổng cục Cung cấp háºu phương phụ trách chuyển vÅ© khí, đạn dược, xăng dầu... lên tá»›i Ba Khe thì giao lại cho Tổng cục Cung cấp tiá»n phương. Tổng cục Cung cấp tiá»n phương phụ trách váºn chuyển từ Ba Khe, Suối Rút lên Äiện Biên Phá»§. Äồng thá»i, tổ chức các tổng kho dá»± trữ ở quanh thị xã SÆ¡n La và các kho trung tuyến ở khoảng từ cây số 31 đến cây số 87, đưá»ng Tuần Giáo - Äiện Biên Phá»§. Cùng vá»›i Ä‘ó, việc sá»a chữa, bảo đảm đưá»ng sá, từ Ba Khe qua Việt Bắc (dài khoảng 300km) và Suối Rút vá» vùng tá»± do Liên khu 3, 4 do Há»™i đồng Cung cấp mặt tráºn phụ trách; còn từ Ba Khe, Suối Rút trở lên do Tổng cục Cung cấp tiá»n phương cùng Khu á»§y và Ủy ban Kháng chiến Khu Tây Bắc phụ trách.
Việc làm đưá»ng được Tổng Quân á»§y và Bá»™ Tổng tư lệnh xác định là má»™t trá»ng tâm cá»§a công tác chuẩn bị. Con đưá»ng Tuần Giáo Ä‘i Äiện Biên Phá»§ dài hÆ¡n 80km nhá» hẹp, nhiá»u Ä‘oạn bị sụt lở và hÆ¡n 100 cây cầu lá»›n, nhá» Ä‘á»u há»ng. Muốn xe ôtô và xe pháo cá»§a Äại Ä‘oàn 351 lên được Äiện Biên Phá»§ phải gấp rút mở đưá»ng này. Do Ä‘ó, 2 trung Ä‘oàn bá»™ binh và trung Ä‘oàn công binh 151 Ä‘ã được huy động táºp trung làm suốt ngày Ä‘êm. Sau những ná»— lá»±c vượt báºc, đưá»ng Tuần Giáo Ä‘i Äiện Biên Phá»§ Ä‘ã được khai thông. Tuy nhiên, con đưá»ng độc đạo lên Äiện Biên Phá»§ cÅ©ng trở thành mục tiêu Ä‘ánh phá dữ dá»™i cá»§a địch, khiến việc váºn chuyển, Ä‘i lại gặp nhiá»u trở ngại.
Äầu tháng 1/1954, giữa lúc việc váºn chuyển đạn, gạo Ä‘ang diá»…n ra khẩn trương thì Äại Ä‘oàn 351 pháo binh tiến vào tuyến đưá»ng Tuần Giáo - Äiện Biên Phá»§. ÄÆ°á»ng phải dành ưu tiên cho pháo. Tổng Quân á»§y và Bá»™ Tổng tư lệnh phải tổ chức má»™t ban chỉ huy đưá»ng, quy định nghiêm ngặt giá» giấc hành quân cá»§a từng bá»™ pháºn và việc che giấu xe pháo ở những nÆ¡i tạm dừng. Nhá» việc tổ chức và tính toán giá» giấc má»™t cách tỉ mỉ, vừa không để ảnh hưởng tá»›i việc kéo pháo cá»§a bá»™ đội, vừa không để lãng phí thì giá» và công sức cá»§a dân công.
Vì thế khi bá»™ đội và pháo vào tá»›i các tráºn địa xung quanh lòng chảo Äiện Biên Phá»§, thì đạn, gạo cÅ©ng Ä‘ã có đủ để có thể sẵn sàng cho ngày nổ súng.
Tác giả Jean Pouget trong tác phẩm “Tướng Na-va vá»›i tráºn Äiện Biên Phá»§”, đ㠓vẽ lại” bức tranh sinh động vá» con đưá»ng tiếp váºn lên chiến trưá»ng Äiện Biên Phá»§: “Mang theo những chiếc rổ nhá» bé, những cuốc xẻng, há» (dân công - PV) lấp các hố bom dưới ánh sáng cá»§a những ngá»n Ä‘uốc. Không gì có thể cản trở được sức lao động cá»§a há»: mệt má»i, Ä‘ói rét, bệnh táºt và cả những quả bom nổ cháºm, hoặc những quả bom cạm bẫy gá»i là “bom bướm” vừa chạm nhẹ vào Ä‘ã phát nổ ngay láºp tức. CÅ©ng không gì có thể ngăn nổi luồng gạo và đạn suốt Ä‘êm từ từ chảy ngược lên phía táºp Ä‘oàn cứ Ä‘iểm cá»§a đế quốc Pháp. Äêm nào cÅ©ng có tá»›i hàng chục ngàn ngưá»i Ä‘en kịt, Ä‘ông như kiến, gồng gánh tiếp váºn trên tuyến đưá»ng thiêng liêng. Äến khi trá»i sáng, máy bay Pháp bay lên chụp ảnh thì con đưá»ng Ä‘ã vắng ngắt, phi công chỉ nhìn thấy rất rõ các Ä‘oạn bị bom phá hoại Ä‘ã được sá»a chữa xong”.
Sau khi Táºp Ä‘oàn cứ Ä‘iểm Äiện Biên Phá»§ đổ sụp, trả lá»i phá»ng vấn nhà báo Pháp Jean Ferran (đăng trên tá» Paris Match số 370, ngày 12/5/1956), Äại tướng Võ Nguyên Giáp cÅ©ng nói: “Việc ngưá»i Pháp chá»n thung lÅ©ng Äiện Biên Phá»§ là có suy nghÄ©. Há» có cân nhắc kỹ mặt tốt, mặt xấu. Há» Ä‘ã tính toán hợp lý: Äiện Biên Phá»§ nằm rất xa các háºu cứ cá»§a quân đội Việt Minh, và cÅ©ng xa các háºu cứ cá»§a Pháp. Nhưng Pháp sẽ giải quyết vấn đỠbằng không quân. Quân Việt không có máy bay. Há» không thể tá»± tiếp lương thá»±c được. Tính toán như váºy là rất hợp lý”. Song, “Sá»± tính toán hợp lý vẫn chưa phải Ä‘ã có giá trị. Chính Nhân dân má»›i là ngưá»i tìm ra giải pháp cho vấn đỠháºu cần”. CÅ©ng bởi váºy mà, chiến thắng lịch sá» Äiện Biên Phá»§ lấy Ä‘iểm tá»±a từ Nhân dân. Äó là chân lý Ä‘ã được chứng minh.
Theo Bài và ảnh: Lê Phượng/Báo Thanh Hóa Äiện tá»
https://baothanhhoa.vn/70-nam-chien-thang-dien-bien-phu/chinh-nhan-dan-moi-la-nguoi-tim-ra-giai-phap-cho-van-de-hau-can/210929.htm
(Bài viết có sá» dụng các tư liệu trong cuốn “Äiện Biên Phá»§ - mốc vàng thá»i đại; NXB Thông tin và Truyá»n thông; cuốn “Lịch sá» biên niên Äảng Cá»™ng sản Việt Nam, táºp III: Äảng lãnh đạo kháng chiến và kiến quốc (1945-1954)”, NXB Chính trị quốc gia).