Nhà báo Nguyá»…n Khắc Tiếp (người đứng thứ 7 từ trái sang) chụp ảnh cùng Bác Hồ tại Chiến khu Việt Bắc năm 1951. Ảnh do nhân vật cung cấp.

Ká»· niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ là má»™t dịp để má»—i người dân Việt Nam ta khÆ¡i dậy niềm tá»± hào dân tá»™c, tiếp tục và phát huy tinh thần yêu nÆ°á»›c, truyền thống cách mạng hào hùng. Đây cÅ©ng là dịp chúng tôi lại gặp nhà báo Nguyá»…n Khắc Tiếp tại căn nhà nhỏ, trong con ngõ giữa phố Lý Nam Đế, Hà Ná»™i.

Nhà báo Nguyá»…n Khắc Tiếp quê HÆ°ng Yên, học trung học ở Nam Định, cùng lá»›p vá»›i các nhà lãnh đạo Nguyá»…n CÆ¡ Thạch, Mai Chí Thọ, nhà báo Thép Má»›i. Ông từng làm công chức ở Bắc Giang, Hà Giang rồi về Hà Ná»™i dạy tiếng Pháp cho học sinh. Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công, nhÆ° biết bao thanh niên trí thức yêu nÆ°á»›c thời bấy giờ, ông hăm hở Ä‘i theo sức hút của luồng gió má»›i, không nề hà công việc, gian khổ, hy sinh Ä‘i theo cách mạng. Vá»›i học vấn và khả năng viết tin bài ông trở thành má»™t trong những phóng viên đầu tiên của Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) và Đài Tiếng nói Việt Nam.

Cuối năm 1949, để chuẩn bị cho việc sáp nhập hai tờ báo Vệ quốc quân và Quân du kích thành Báo QĐND, quân Ä‘á»™i xin phóng viên của TTXVN để bổ sung lá»±c lượng. Ông Nguyá»…n Khắc Tiếp được chọn và ngay tức khắc lên đường. Ngày 20/10/1950, sau gần 3 tháng chuẩn bị, Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân ra số đầu tiên ở bản Khau Diều, xã Định Biên, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, ông trở thành má»™t trong những phóng viên đầu tiên của Báo QĐND.

Nhá»› lại thời Ä‘iểm bắt đầu chiến dịch, bá»™ Ä‘á»™i hành quân lên Tây Bắc tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhà báo Nguyá»…n Khắc Tiếp cho biết, từ an toàn khu, bá»™ Ä‘á»™i hành quân 500km đường đồi núi nhÆ°ng ai cÅ©ng có má»™t tinh thần sôi nổi vô cùng, tất cả đều có vá»›i tinh thần đồng lòng, vá»›i khẩu hiệu tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng.

Nhà báo Nguyá»…n Khắc Tiếp chia sẻ: Ngày Ä‘ó phóng viên nghèo, thiếu thốn đủ đường, máy ảnh không có, chỉ có bút và giấy của nhà in, ánh sáng Ä‘èn dầu mang theo…phóng viên thời Ä‘ó Ä‘i ra chiến trường phải Ä‘eo bao gạo, Ä‘eo súng, Ä‘eo cuốc.

“Súng là thứ nặng nhất và Ä‘em từ hậu phÆ°Æ¡ng Ä‘i, để gặp các tình huống đốt xuất có thể sẵn sàng chiến đấu. Gạo chỉ đủ ăn trong 3 ngày Ä‘i đường rừng núi, cuốc mang theo để Ä‘i đến Ä‘âu Ä‘ào hầm Ä‘ào hào tá»›i Ä‘ó, Ä‘ây vừa làm nÆ¡i trú ẩn vừa là nÆ¡i nghỉ ngÆ¡i. Báo quân Ä‘á»™i nhân dân ngày Ä‘ó được cấp trên quan tâm, coi tuyên truyền cÅ©ng là má»™t mặt trận quan trọng. Gian khổ là thế nhÆ°ng tất cả ai cÅ©ng muốn Ä‘óng góp má»™t phần nhỏ bé cho chiến dịch”, nhà báo Nguyá»…n Khắc Tiếp tâm sá»±.

 Các số báo đặc biệt xuất bản tại mặt trận Điện Biên Phủ được trÆ°ng bày.

TrÆ°á»›c Ä‘ây báo Quân Ä‘á»™i nhân dân được in ở an toàn khu, khi có chiến dịch Điện Biên Phủ có thêm tòa soạn ở tiền phÆ°Æ¡ng. Ông nhá»› lại: “Báo quân Ä‘á»™i ở tiền phÆ°Æ¡ng có tất cả 5 người, trong Ä‘ó có 2 phóng viên, tôi và ông Phạm Phú Bằng. NÆ¡i chúng tôi làm việc chỉ cách sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ 3km, chúng tôi thường Ä‘i bá»™ đến sở chỉ huy mất khoảng 1 giờ đồng hồ đường Ä‘èo núi. Ngoài ra còn xuống các trận địa để nắm tình hình”.

Cuá»™c kháng chiến chống Pháp, gian khổ, thiếu thốn nhÆ°ng công tác tuyên truyền cÅ©ng được coi là mặt trận quan trọng. Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân ngày Ä‘ó vừa làm nhiệm vụ sản xuất vừa in và phát hành. Việc in là sá»­ dụng các chữ ghép vào vá»›i nhau để thành bản in, sau Ä‘ó quét má»±c lên và in nhân bản, chờ má»±c khô, mọi thứ đều rất thô sÆ¡ nhÆ° thế.

 Ông kể: “Bên cạnh phóng viên còn có má»™t "nhà in" Ä‘i theo, gọi là nhà in nhÆ°ng chỉ có má»™t vài ba người làm công tác in ấn, báo in xong có má»™t trung Ä‘á»™i có nhiệm vụ phát báo cho các chiến sỹ ở mọi nÆ¡i, nÆ¡i nào xa thì Ä‘i phát trÆ°á»›c”.

Mặc dù in ấn trong hầm sâu, nhÆ°ng má»—i bản in đều được làm tỉ mỉ, trau chuốt để không được có bất kỳ sai sót nào. Má»—i số báo đều sá»›m được chuyển đến các chiến sỹ ở mặt trận, đều thể hiện tâm huyết của những người làm báo chiến trường. 

 Hiện nay mặc dù tuổi cao, nhÆ°ng nhà báo lão thành Nguyá»…n Khắc Tiếp, Báo Quân Ä‘á»™i Nhân dân vẫn luôn giữ thói quen bên những trang sách, bài báo hàng ngày.

Từ ngày 28/12/1953 đến ngày 16/5/1954, Toà soạn tiền phÆ°Æ¡ng Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân tại mặt trận Điện Biên Phủ Ä‘ã in ấn và phát hành 33 số báo ngay trên chiến trường, trở thành kênh thông tin báo chí hiệu quả nhất, má»™t mÅ©i xung kích trong chiến dịch, cổ vÅ© tinh thần chiến đấu của quân và dân ở Điện Biên Phủ và cả nÆ°á»›c.

Nói về quyết định mang tính bÆ°á»›c ngoặt lịch sá»­ trong chiến dịch Điện Biên Phủ, nhà báo Nguyá»…n Khắc Tiếp nhá»› lại: Việc quyết định thay đổi phÆ°Æ¡ng châm tác chiến từ “Đánh nhanh thắng nhanh” sang “Đánh chắc tiến chắc”, tiến hành lui quân và kéo pháo ra. Vào thời Ä‘iểm Ä‘ó, để Ä‘Æ°a ra quyết định lui quân và kéo pháo ra giữa lúc bá»™ Ä‘á»™i ta vừa trải qua những ngày gian khổ để kéo pháo vào trận địa và Ä‘ang sẵn sàng chờ lệnh tiến công là rất khó khăn. NhÆ°ng Ä‘ó cÅ©ng là má»™t quyết định hết sức Ä‘úng đắn, sáng suốt của Bá»™ Chỉ huy chiến dịch, đứng đầu là Đại tÆ°á»›ng Tổng TÆ° lệnh Võ Nguyên Giáp.

Vá»›i tâm thế của người chiến thắng, ông kể về thời Ä‘iểm tiếp cận vá»›i tÆ°á»›ng Đờ Cát để trao đổi thông tin bằng tiếng Pháp. Ông nói: “TÆ°á»›ng Đờ Cát Ä‘ã nhận ra sai lầm của mình và thừa nhận thua cả về chiến lược và chiến thuật và họ cÅ©ng không ngờ rằng mình lại chiến thắng ở nÆ¡i tưởng nhÆ° bất khả xâm phạm nhÆ° thế”.

Ngày nay sau 70 năm, trong ánh mắt của chiến sỹ nhà báo Nguyá»…n Khắc Tiếp vẫn luôn có ký ức về những ngày tháng gian khổ nhÆ°ng đầy hào hùng, Ä‘ó là năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ. Đó là má»™t giai Ä‘oạn tôi luyện thá»­ thách người chiến sỹ làm báo, trải qua những “nếm mật nằm gai” để làm nên má»™t “Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn Ä‘á»™ng địa cầu”.

Bia lÆ°u niệm Tòa soạn tiền phÆ°Æ¡ng và Nhà in Báo Quân Ä‘á»™i Nhân dân tại Chiến trường Điện Biên Phủ. Ảnh: T.ChÆ°Æ¡ng

Chiến thắng Điên Biên Phủ vẫn luôn là niềm tá»± hào, tiếp tục khÆ¡i gợi nên sức mạnh đại Ä‘oàn kết dân tá»™c, kết tinh lòng yêu nÆ°á»›c từ sức sống bền vững, trí tuệ và sáng tạo của dân tá»™c Việt Nam. Và những bài báo, những bức ảnh trong chiến thắng Điện Biên Phủ được các nhà báo ghi lại nhÆ° nhắc nhở, Ä‘á»™ng viên con cháu tiếp tục phát huy tinh thần, hào khí Điện Biên năm nào.