Há»™i nghị Geneva bàn vá» láºp lại hòa bình ở Äông Dương. Ảnh tư liệu Bá»™ Ngoại giao.
Vá» phía ta: Ngày 4/5/1954, theo lá»i má»i cá»§a Chính phá»§ Liên Xô và Chính phá»§ nước Cá»™ng hòa nhân dân Trung Hoa, Ä‘oàn đại biểu Chính phá»§ Việt Nam Dân chá»§ Cá»™ng hòa do đồng chí Phạm Văn Äồng, Phó thá»§ tướng kiêm Bá»™ trưởng Bá»™ Ngoại giao làm trưởng Ä‘oàn Ä‘ã đến Geneva để bàn vá» vấn đỠláºp lại hòa bình ở Äông Dương.
Äêm 4/5/1954, trên cánh đồng phía Tây, sau khi tiêu diệt 311A, Äại Ä‘oàn 308 tiếp tục Ä‘ánh 311B (Huguette 4) ở phía trong. Trung Ä‘oàn 36 tiêu diệt má»™t đại đội gồm lính lê dương và lính Morocco, đưa tráºn địa tá»›i gần trung tâm đỠkháng Lilie, tấm bình phong cuối cùng che chở cho Sở chỉ huy De Castries ở hướng này. Buổi sáng, địch phản kích định chiếm lại nhưng thất bại.
Lá»±c lượng quân Pháp lúc này ở Äiện Biên Phá»§ còn khoảng 5.385 quân chiến đấu và 1.282 thương binh. Nếu so vá»›i sau đợt tiến công thứ 2 thì quân địch Ä‘ông hÆ¡n do Ä‘ã được tăng cưá»ng. Diện tích phân khu trung tâm còn không đầy 1km2.
Má»™t góc táºp Ä‘oàn cứ Ä‘iểm ở Äiện Biên Phá»§ cá»§a giặc Pháp bị quân ta tiêu diệt. Ảnh tư liệu: TTXVN
Sau 15 ngày Ä‘êm kiên cưá»ng, bá»n bỉ làm nhiệm vụ, phân đội công binh Ä‘ã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ Ä‘ào đưá»ng hầm vá»›i chiá»u dài 49m. Chiá»u và Ä‘êm 4/5/1954, khối thuốc nổ gần 1.000kg được đặt vào cuối đưá»ng hầm an toàn. Cùng ngày, Bá»™ Chỉ huy Mặt tráºn Ä‘ã há»p bàn nháºn định vá» hoàn thành nhiệm vụ cá»§a đợt tiến công thứ 3 và quyết định nhanh chóng chuyển sang tổng công kích trên toàn mặt tráºn giành thắng lợi cho chiến dịch.
Vá» phía địch: Ngày 4/5, Cogny Ä‘iện cho De Castries, thông báo má»™t số chỉ thị vá» cuá»™c rút chạy theo quyết định cá»§a Tổng chỉ huy: "Binh Ä‘oàn tác chiến Tây Bắc (GONO) được trao quyá»n lá»±a chá»n cách thức và thá»i gian tùy theo sáng kiến cá»§a mình sau khi nháºn được lệnh".
Cogny chỉ thị cho De Castries phải phá há»§y các xe tăng, đại bác, tài liệu máºt, máºt mã và dụng cụ vô tuyến Ä‘iện. Nhưng vẫn không quên nhấn mạnh: "Cho tá»›i khi có lệnh má»›i, Chỉ huy trưởng GONO phải duy trì nhiệm vụ chống cá»± tại chá»—, không được có tư tưởng rút lui, phải hết sức giữ bí máºt vá» kế hoạch và chuẩn bị thá»±c hiện vá»›i sá»± tháºn trá»ng tối Ä‘a”. Cogny vốn cho rằng tháo chạy khá»i Äiện Biên Phá»§ chỉ dẫn tá»›i sá»± hy sinh vô ích.
Những chỉ huy quân Pháp tại Äiện Biên Phá»§, năm 1954. Ảnh tư liệu
Trong ngày, dưới trá»i mưa tầm tã, De Castries há»p các sÄ© quan cao cấp cá»§a Mưá»ng Thanh phổ biến kế hoạch Albatros. Có mặt Langlais, Lemeunier, Bigeard, Vadot và Seguin Pazzis. Chiến hào cá»§a đối phương Ä‘ã bao vây rất chặt, không còn kẽ hở. Tuy nhiên, má»i ngưá»i thống nhất phải chia làm ba cánh khi rút chạy. Cánh thứ nhất, gồm toàn bá»™ quân dù do Bigeard chỉ huy. Cánh thứ hai, gồm toàn bá»™ quân lê dương và Bắc Phi do Lemeunier và Vadot chỉ huy. Cánh thứ ba, gồm toàn bá»™ quân ở Hồng Cúm do Langlais chỉ huy. Có ba đưá»ng rút lui: ÄÆ°á»ng thứ nhất qua bản Keo Lom, đưá»ng thứ hai theo thung lÅ©ng Náºm Nưa, đưá»ng thứ ba theo hướng Náºm Hợp. Con đưá»ng chạy vá» phía Nam - Äông Nam dưá»ng như có vẻ ít nguy hiểm hÆ¡n và má»i ngưá»i phải rút thăm. Dá»± kiến kế hoạch rút chạy sẽ được thá»±c hiện vào 20 giá» ngày 7/5/1954. Theo nhà báo Giuyn Roa: "Ở Äiện Biên Phá»§, ngưá»i ta gá»i cuá»™c hành binh này là mở con đưá»ng máu”.
Theo THÀNH VINH.qdnd.vn/Báo Thanh Hóa Äiện tá»
https://baothanhhoa.vn/chien-dich-dien-bien-phu-ngay-4-5-1954-dich-ban-cach-mo-con-duong-mau-thao-chay-213243.htm