Chá»§ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí trong Ban Thưá»ng vụ Trung ương Äảng há»p, quyết định mở chiến dịch Äiện Biên Phá»§ (mô hình được trưng bày tại Bảo tàng chiến thắng lịch sá» Äiện Biên Phá»§). Ảnh: Lê Phượng
Vá»›i dã tâm dùng vÅ© lá»±c hòng đặt lại ách thống trị trên đất nước ta má»™t lần nữa, thá»±c dân Pháp Ä‘ã chối bá» má»i cố gắng cao nhất vá» ngoại giao cá»§a Chính phá»§ Việt Nam Dân chá»§ Cá»™ng hòa. Ngày 23/9/1945, Pháp nổ súng Ä‘ánh chiếm Sài Gòn, mở đầu cuá»™c xâm lược Việt Nam lần thứ hai. Mặc dù tình trạng nước ta lúc bấy giá» bị đặt trong thế “ngàn cân treo sợi tóc”, song vá»›i ý chí quyết tâm “Thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, Nhân dân ta Ä‘ã nhất tỠđứng lên, Ä‘oàn kết xung quanh Äảng và Mặt tráºn Việt Minh, tiến hành má»™t kháng chiến toàn dân, toàn diện, trưá»ng kỳ, dá»±a vào sức mình là chính. Từ Ä‘ó, làm nên nhiá»u thắng lợi quan trá»ng và lần lượt Ä‘ánh bại các kế hoạch quân sá»± cá»§a thá»±c dân Pháp.
Thất bại liên tiếp trên các chiến trưá»ng và sa lầy nguy khốn vào cuá»™c chiến hao ngưá»i, tốn cá»§a mà buổi đầu tướng tá Pháp cho rằng chỉ như “má»™t cuá»™c hành quân dạo mát”, thá»±c dân Pháp buá»™c phải tìm cách cứu vãn tình hình. Chính phá»§ Pháp má»™t mặt xin thêm viện trợ Mỹ, mặt khác thay đổi chỉ huy và kế hoạch tác chiến hòng tìm lối thoát danh dá»± bằng má»™t thắng lợi quân sá»±. Tháng 5/1953, tướng Henri Navarre, Tham mưu trưởng lục quân Pháp thuá»™c khối Bắc Äại Tây Dương (NATO) Ä‘óng ở Trung Âu, được Chính phá»§ Pháp cá» làm Tổng chỉ huy quân viá»…n chinh Pháp ở Äông Dương. Sau khi khảo sát, tìm hiểu thá»±c tế chiến trưá»ng, Nava đỠra má»™t kế hoạch quân sá»± toàn diện (Kế hoạch Nava), được Chính phá»§ và Há»™i đồng Quốc phòng Pháp thông qua ngày 24/7/1953.
Nhiệm vụ trá»ng tâm cá»§a Kế hoạch Nava là tá»›i năm 1954, tổ chức khối chá»§ lá»±c tác chiến gấp 3 lần số binh Ä‘oàn hiện có và chia thành hai bước: (1) Trong Thu - Äông 1953 và Xuân 1954, giữ vững thế phòng ngá»± chiến lược ở phía Bắc vÄ© tuyến 18, phòng ngá»± Thượng Lào; tiến công bình định miá»n Nam, miá»n Trung Äông Dương; xóa bá» vùng tá»± do Liên khu V. (2) Nếu đạt được bước má»™t sẽ chuyển sang tiến công chiến lược miá»n Bắc, giành thắng lợi quân sá»± to lá»›n, buá»™c ta phải Ä‘àm phán theo những Ä‘iá»u kiện có lợi cho chúng. Kế hoạch quân sá»± Nava là cố gắng cao nhất cá»§a Pháp và Mỹ trong cuá»™c chiến tranh Äông Dương vá»›i hy vá»ng trong vòng 18 tháng sẽ chuyển bại thành thắng.
Nháºn rõ thá»§ Ä‘oạn cá»§a thá»±c dân Pháp, cuối tháng 9/1953, Bá»™ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Äảng Ä‘ã há»p bàn vá» nhiệm vụ quân sá»±, phân tích sâu sắc thế chiến lược giữa ta và địch. Từ Ä‘ó, ra nghị quyết thông qua Kế hoạch tác chiến Äông - Xuân 1953-1954, nhằm giữ vững quyá»n chá»§ động Ä‘ánh địch trên cả hai mặt tráºn chính diện và sau lưng địch; đồng thá»i, phối hợp trên phạm vi cả nước và phối hợp trên toàn Äông Dương. Vá»›i phương châm “Tích cá»±c, chá»§ động, cÆ¡ động, linh hoạt”, nghị quyết cá»§a Bá»™ Chính trị được quán triệt tá»›i các cấp, các ngành. Bá»™ Tổng tham mưu xây dá»±ng kế hoạch tác chiến cụ thể cho các chiến trưá»ng; các kế hoạch phối hợp tác chiến giữa ta vá»›i Lào, Campuchia cÅ©ng Ä‘ã được thống nhất; công tác tổ chức lá»±c lượng được triển khai mạnh mẽ. Äặc biệt, để phối hợp vá»›i cuá»™c tiến công chiến lược Äông - Xuân 1953-1954, Äảng và Chính phá»§ ta Ä‘ã chá»§ trương mở cuá»™c tiến công địch trên mặt tráºn ngoại giao. Chá»§ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ quan Ä‘iểm cá»§a Nhân dân ta: “...CÆ¡ sở cá»§a việc Ä‘ình chiến ở Việt Nam là Chính phá»§ Pháp tháºt thà tôn trá»ng ná»n độc láºp tháºt sá»± cá»§a nước Việt Nam”.
Giữa tháng 11/1953, nháºn thấy bá»™ đội chá»§ lá»±c ta tiến lên Tây Bắc, Nava buá»™c phải cho quân nhảy dù xuống Äiện Biên Phá»§, nhằm chặn bước tiến cá»§a quân ta. Äồng thá»i, xây dá»±ng Äiện Biên Phá»§ - vị trí có ý nghÄ©a chiến lược không chỉ đối vá»›i Tây Bắc Việt Nam, mà cá»§a cả vùng Thượng Lào và Bắc Äông Dương - trở thành táºp Ä‘oàn cứ Ä‘iểm mạnh - “má»™t pháo Ä‘ài bất khả xâm phạm” lên đến 49 cứ Ä‘iểm. Äịch táºp trung ở Ä‘ây hÆ¡n 16.200 quân, gồm 21 tiểu Ä‘oàn, vá»›i ý đồ thách thức và “nghiá»n nát” quân chá»§ lá»±c cá»§a ta.
Nắm chắc âm mưu, hành động cá»§a địch, đồng thá»i, phân tích, Ä‘ánh giá tình hình má»™t cách khoa há»c, đầu tháng 12/1953, Bá»™ Chính trị quyết định mở chiến dịch Äiện Biên Phá»§. Thông qua phương án tác chiến cá»§a Tổng Quân á»§y và giao cho Äại tướng Võ Nguyên Giáp, Ủy viên Bá»™ Chính trị, Bá»™ trưởng Bá»™ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh quân đội trá»±c tiếp làm Bí thư Äảng á»§y kiêm Chỉ huy trưởng mặt tráºn. Chá»§ tịch Hồ Chí Minh chỉ thị: “Chiến dịch này là má»™t chiến dịch rất quan trá»ng, không những vá» quân sá»± mà cả vá» chính trị, không những đối vá»›i trong nước mà đối vá»›i quốc tế. Vì váºy, toàn quân, toàn dân, toàn Äảng phải táºp trung hoàn thành cho kỳ được”. Äồng thá»i, Ngưá»i dặn dò Äại tướng “phải Ä‘ánh thắng, chắc thắng má»›i Ä‘ánh, không chắc thắng không Ä‘ánh”. Cùng vá»›i Ä‘ó, Chính phá»§ cÅ©ng thành láºp Há»™i đồng cung cấp mặt tráºn do đồng chí Phạm Văn Äồng làm Chá»§ tịch.
Vá»›i ý nghÄ©a đặc biệt quan trá»ng cá»§a chiến dịch Äiện Biên Phá»§, Bá»™ Chính trị và Tổng Quân á»§y Ä‘ã quyết định táºp trung đại bá»™ pháºn chá»§ lá»±c tinh nhuệ gồm 4 đại Ä‘oàn bá»™ binh, 1 đại Ä‘oàn công pháo, vá»›i tổng quân số trên 40.000 cán bá»™, chiến sÄ©. Chấp hành quyết định cá»§a Bá»™ Chính trị, má»i công việc chuẩn bị cho chiến dịch được tiến hành khẩn trương. Ngoài ra, để phân tán và làm suy yếu lá»±c lượng địch, nhằm “chia lá»a” cho chiến trưá»ng Äiện Biên Phá»§, Bá»™ Tổng Tư lệnh Ä‘ã quyết định mở 5 Ä‘òn tiến công chiến lược trên các chiến trưá»ng: (1) Tiến công Lai Châu, uy hiếp Äiện Biên Phá»§ từ phía Bắc; (2) Phối hợp vá»›i quân giải phóng Lào mở chiến dịch tiến công vào Trung Lào; (3) Tiến sâu xuống Hạ Lào và Äông Campuchia; (4) Tiến công trên mặt tráºn Bắc Tây Nguyên; (5) Phối hợp tiến công phòng tuyến địch tại Thượng Lào.
Ngày 25/1/1954, các đơn vị bá»™ đội ta Ä‘ã vào vị trí táºp kết, sẵn sàng nổ súng theo phương châm tác chiến “Ä‘ánh nhanh, giải quyết nhanh”. Song nháºn thấy địch Ä‘ã tăng cưá»ng lá»±c lượng phòng ngá»± vững chắc ở Äiện Biên Phá»§, Bá»™ Chỉ huy và Äảng á»§y chiến dịch quyết định thay đổi phương châm tác chiến sang “Ä‘ánh chắc, tiến chắc”. Sau khi hoàn thành công tác chuẩn bị vá» má»i mặt, ngày 13/3/1954, quân ta nổ súng tiến công Äiện Biên Phá»§. Trải qua 56 ngày Ä‘êm “khoét núi, ngá»§ hầm, mưa dầm, cÆ¡m vắt” vô cùng gian khổ, ác liệt, cuối cùng thắng lợi Ä‘ã thuá»™c vỠđội quân chính nghÄ©a, dá»±a trên sức mạnh vô địch cá»§a Nhân dân và đưá»ng lối lãnh đạo sáng suốt, tài tình cá»§a Äảng ta và Chá»§ tịch Hồ Chí Minh.
Khi nháºn định vá» kế hoạch chiến lược cá»§a địch và chá»§ trương chiến lược cá»§a ta trong Äông - Xuân 1953-1954, cho đến tráºn quyết chiến chiến lược Äiện Biên Phá»§, Äại tướng Võ Nguyên Giáp Ä‘ã chỉ ra hai Ä‘iểm nổi báºt: “Má»™t là, địch có kế hoạch táºp trung binh lá»±c, tăng cưá»ng khối lá»±c lượng cÆ¡ động chiến lược, nhằm giành lại chá»§ động, thá»±c hiện má»™t loạt kế hoạch tiến công, chuẩn bị má»™t tráºn quyết chiến chiến lược trên má»™t chiến trưá»ng do chúng lá»±a chá»n. Ta Ä‘ã sá» dụng má»™t bá»™ pháºn lá»±c lượng chá»§ lá»±c mở những cuá»™c tiến công vào những hướng hiểm yếu mà địch tương đối sÆ¡ hở. Ta Ä‘ã buá»™c địch phải phân tán lá»±c lượng cÆ¡ động chiến lược, làm thất bại ý đồ chiến lược chá»§ yếu, phá hoại công cụ chiến lược chá»§ yếu cá»§a chúng, tiêu diệt từng bá»™ pháºn lá»±c lượng cá»§a chúng, làm phá sản Kế hoạch Nava. Hai là, địch không có ý định Ä‘iá»u quân chá»§ lá»±c lên chiến trưá»ng rừng núi Tây Bắc. Ta Ä‘ã buá»™c chúng phải ném chá»§ lá»±c xuống cánh đồng Äiện Biên Phá»§. Ta Ä‘ã tạo nên thá»i cÆ¡ và Ä‘ã láºp tức nắm lấy thá»i cÆ¡, hạ quyết tâm tiêu diệt địch ở Äiện Biên Phá»§. Tráºn Äiện Biên Phá»§ trước Ä‘ây không nằm trong kế hoạch chiến lược cá»§a tướng Nava Ä‘ã trở thành tráºn quyết chiến chiến lược lá»›n nhất cá»§a Quân đội Nhân dân Việt Nam, đưa cuá»™c kháng chiến chống Pháp đến thắng lợi cuối cùng”.
Những sá»± kiện Ä‘ó Ä‘ã thể hiện sinh động tinh thần chỉ đạo chiến lược Ä‘úng đắn và sáng tạo cá»§a Äảng ta. Trong sá»± chỉ đạo chiến lược ấy, Äảng ta luôn luôn nắm vững phương châm tích cá»±c, chá»§ động, cÆ¡ động, linh hoạt, bí máºt, bất ngá». Phương châm Ä‘ó được váºn dụng và phát triển sáng tạo trong nhiá»u năm kháng chiến chống Pháp. “Cái tinh túy nhất và cÅ©ng là nét đặc sắc nhất cá»§a sá»± chỉ đạo chiến lược Ä‘ó là luôn chá»§ động, luôn luôn tiến công, giành lấy quyá»n chá»§ động, giữ vững và phát triển quyá»n chá»§ động. Nắm vững quyá»n chá»§ động là biểu hiện cao nhất cá»§a tư tưởng chiến lược tiến công” (Äại tướng Võ Nguyên Giáp).
Thắng lợi cá»§a cuá»™c kháng chiến chống thá»±c dân Pháp xâm lược - vá»›i đỉnh cao là chiến thắng Äiện Biên Phá»§ - là thắng lợi cá»§a đưá»ng lối kháng chiến, đưá»ng lối quân sá»± độc láºp, Ä‘úng đắn, sáng tạo cá»§a Äảng ta, đứng đầu là Chá»§ tịch Hồ Chí Minh. Äó còn là thắng lợi cá»§a tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất, kiên cưá»ng được hun Ä‘úc, kế tục và phát triển từ truyá»n thống dá»±ng nước và giữ nước ngàn năm cá»§a dân tá»™c Việt Nam. Äể rồi, khi nói vá» ý nghÄ©a, tầm quan trá»ng cá»§a chiến thắng Äiện Biên Phá»§, nhà thÆ¡ René Depestre (Hai-ti), Ä‘ã ca ngợi: “Ở Ä‘ây ngưá»i ta thấy nổi báºt lên má»™t cách rá»±c rỡ những hành động anh hùng cá»§a Nhân dân, tài năng cá»§a Nhân dân hướng vá» má»™t mục Ä‘ích duy nhất: thắng quân thù. Äiá»u Ä‘ó Ä‘ã có thể thá»±c hiện được nhá» có sá»± lãnh đạo chính trị tài tình, năng lá»±c tổ chức, tinh thần cao cá»§a Äảng Lao động Việt Nam và cá»§a vị lãnh tụ xuất sắc và uy tín, đồng chí Hồ Chí Minh... Ở Äiện Biên Phá»§, cuá»™c kháng chiến cá»§a Nhân dân Việt Nam Ä‘ã đạt tá»›i đỉnh cao cá»§a thắng lợi và chá»§ nghÄ©a thá»±c dân Pháp độc ác Ä‘ã bị tan vỡ trước Xta-lin-gÆ¡-rát cá»§a Việt Nam. Chiến thắng Äiện Biên Phá»§ có má»™t tầm quan trá»ng trong lịch sá» quốc tế và Ä‘ã mở ra má»™t giai Ä‘oạn má»›i trong cuá»™c đấu tranh anh hùng cá»§a các dân tá»™c thuá»™c địa và ná»a thuá»™c địa, nhằm tá»± giải phóng khá»i ách cá»§a chá»§ nghÄ©a đế quốc Pháp, Anh, Bỉ và Mỹ...”.
Theo Lê Phượng/Báo Thanh Hóa Äiện tá»
https://baothanhhoa.vn/duong-loi-lanh-dao-dung-dan-sang-tao-la-nhan-to-quyet-dinh-thang-loi-213501.htm?zarsrc=30&utm_source=zalo&utm_medium=zalo&utm_campaign=zalo