Bác Hồ về thăm lại ngôi nhà xÆ°a ở làng Kim Liên trong lần đầu về thăm quê sau 51 năm xa cách. Ảnh tÆ° liệu 

Xa nhà chốc mấy mÆ°Æ¡i niên

Đêm qua nghe giọng mẹ hiền ru con!

Chỉ Ä‘ôi câu thÆ¡ ngắn nhÆ°ng Ä‘ã chất chứa bao Ä‘iều về tình cảm vá»›i quê hÆ°Æ¡ng, đất nÆ°á»›c của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi bất chợt được nghe người mẹ Việt kiều ru con trên đất khách quê người ở Thái Lan. Chủ tịch Hồ Chí Minh Ä‘ã cống hiến cả cuá»™c đời cho cách mạng, tá»›i lúc Ä‘i xa chỉ tiếc rằng không được phục vụ lâu hÆ¡n nữa, nhiều hÆ¡n nữa. Năm 1906, Người theo cha rời Nghệ An vào Huế. Có lẽ chính bản thân Người cÅ©ng không nghÄ© rằng lần tạm biệt quê hÆ°Æ¡ng này phải đến 51 năm sau má»›i trở lại. Ra Ä‘i tìm đường cứu nÆ°á»›c, bôn ba hÆ¡n 30 năm ở nÆ°á»›c ngoài, rồi trở về nÆ°á»›c lãnh đạo nhân dân giành Ä‘á»™c lập, người trai chí lá»›n của làng Sen nay Ä‘ã trở thành vị Chủ tịch nÆ°á»›c, bá»™n bề việc nÆ°á»›c, nén cả tình riêng. NhÆ°ng trong trái tim bao la của Người, chúng ta hiểu, vẫn có góc thẳm sâu dành cho gia Ä‘ình, quê hÆ°Æ¡ng. Bởi nhÆ° Bác Ä‘ã từng nói: “Người kiên quyết cách mạng nhất lại là người Ä‘a tình, chí hiếu nhất”( 1).

Tháng 10-1946, Ä‘oàn đại biểu Nghệ An ra Hà Ná»™i họp kỳ họp thứ hai của Quốc há»™i, Bác Ä‘ã đến thăm Ä‘oàn ngay hôm Ä‘oàn vừa tá»›i. Bác đến theo lối "du kích" khiến cho mọi người bất ngờ, xúc Ä‘á»™ng phát khóc. Bác cÅ©ng bồi hồi cảm kích trÆ°á»›c cảnh sum vầy, hàng chục năm trời xa cách, nay má»›i gặp được người quê hÆ°Æ¡ng. NhÆ°ng Bác Ä‘ã rất nhanh chóng lấy lại không khí vui vẻ, chan hòa và nói: “Tôi đến thăm Ä‘oàn đại biểu quê nhà thì các đồng chí phải vui chứ răng lại khóc rứa? Thôi ai có câu chuyện chi ta kể cho nhau nghe mô”. Cả Ä‘oàn thật không ngờ khi Bác Ä‘i xa quê lâu gần ná»­a thế ká»· mà vẫn còn giữ tiếng quê cha đất tổ. Và lại càng trân trọng hÆ¡n từng phút giây thiêng liêng mà Bác Ä‘ã dành cho Ä‘oàn đại biểu quê nhà, khi tình hình trong nÆ°á»›c thời Ä‘iểm Ä‘ó có nhiều vấn đề rất quan trọng và phức tạp khiến Bác vô cùng bận rá»™n.

Ngày 27-10-1946, bà Thanh (chị gái Chủ tịch Hồ Chí Minh) ra thăm Người ở Hà Ná»™i, bà có hỏi: “Thế chị muốn biết khi nào cậu về thăm quê được?”. Người Ä‘Æ°a mắt nhìn ra cá»­a sổ má»™t lát, rồi trả lời: “Chị Æ¡i, em cÅ©ng muốn về thăm quê, nhÆ°ng chắc chắn còn lâu, vì việc nÆ°á»›c còn nặng nề lắm”. Ngày 3-11-1946, anh trai Người là ông cả Khiêm ra Hà Ná»™i thăm Người cÅ©ng hỏi: “Chú có ý định khi nào về thăm quê?”. Người thong thả trả lời: “Về đến Ä‘ây cÅ©ng là về đến nhà rồi, tình hình và công việc này chÆ°a cho phép nghÄ© tá»›i, chắc việc Ä‘ó còn lâu”. Người cÅ©ng hứa vá»›i ông cả Khiêm sẽ về thăm quê.

Điều Chủ tịch Hồ Chí Minh nói vá»›i bà Thanh và hứa vá»›i ông cả Khiêm năm 1946, mãi 11 năm sau Người má»›i thá»±c hiện được. Ngày 14-6-1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm quê nhà lần đầu tiên. Người dồn nén ná»—i xúc Ä‘á»™ng trong hai câu thÆ¡ đọc tại Há»™i trường Tỉnh ủy, trÆ°á»›c Ä‘ông đủ đại biểu các Ä‘oàn thể, các giá»›i đồng bào đến chào Ä‘ón Người:

Quê hÆ°Æ¡ng nghÄ©a trọng tình cao

Năm mÆ°Æ¡i năm ấy biết bao nhiêu tình!

Làng Sen hôm ấy nhÆ° má»™t ngày há»™i lá»›n. Niềm vui của Bác lan khắp mọi người, ai ai cÅ©ng vui mừng nhÆ° được thăm lại chính quê hÆ°Æ¡ng mình sau nhiều năm xa cách. Bác Ä‘i thong thả, gặp bà con chòm xóm, Bác vẫn nhắc đến tên cÅ©, thăm hỏi cặn kẽ những thay đổi, ai mất, ai còn và kể lại những ká»· niệm cÅ©. Bác còn nhá»› từ đồ vật trong nhà, cái cây ngoài vườn, lối ngõ nhỏ, cho đến giếng nÆ°á»›c, bờ ao...

Ngày 9-12-1961, quê nhà lại náo nức Ä‘ón Bác về thăm lần thứ hai. Lần này Bác thăm quê ngoại ở làng Hoàng Trù trÆ°á»›c. Bác vào nhà cụ Hoàng Xuân Đường (ông ngoại của Bác), Bác Ä‘i từ gian này đến gian kia, nÆ¡i thân mẫu Bác ra đời, chiếc án thÆ° nÆ¡i cụ Hoàng Xuân Đường ngồi giảng sách. Vào ngôi nhà tranh ba gian ở phía tây nhà cụ Hoàng Xuân Đường, nÆ¡i Ä‘ã chứng kiến sá»± miệt mài Ä‘èn sách của người cha - Nguyá»…n Sinh Sắc, sá»± tần tảo của người mẹ - bà Hoàng Thị Loan; nÆ¡i Bác và anh, chị mình Ä‘ã cất tiếng khóc chào đời, được bồng bế nâng niu bởi ông bà, cha mẹ trong những ngày ấu thÆ¡… Bác vô cùng xúc Ä‘á»™ng. Cảnh vật và ká»· niệm cÅ© còn Ä‘ó, mà những người thân yêu Ä‘ã Ä‘i xa, mắt Bác rÆ°ng rÆ°ng.

Những năm sau Ä‘ó, Chủ tịch Hồ Chí Minh không có Ä‘iều kiện để về thăm quê hÆ°Æ¡ng Nghệ An nhÆ°ng Người vẫn dành cho Nghệ An sá»± quan tâm sâu sắc. Bác Ä‘ã viết những bức thÆ°, những bài nói chuyện gá»­i cho quê nhà, chứa Ä‘á»±ng nhiều tình cảm yêu thÆ°Æ¡ng, quan tâm đối vá»›i đất và người nÆ¡i Bác Ä‘ã sinh ra, khÆ¡i dậy truyền thống hào hùng và khích lệ nhân dân Ä‘oàn kết, phấn đấu xây dá»±ng tỉnh nhà vững mạnh.

Ôm trọn trong tim hình bóng dân tá»™c, Bác dành ở Ä‘ó má»™t phần cho quê hÆ°Æ¡ng: Người vẫn giữ cho mình giọng Nghệ nằng nặng, trầm ấm, chân chất, vang vọng. Người còn thuá»™c nhiều làn Ä‘iệu hát ví, hát dặm, hát phường vải của quê nhà đến Ä‘á»™ nhá»› và nhắc giúp ca sÄ© quê nhà về cách phát âm, cách luyến láy má»™t số từ giọng Nghệ khi hát xÆ°á»›ng. Trong bữa ăn thường nhật, Người Æ°a món tÆ°Æ¡ng, cà, nhút, vừng của quê nhà. Hình bóng quê hÆ°Æ¡ng còn hiện diện nÆ¡i Bác ở trong khu Phủ Chủ tịch vá»›i những hàng cau thẳng tắp, hàng rào dâm bụt đỏ hoa... Những giá trị văn hóa dân tá»™c đẹp đẽ vẫn luôn song hành cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh trên hành trình cách mạng, tiếp thêm sức mạnh cho Người, cÅ©ng chính là bài học sâu sắc thấm thía mà Người Ä‘ã để lại cho các thế hệ mai sau: Tất cả mọi tình cảm vÄ© đại trÆ°á»›c hết được bắt nguồn từ tình yêu quê hÆ°Æ¡ng tha thiết.

Theo VŨ KIM YẾN (Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch)/Báo QĐND

https://www.qdnd.vn/chinh-tri/cac-van-de/que-huong-trong-trai-tim-bac-ho-777488