Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) năm 2023, cÆ¡ quan chức năng Ä‘ã phải khởi tố má»™t số thí sinh vì tá»™i làm lá»™, lọt đề thi. Trong Ä‘ó, tại Cao Bằng có má»™t thí sinh dùng Ä‘iện thoại di Ä‘á»™ng chụp ảnh đề thi môn Ngữ văn sau khi phát đề 15 phút và gá»­i qua ứng dụng Messenger nhờ má»™t sinh viên đại học làm há»™, khiến đề thi bị lá»™ trên mạng xã há»™i. Tại Yên Bái, sau 60 phút làm bài thi trắc nghiệm môn Toán (2/3 thời gian làm bài), má»™t thí sinh Ä‘ã dùng Ä‘iện thoại di Ä‘á»™ng chụp ảnh má»™t phần đề thi môn Toán gá»­i qua Messenger để nhờ 3 người khác làm bài há»™, cÅ©ng khiến đề thi bị lá»™ trên mạng xã há»™i. 

Vá»›i hai vụ việc này, cÆ¡ quan chức năng xác định, hành vi của các thí sinh dù không gây ảnh hưởng đến kết quả chung của kỳ thi nhÆ°ng Ä‘ã vi phạm quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nÆ°á»›c trong lÄ©nh vá»±c giáo dục và Ä‘ào tạo. Bởi theo Khoản 1, Điều 1 Quyết định 531/QĐ-TTg Ban hành Danh mục bí mật nhà nÆ°á»›c thuá»™c lÄ©nh vá»±c giáo dục và Ä‘ào tạo thì đề thi tốt nghiệp THPT chÆ°a được công khai thuá»™c danh mục tài liệu bí mật nhà nÆ°á»›c có Ä‘á»™ "Tối mật". 

Thá»±c tế, việc gian lận trong thi cá»­ của thí sinh, nhÆ° thường thấy trÆ°á»›c Ä‘ây là các lá»—i nhÆ°: nhìn bài, sao chép bài, mang tài liệu vào phòng thi... NhÆ°ng càng ngày, gian lận thi cá»­ càng được “nâng cấp”, thí sinh cố tình mang các vật dụng không được cho phép vào phòng thi nhÆ° Ä‘iện thoại, sá»­ dụng tai nghe siêu nhỏ liên kết vá»›i thiết bị có gắn sim Ä‘iện thoại há»— trợ cuá»™c gọi… dù Ä‘ã được phổ biến rất kỹ trong quy chế. Tinh vi hÆ¡n, thí sinh sá»­ dụng các thiết bị được thiết kế nguỵ trang, trà trá»™n vào những vật dụng nhÆ°: kính mắt, cúc áo, bút viết, đồng hồ, vòng Ä‘eo tay nhÆ°ng có gắn thiết bị để chụp ảnh, thu âm gá»­i đề ra bên ngoài cho người khác làm há»™. 

Tại há»™i nghị trá»±c tuyến má»›i Ä‘ây giữa Ban Chỉ đạo quốc gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT vá»›i Ban Chỉ đạo thi của 63 tỉnh, thành phố, đại diện Bá»™ Công an cÅ©ng nhấn mạnh, tình hình sá»­ dụng công nghệ cao trong gian lận thi cá»­ diá»…n biến rất phức tạp, tại má»™t số quốc gia trên thế giá»›i Ä‘ã phát hiện thí sinh sá»­ dụng công nghệ AI để gian lận trong thi cá»­. Thậm chí, có thiết bị định tuyến được thiết kế nằm ngay ở... đế giày. Vì thế, việc phát hiện thiết bị gian lận thi cá»­ ngày càng khó khăn hÆ¡n. 

Cán bá»™ công an phổ biến các thiết bị gian lận thi cá»­. Ảnh: Nguyá»…n Cúc/TTXVN

Việc gian lận trong kỳ thi, lá»—i đầu tiên chính là sá»± liều lÄ©nh, cố tình vi phạm quy chế thi của thí sinh. Ở má»™t góc Ä‘á»™ khác, là do có sá»± “hậu thuẫn”, “tiếp tay” của chính phụ huynh, thậm chí vá»›i cả giáo viên. Việc vi phạm quy chế thi sẽ khiến thí sinh phải “trả giá đắt”, có thể bị trừ Ä‘iểm, thậm chí bị Ä‘ình chỉ, huá»· bỏ kết quả thi. Nghiêm trọng hÆ¡n, trong trường hợp làm lá»™, lọt đề thi, thí sinh có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sá»± nhÆ° hai trường hợp Ä‘ã nêu ở trên. Điều này cho thấy, ká»· luật trường thi rất nghiêm minh. 

Sau những vụ việc gian lận trong thi cá»­ Ä‘ã từng xảy ra, tại kỳ thi quốc gia tốt nghiệp THPT năm nay (diá»…n ra từ 27-28/6), bên cạnh công tác chuẩn bị trên tinh thần đảm bảo kỳ thi diá»…n ra nghiêm túc, thật chu Ä‘áo, không để thí sinh nào phải bỏ thi vì gặp khó khăn về kinh tế, Ä‘i lại; thì ngành giáo dục, các địa phÆ°Æ¡ng và các ngành liên quan cÅ©ng quán triệt phải đảm bảo tuyệt đối an ninh, an toàn, phòng ngừa và phát hiện, xá»­ lý kịp thời các hành vi sá»­ dụng thiết bị công nghệ cao để gian lận trong kỳ thi. 

Tại Chỉ thị số 15/CT-TTg ngày 16/5 của Thủ tÆ°á»›ng về tăng cường chỉ đạo, phối hợp tổ chức Kỳ thi và Tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp năm 2024 cÅ©ng nêu rõ: “tuyệt đối không để thí sinh mang Ä‘iện thoại, thiết bị công nghệ thông tin liên lạc vào phòng thi”. 

Gần Ä‘ây nhất, tại công Ä‘iện số 60/CĐ-TTg (ngày 22/6) về việc tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024, Thủ tÆ°á»›ng cÅ©ng yêu cầu các địa phÆ°Æ¡ng chỉ đạo các cấp, ngành, tổ chức có liên quan phối hợp chặt chẽ vá»›i ngành giáo dục để triển khai biện pháp bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn cho kỳ thi; chủ Ä‘á»™ng phòng ngừa, phát hiện, xá»­ lý hành vi sá»­ dụng thiết bị công nghệ cao để gian lận trong kỳ thi. Thá»±c hiện tốt công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát kỳ thi, xá»­ lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy chế thi.

Há»™i nghị trá»±c tuyến BCĐ Quốc gia kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024 vá»›i BCĐ các tỉnh, thành. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN

Để ngăn chặn gian lận thi cá»­, trÆ°á»›c tiên và quan trọng nhất là bản thân má»—i thí sinh. Học thật, thi thật, thi bằng chính kiến thức của mình. Việc gian lận trong thi cá»­ không chỉ ảnh hưởng tá»›i cá nhân thí sinh, mà còn có thể ảnh hưởng đến kết quả chung của cả kỳ thi có tính chất quốc gia. Hậu quả sẽ thật khó lường nếu nhÆ° việc gian lận của má»™t thí sinh mà gây ảnh hưởng tá»›i hàng ngàn thí sinh khác. 

Kết quả kỳ thi cần phải phản ánh trung thá»±c trí tuệ, năng lá»±c của thí sinh, vì kết quả Ä‘ó sẽ là hành trang cho bÆ°á»›c đường tiếp theo. Trong hành trang cho tÆ°Æ¡ng lai ở phía trÆ°á»›c ấy sẽ không có chá»— cho sá»± “gian dối”!

“Trồng cây đến ngày hái trái”, kỳ thi tốt nghiệp THPT là kết quả của 12 năm học tập, rèn luyện, vá»›i rất nhiều ná»— lá»±c không ngừng của bản thân thí sinh và cả gia Ä‘ình, hÆ¡n ai hết, chính các em thí sinh hiểu rõ nhất hậu quả của việc gian lận thi cá»­, không để “xảy má»™t ly, Ä‘i má»™t dặm”.

NhÆ°ng phòng chống gian lận trong thi cá»­ không chỉ là biện pháp giám sát chặt chẽ vá»›i thí sinh khi làm bài thi mà từ còn cả từ các khâu ra đề, trông thi đến chấm thi. Bởi việc gian lận cÅ©ng có thể diá»…n ra ở tất cả các khâu của kỳ thi nhÆ°: làm đề thi, in sao đề thi, quá trình vận chuyển đề thi, bài thi; Ä‘ánh tráo bài thi, sá»­a đổi thông tin, số liệu, Ä‘iểm thi trong quá trình chấm thi.

Để có má»™t kỳ thi nghiêm túc, an ninh, an toàn, không chỉ cần sá»± ná»— lá»±c của ngành giáo dục, là ý thức của từng thí sinh, là trách nhiệm của gia Ä‘ình mà cả sá»± chung tay của toàn xã há»™i. Trong Ä‘ó, cần có sá»± phối hợp chặt chẽ từ các cÆ¡ quan chức năng nhÆ° công an các địa phÆ°Æ¡ng tăng cường lá»±c lượng, phÆ°Æ¡ng tiện há»— trợ ngành giáo dục đảm bảo an toàn cho các khâu trọng yếu của kỳ thi, nhất là khâu in sao đề thi. Phát hiện, xá»­ lý nghiêm các nguy cÆ¡ tiêu cá»±c, ngăn chặn việc phát tán để thi ra bên ngoài, hạn chế tối Ä‘a ảnh hưởng đến kỳ thi. Triệt xóa các đường dây mua bán thiết bị công nghệ cao để gian lận thi cá»­...