Cần ná»— lá»±c gấp Ä‘ôi, tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công
Tại há»p báo “Cáºp nháºt kinh tế Việt Nam” ngày 25/9, các chuyên gia ADB tại Việt Nam cho biết: Việt Nam cần ná»— lá»±c gấp Ä‘ôi để tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công. Äiá»u này sẽ há»— trợ trá»±c tiếp cho các ngành xây dá»±ng, sản xuất, tạo ra nhiá»u cÆ¡ há»™i việc làm.
Theo Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam, ông Shantanu Chakraborty, kinh tế Việt Nam Ä‘ã phục hồi mạnh mẽ trong ná»a đầu năm 2024 và tiếp tục duy trì Ä‘à tăng trưởng, bất chấp những bất ổn trên toàn cầu. Sá»± phục hồi ổn định đạt được do sản xuất công nghiệp cải thiện và thương mại gia tăng mạnh mẽ…
“Dá»± báo tăng trưởng kinh tế được giữ nguyên ở mức 6% năm nay và 6,2% vào năm 2025. Lạm phát dá»± kiến vẫn ở mức 4% trong cả 2 năm do áp lá»±c kéo dài từ căng thẳng địa chính trị và sá»± gián Ä‘oạn trong chuá»—i cung ứng toàn cầu”, Báo cáo ADB nêu.
CÅ©ng theo ADB, công nghiệp định hướng xuất khẩu vẫn là động lá»±c tăng trưởng chính cá»§a kinh tế Việt Nam. Các đơn đặt hàng má»›i dần quay trở lại và tiêu dùng phục hồi Ä‘ã khôi phục tăng trưởng sản xuất trong ná»a đầu năm 2024 và Ä‘à tăng mạnh mẽ hÆ¡n được kỳ vá»ng sẽ tiếp tục trong cả năm.
“Vá» phía cầu, chính sách tài khóa mở rá»™ng và tiá»n tệ ná»›i lá»ng sẽ tiếp tục há»— trợ tiêu dùng hiện ở mức thấp. Äầu tư công sẽ có vai trò then chốt đối vá»›i sá»± phục hồi và tăng trưởng kinh tế năm 2024. Chính sách há»— trợ tài khóa và gia tăng đầu tư công sẽ góp phần kích cầu hÆ¡n nữa trong những tháng cuối năm 2024”, đại diện ADB tại Việt Nam cho biết.
Vá»›i những thiệt hại do Yagi gây ra, Ngân hàng UOB (Singapore) Ä‘iá»u chỉnh hạ dá»± báo tăng trưởng GDP năm 2024 cá»§a Việt Nam xuống còn 5,9% (giảm khoảng 0,1% Ä‘iểm phần trăm so vá»›i dá»± báo trước Ä‘ó là 6%).
UOB nháºn định, Ä‘à tăng trưởng cá»§a Việt Nam bị ảnh hưởng bởi tình hình thiên tai khắc nghiệt.
"Äối vá»›i quý III/2024, ngân hàng UOB dá»± báo tốc độ tăng trưởng cá»§a Việt Nam cháºm lại ở mức 5,7% (giảm so vá»›i mức 6% trước Ä‘ó) và đối vá»›i quý IV/2024 là 5,2% (giảm so vá»›i mức 5,4%). Äây vẫn là sá»± phục hồi tích cá»±c so vá»›i mức tăng trưởng 5% vào năm 2023”, báo cáo UOB nêu. Dá»± báo tăng trưởng GDP năm 2025 được Ä‘iá»u chỉnh tăng khoảng 0,2% Ä‘iểm phần trăm lên 6,6%, phản ánh mức tăng dá»± kiến để bù đắp cho những khoản sụt giảm trước Ä‘ó.
Theo UOB, ảnh hưởng từ Yagi sẽ được cảm nháºn rõ hÆ¡n vào cuối quý III - đầu quý IV/2024 ở các vùng phía bắc cá»§a Việt Nam. Tác động sẽ thể hiện qua việc sản lượng sụt giảm và các cÆ¡ sở bị hư há»ng ở nhiá»u lÄ©nh vá»±c như sản xuất, nông nghiệp và các dịch vụ. Tuy nhiên, ngoài những gián Ä‘oạn tạm thá»i này, các yếu tố cÆ¡ bản dài hạn vẫn khá vững chắc.
Trao đổi vá»›i phóng viên báo Tin tức ngày 25/9, PGS - TS Äinh Trá»ng Thịnh cho biết, hệ lụy cá»§a Yagi có thể làm ảnh hưởng tá»›i hoạt động sản xuất, từ Ä‘ó tác động tá»›i chuá»—i cung ứng hàng hóa trong xuất khẩu cÅ©ng như cung ứng ra thị trưá»ng trong nước. Äiá»u này có thể làm tăng trưởng GDP năm 2024 có thể giảm so vá»›i mục tiêu ban đầu.
PGS. TS Äinh Trá»ng Thịnh, mong muốn các Bá»™, ngành, địa phương đẩy mạnh giải ngân đầu tư công. Hiện, khối lượng cần giải ngân trong năm 2024 còn lá»›n và Ä‘ây là động lá»±c quan trá»ng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Ngoài ra, nhanh chóng khắc phục háºu quả cá»§a bão số 3 và sá»a chữa hạ tầng ở các vùng bị ảnh hưởng, nhằm nối lại giao thông liên lạc, cÅ©ng như há»— trợ phục hồi sản xuất.
Há»— trợ ngưá»i dân, doanh nghiệp phục hồi
“Cần xem xét há»— trợ các doanh nghiệp ở những vùng bị bão lÅ© để đảm bảo an sinh cho ngưá»i lao động; đồng thá»i, đảm bảo Ä‘iá»u kiện cho các doanh nghiệp có thể quay lại sản xuất nhanh nhất, thá»±c hiện tốt các đơn hàng Ä‘ã ký cÅ©ng như các đơn hàng xuất khẩu”, ông Äinh Trá»ng Thịnh đỠxuất.
TS Nguyá»…n Äức Äá»™ - Phó Viện trưởng Viện kinh tế – tài chính (Há»c viện Tài chính) Ä‘ánh giá, xuất khẩu là má»™t trong những động lá»±c phục hồi chính cá»§a kinh tế Việt Nam, thể hiện qua con số tăng trưởng xuất khẩu trong 8 tháng năm 2024 ở mức 15,8%. Kết quả này là nhá» sá»± phục hồi cầu tiêu dùng tại má»™t số thị trưá»ng như Mỹ và châu Âu, cùng bất ổn chính trị tại má»™t số quốc gia, dẫn tá»›i đơn hàng dịch chuyển sang Việt Nam.
Việc Cục Dá»± trữ Liên bang (Fed) giảm lãi suất Ä‘iá»u hành cÅ©ng sẽ tạo ảnh hưởng phần nào vá» tá»· giá, giúp những doanh nghiệp vay nợ nhiá»u như sản xuất, xuất khẩu giảm bá»›t áp lá»±c tài chính. Ngân hàng có thêm dư địa để hạ lãi suất, giúp kích thích tiêu dùng, thúc đẩy sản xuất, tăng nhu cầu nháºp khẩu hàng hóa, nguyên váºt liệu. Theo Ä‘ó, hoạt động xuất khẩu cá»§a Việt Nam sẽ tăng trưởng tích cá»±c trong 3 - 6 tháng tá»›i.
Trong bối cảnh ná»n kinh tế còn nhiá»u rá»§i ro, chuyên gia kinh tế - TS. Lê Duy Bình cho rằng, bão Yagi Ä‘ã làm giảm lá»™ trình tăng trưởng thuáºn lợi vá»›i mục tiêu GDP ban đầu là 7%. “Tôi vẫn tin vẫn có những yếu tố há»— trợ khác cá»§a kinh tế, động lá»±c tăng trưởng khác ở địa phương khác sẽ bù đắp. Việt Nam tiếp tục phát huy chính sách tiá»n tệ liên quan tá»›i giảm lãi, khoanh nợ, giãn nợ và chính sách tài khóa miá»…n giảm các loại thuế cho doanh nghiệp và ngá»i dân ”, TS Lê Duy Bình cho biết.
Mặc dù chịu thiệt hại do bão, chuyên gia Chứng khoán VNDirect cho biết, vẫn giữ nguyên dá»± báo tăng trưởng GDP năm 2024 là 6,5% nhá» những yếu tố há»— trợ tăng trưởng như: Các chương trình há»— trợ dá»± kiến cá»§a chính phá»§ dành cho ngưá»i dân, doanh nghiệp chịu thiệt hại và phục hồi kinh tế sau bão; hoạt động xuất nháºp khẩu tích cá»±c hÆ¡n so vá»›i dá»± phóng và môi trưá»ng tín dụng toàn cầu dần ná»›i lá»ng.
Chính phá»§ Ä‘ã giao Ngân hàng Nhà nước (NHNN) hoạch định và thá»±c hiện các chính sách như giãn, hoãn, khoanh nợ, chính sách tín chấp; Bá»™ Tài chính nghiên cứu giảm, gia hạn, hoãn các loại thuế, phí và lệ phí. Trong khi Ä‘ó, Bá»™ Công Thương đảm bảo nguồn cung nguyên liệu đầu vào cho sản xuất kinh doanh. Äể thúc đẩy tăng trưởng, Chính phá»§ sẽ đẩy nhanh hÆ¡n nữa việc giải ngân đầu tư công và các Chương trình mục tiêu Quốc gia.
“Vá»›i dữ liệu chỉ số Nhà Quản trị mua hàng (PMI) tích cá»±c và số lượng đơn đặt hàng sản xuất má»›i trong vài tháng qua, chúng tôi duy trì Ä‘ánh giá khả quan đối vá»›i triển vá»ng xuất khẩu trong những tháng cuối năm nay”, báo cáo VNDirect nêu.
“Mặc dù bão Yagi khiến giá má»™t số loại lương thá»±c, thá»±c phẩm tăng, đặc biệt là má»™t số loại rau cá»§, chúng tôi cho rằng tác động cá»§a cÆ¡n bão đến lạm phát sẽ không Ä‘áng kể. Ngược lại, giá xăng giảm, mức ná»n so sánh cao cùng kỳ và chi phí nháºp khẩu giảm nhá» tá»· giá hạ nhiệt Ä‘ang há»— trợ Ä‘áng kể cho việc kiểm soát lạm phát”, chuyên gia VNDirect cho biết.
Ngày 25/9, ông Nguyá»…n Bá Hùng - Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam cho rằng, Việt Nam vẫn trong giai Ä‘oạn khắc phục háºu quả sau bão nên con số ước tính thiệt hại có thể chưa phải số liệu cuối cùng.
Ước tính từ Bá»™ Kế hoạch và Äầu tư, Yagi có thể khiến GDP giảm 0,15%. "Việc cần làm ngay lúc này là cứu trợ khẩn cấp cho ngưá»i dân bị ảnh hưởng, ná»— lá»±c tái thiết, há»— trợ sản xuất kinh doanh phục hồi sau bão. Ảnh hưởng cuối cùng tá»›i tăng trưởng như thế nào phụ thuá»™c vào ná»— lá»±c tái thiết cá»§a Chính phá»§", ông Nguyá»…n Bá Hùng cho biết.
Mặc dù Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục theo Ä‘uổi chính sách tiá»n tệ há»— trợ, song năng lá»±c thá»±c hiện chính sách này Ä‘ã bị hạn chế Ä‘áng kể. Do váºy ông Nguyá»…n Bá Hùng khuyến nghị, Việt Nam đẩy mạnh các biện pháp há»— trợ tài khóa, tăng cưá»ng giải ngân đầu tư công và cải cách quản lý Nhà nước hÆ¡n nữa để giảm bá»›t gánh nặng lên chính sách tiá»n tệ trong việc thúc đẩy ná»n kinh tế.