Cá»±u chiến binh Đỗ Thành Lập (quê tỉnh Hậu Giang, hiện sinh sống tại TP Hồ Chí Minh) thá»±c hiện hành trình 9 ngày từ Nam ra Thanh Hóa vá»›i chiếc xe máy cÅ©.

1. Khi nhận được thông tin về việc tỉnh Thanh Hóa sẽ tổ chức lá»… ká»· niệm 70 năm Ä‘ón tiếp đồng bào, cán bá»™, chiến sÄ© và học sinh miền Nam tập kết ra Bắc, cá»±u chiến binh Đỗ Thành Lập (quê tỉnh Hậu Giang, hiện sinh sống tại TP Hồ Chí Minh) xúc Ä‘á»™ng đến nghẹn ngào. Chẳng nghÄ© ngợi quá nhiều, người cá»±u binh lập tức sắp xếp vài món tÆ° trang Ä‘Æ¡n giản gói gọn trong chiếc ba lô sờn, khởi Ä‘á»™ng chiếc xe máy cÅ© có chế thêm 2 bánh sau và mái che nhỏ, lên đường về vá»›i xứ Thanh.

Người cá»±u binh vá»›i vóc dáng nhỏ nhắn nhÆ°ng rắn rỏi, ánh mắt kiên định Ä‘ã thá»±c hiện hành trình 9 ngày từ TP Hồ Chí Minh đến xứ Thanh. Trong thời gian ấy, ông có ghé thăm má»™t vài địa Ä‘iểm lÆ°u dấu trên hành trình tập kết ra Bắc của mình. Ngoài thời gian ngủ và dừng lại ăn uống “tiếp sức”, ông chạy xe liên tục. Khi được hỏi: “Điều gì Ä‘ã thôi thúc ông thá»±c hiện chuyến Ä‘i này?”. Ông Lập cười sảng khoái, Ä‘áp lời: “Chẳng có Ä‘iều gì lá»›n lao hÆ¡n tình yêu, lòng biết Æ¡n vá»›i đất và người xứ Thanh và lời hẹn gặp mặt vá»›i những người bạn chung lá»›p ở trường học sinh miền Nam mà tôi Ä‘ã theo học tại nhà thầy giáo chủ nhiệm của chúng tôi”.

Trong bá»™ quân phục xanh màu lá, ngá»±c đỏ huy hiệu Cá»±u chiến binh Việt Nam, ông Lập hào sảng kể lại chuyến Ä‘i trở lại vá»›i xứ Thanh: “Đây không phải là lần đầu tiên tôi về vá»›i xứ Thanh. TrÆ°á»›c Ä‘ó, tôi có má»™t số lần về lại nÆ¡i này, nÆ¡i Ä‘ã ghi dấu mốc quan trọng, lÆ°u giữ biết bao ká»· niệm đặc biệt, không thể quên trong cuá»™c đời tôi. Đặc biệt, xứ Thanh là nÆ¡i tôi luôn sống mà khắc cốt ghi tâm về sá»± Ä‘ùm bọc, sẻ chia của người dân nÆ¡i Ä‘ây đối vá»›i đồng bào, cán bá»™, chiến sÄ© và học sinh miền Nam tập kết ra Bắc 70 năm trÆ°á»›c, trong Ä‘ó có đứa bé 9 tuổi là tôi và cả người chị gái năm ấy 11 tuổi. Và tôi trân trọng, biết Æ¡n thầy Lê Ngọc Lập Ä‘ã tận tâm, ân cần chăm lo, dạy dá»— cho tôi nhÆ° con cái ruá»™t thịt khi còn theo học tại Trường học sinh miền Nam số 1 Đông Triều (Quảng Ninh)”.

Cá»±u chiến binh Đỗ Thành Lập (mặc quân phục, ngồi ngoài cùng bên tay trái) há»™i ngá»™ cùng thầy Lê Ngọc Lập (áo hồng) và những người bạn học chung lá»›p tại Trường học sinh miền Nam số 1 Đông Triều (Quảng Ninh).

Buổi sáng đầu Ä‘ông hanh hao lạnh, những tâm sá»± của người cá»±u chiến binh - nhạc sÄ© già khiến không khí bên chiếc bàn trà nhỏ trở nên ấm áp. Ông nhá»› lại khung cảnh bến cảng Há»›i ngày tàu cập bến; chuyện những ngày sống cùng gia Ä‘ình nông dân tại má»™t huyện gần thị xã Thanh Hóa. “Ôi, cái ngày muôn vàn khó khăn, thiếu thốn nhÆ°ng người dân nÆ¡i Ä‘ây vẫn chăm lo cho chúng tôi từng chút má»™t. Vậy mà khi chúng tôi ngỏ ý muốn chia sẻ phần cÆ¡m của mình cho mấy em nhỏ, các bà, các mẹ Ä‘âu có đồng ý. Các bà, các mẹ sợ chúng tôi không đủ no, trong khi chính đồng bào cÅ©ng chỉ có bữa rau, bữa cháo qua ngày” - giọng ông Lập nghèn nghẹn, mắt đọng nÆ°á»›c. Những học sinh miền Nam tập kết ra Bắc chỉ lÆ°u lại Sầm SÆ¡n má»™t thời gian, sau Ä‘ó tỏa Ä‘i khắp địa phÆ°Æ¡ng trên đất Bắc, trải qua những ngày tháng học tập, rèn luyện trong những ngôi trường đặc biệt.

Ôi, cái ngày muôn vàn khó khăn, thiếu thốn nhÆ°ng người dân nÆ¡i Ä‘ây vẫn chăm lo cho chúng tôi từng chút má»™t. Vậy mà khi chúng tôi ngỏ ý muốn chia sẻ phần cÆ¡m của mình cho mấy em nhỏ, các bà, các mẹ Ä‘âu có đồng ý...

 

Trí nhá»› và sức bền của người cá»±u binh khiến những vị khách “theo Ä‘uôi” nhÆ° chúng tôi thá»±c sá»± nể phục. Chiếc xe máy vá»›i biển số đầu 95 được thiết kế mái che, phía trÆ°á»›c xe cắm lá cờ đỏ bay phấp phá»›i được má»™t người cá»±u binh ngót nghét 80 tuổi Ä‘iều khiển vượt hành trình Nam – Bắc, suốt 9 ngày, để được gặp lại thầy, gặp lại bạn bè học chung lá»›p khiến bất kỳ ai hiểu chuyện cÅ©ng phải cảm Ä‘á»™ng. Những chuyến tàu tập kết Ä‘ã xóa nhòa giá»›i tuyến cách chia, khoảng cách địa lý và kết nối những tấm lòng. Sau 70 năm, xứ Thanh vinh dá»±, tá»± hào chứng kiến những cuá»™c há»™i ngá»™ của trái tim cùng chung nhịp đập, chung niềm tin yêu.

2. Khi ông Lập đến, những người bạn của ông Ä‘ã há»™i tụ Ä‘ông đủ tại ngôi nhà của thầy giáo Lê Ngọc Lập. Thầy Lập tÆ°Æ¡i cười, rạng rỡ trò chuyện cùng học trò nhiều năm không gặp. Từ trong Ä‘ám Ä‘ông có tiếng nói vọng ra: “Ông bạn Đỗ Thành Lập của chúng ta đến rồi!”. Tay bắt mặt mừng, gian phòng khách nhỏ lại rá»™n vang tiếng nói, cười. Có lẽ, vì luôn hÆ°á»›ng về nhau, luôn có nhau trong những hồi ức, ká»· niệm nên thầy và trò tuy “xa mặt” mà không “cách lòng”, gặp nhau chẳng chút xã giao, gượng gạo.

“Đời người nhÆ° bóng câu ngoài cá»­a sổ”, má»›i ngày nào các em học sinh miền Nam tập kết ra Bắc vá»›i biết bao bỡ ngỡ, non dại nhÆ° những chú chim non lần đầu xa hÆ¡i ấm cha mẹ. Ấy vậy mà giờ Ä‘ây, ngồi bên thầy Lập là những mái đầu Ä‘ã Ä‘iểm sợi bạc. Những học sinh được thầy chăm lo cho từng miếng ăn, giấc ngủ, kèm cặp bài vở sá»›m hôm đều Ä‘ã trưởng thành. Những “hạt giống đỏ” mà thầy dành cả tâm huyết, trí tuệ để Æ°Æ¡m mầm, nuôi dưỡng Ä‘ã là nhà ngoại giao, nhà trí thức, kỹ sÆ°, thầy giáo, cá»±u chiến binh, nhạc sÄ©... Ä‘óng góp sức mình xây dá»±ng quê hÆ°Æ¡ng, đất nÆ°á»›c.

Thầy trò chúng tôi vẫn luôn sống trong hoài niệm tốt đẹp, trong đạo nghÄ©a thầy trò thủy chung, uống nÆ°á»›c nhá»› nguồn ấy.

Lá»›p 10A, Trường học sinh miền Nam số 1 Đông Triều khi ấy có hÆ¡n 40 học sinh, có cả nam cả nữ. Thầy Lê Ngọc Lập bá»™c bạch: “Mặc dù các em còn nhỏ, phải xa gia Ä‘ình đến má»™t vùng đất xa nhÆ°ng các em rất ngoan, rất ý thức học tập, vÆ°Æ¡n lên. Minh chứng rõ ràng nhất chính là sá»± thành đạt của các em ngày hôm nay. Tôi rất vui mừng, tá»± hào vì Ä‘iều Ä‘ó. Má»™t Ä‘iều cảm Ä‘á»™ng hÆ¡n nữa là dẫu xa cách, ít có cÆ¡ há»™i gặp gỡ nhÆ°ng các em vẫn luôn hÆ°á»›ng về nhau, vẫn luôn nhá»› ở xứ Thanh còn có người thầy Ä‘ã từng dạy dá»—, đồng hành vá»›i mình. Nhiều em có dịp Ä‘i qua Thanh Hóa đều không quên đến thăm thầy hoặc gọi Ä‘iện thông báo tình hình. Các em cÅ©ng hay gọi Ä‘iện trò chuyện, hỏi thăm sức khỏe thầy. Thầy trò chúng tôi vẫn luôn sống trong hoài niệm tốt đẹp, trong đạo nghÄ©a thầy trò thủy chung, uống nÆ°á»›c nhá»› nguồn ấy”.

70 năm trôi qua, niềm hạnh phúc lá»›n nhất là thầy và trò của Trường học sinh miền Nam số 1 Đông Triều khi ấy lại được ngồi bên nhau ôn lại ká»· niệm, hồi ức.

Sá»± chảy trôi của thời gian có thể khiến sức khỏe thầy Lập không được nhÆ° xÆ°a, cÅ©ng có thể phủ bạc những mái đầu xanh nhÆ°ng Ä‘iều quý giá nhất là tất cả học sinh lá»›p 10A (1965 – 1966) ngày ấy Ä‘ã luôn lÆ°u giữ hồi ức tốt đẹp nhất về nhau. Ông Trần Quốc Bé, 79 tuổi, Lá»›p trưởng lá»›p 10A hồi tưởng lại những năm tháng nhiệt huyết nhất của tuổi trẻ: “Những ngày tháng gian nan, thiếu khó đủ bề nhÆ°ng ai ai cÅ©ng má»™t lòng quyết tâm học tập, rèn luyện cho thật tốt để không phụ sá»± quan tâm, tạo Ä‘iều kiện của Đảng, Bác Hồ và tâm huyết của các thầy, cô trong trường”.

“Những ngày tháng gian nan, thiếu khó đủ bề nhÆ°ng ai ai cÅ©ng má»™t lòng quyết tâm học tập, rèn luyện cho thật tốt để không phụ sá»± quan tâm, tạo Ä‘iều kiện của Đảng, Bác Hồ và tâm huyết của các thầy, cô trong trường.

Ông Bé nhá»› mãi trong lòng hình ảnh thầy Lập ngày ngày sát sao, chăm lo, dõi theo, tận tâm vá»›i học sinh nhÆ° con cái trong gia Ä‘ình. Thầy không chỉ là người dạy văn hóa trên lá»›p mà còn là người chỉ bảo, uốn nắn từng Ä‘iều nhỏ nhất trong cuá»™c sống. “Cho đến ngày hôm nay, chúng tôi vẫn luôn cảm thấy biết Æ¡n vì những Ä‘iều quý giá mà mình nhận được. HÆ¡n cả người thầy, người cha, chính thầy Lập là người Ä‘ã dìu dắt, định hÆ°á»›ng để tôi có ý chí, ná»— lá»±c phấn đấu vào Đảng và vinh dá»± được đứng trong hàng ngÅ© của Đảng từ khi còn là học sinh cấp 3. Ân tình ấy tôi không thể diá»…n tả bằng lời” - ông Bé chia sẻ.

Thầy giáo Lê Ngọc Lập - người có khoảng 20 năm gắn bó vá»›i Trường học sinh miền Nam trên đất Bắc.

Đã quá giờ trÆ°a, câu chuyện sá»± kiện 70 năm về trÆ°á»›c bị gián Ä‘oạn bởi những lịch trình, công việc gấp gáp. Có người vì không muốn bỏ lỡ cuá»™c há»™i ngá»™ vá»›i bạn bè, thầy giáo chủ nhiệm của mình mà tạm gác lại công việc Ä‘ang dang dở, bay ra Thanh Hóa. Nay “thỏa lòng” rồi lại vá»™i vàng đến sân bay để trở vào Nam. Những người còn lại, ai ai cÅ©ng hồ hởi, háo hức chuẩn bị để buổi chiều sẽ xuống Sầm SÆ¡n dá»± lá»… ká»· niệm được tổ chức công phu, hoành tráng ngay tại Khu lÆ°u niệm đồng bào, cán bá»™, chiến sÄ© miền Nam tập kết ra Bắc. Ông Đỗ Thành Lập thủ thỉ: “Xem tin tức, hình ảnh về khu lÆ°u niệm và các hoạt Ä‘á»™ng chuẩn bị cho lá»… ká»· niệm qua báo chí nhiều rồi nên càng thấy xúc Ä‘á»™ng, khí thế hÆ¡n. Thật Ä‘áng trân trọng khi 70 năm qua, má»™t lần nữa, Thanh Hóa lại chào Ä‘ón chúng tôi trong cuá»™c há»™i ngá»™ trang trọng, nồng ấm ân tình nhÆ° vậy”.

Thầy giáo Lê Ngọc Lập từng vinh dá»± được nhận Bằng khen của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Cuá»™c đời này là những gặp mặt và chia ly. Để chia ly lại là duyên cá»› cho ngày hạnh ngá»™. Khi được tận mắt chứng kiến, tận tai lắng nghe chia sẻ, tâm sá»± chan chứa tình cảm gắn bó, yêu thÆ°Æ¡ng của thầy Lê Ngọc Lập vá»›i các em học sinh và những hồi ức, ká»· niệm đẹp đẽ về nghÄ©a tình Bắc – Nam trong giai Ä‘oạn lịch sá»­ đầy biến Ä‘á»™ng ấy, má»—i chúng ta càng thấm thía hÆ¡n ý nghÄ©a, giá trị nhân văn sâu sắc việc tổ chức lá»… ká»· niệm cùng sá»± hiện diện của khu lÆ°u niệm, biểu tượng con tàu tập kết trên vùng đất biển Sầm SÆ¡n.

Theo HÆ°Æ¡ng Thảo - Hoàng SÆ¡n/Báo Thanh Hóa Điện tá»­

https://baothanhhoa.vn/cuoc-hoi-ngo-cua-nhung-yeu-thuong-228778.htm