Những ngày qua, dư luáºn và cá»™ng đồng mạng xã há»™i Ä‘ã "dáºy sóng", cÅ©ng như không ngừng bức xúc sau sá»± việc má»™t nhóm “quái xế” trẻ tuổi gây tai nạn tại ngã tư Trần Hưng Äạo - Bà Triệu (quáºn Hoàn Kiếm, Hà Ná»™i) làm má»™t cô gái tá» vong. “Dáºy sóng” bởi nó như má»™t giá»t nước tràn ly vá» má»™t vấn nạn Ä‘ã tồn tại lâu nay mà chưa được xá» lý triệt để. “Dáºy sóng” bởi sá»± bất chấp pháp luáºt, coi thưá»ng tính mạng ngưá»i khác cá»§a má»™t bá»™ pháºn giá»›i trẻ thiếu ý thức trách nhiệm vá»›i bản thân, gia Ä‘ình và xã há»™i.
Và có lẽ, Ä‘au xót nhất vẫn là hình ảnh hai ngưá»i mẹ - má»™t ngưá»i mẹ vừa mất con và má»™t ngưá»i mẹ có con Ä‘ang vướng vào vòng lao lý.
Có thể khẳng định, tai nạn giao thông không chỉ là ná»—i Ä‘au cá»§a má»—i gia Ä‘ình mà còn gây áp lá»±c rất lá»›n cho toàn xã há»™i bởi những thiệt hại và háºu quả cá»§a nó để lại. Theo Tổng cục Thống kê, trong 10 tháng năm 2024, cả nước Ä‘ã xảy ra 19.513 vụ tai nạn giao thông, làm chết 8.990 ngưá»i, bị thương 14.505 ngưá»i. So vá»›i cùng kỳ năm trước, số vụ tai nạn giao thông tăng 5,7%, số ngưá»i chết giảm 8,4% và số ngưá»i bị thương tăng 13,9%. Theo Ä‘ó, bình quân má»™t ngày, cả nước xảy ra 64 vụ tai nạn giao thông, làm chết 30 ngưá»i, bị thương 48 ngưá»i. Äây là những con số tháºt sá»± gây nhức nhối!
Má»™t trong những nguyên nhân chá»§ yếu dẫn đến tình trạng tai nạn giao thông là ý thức và văn hóa cá»§a ngưá»i tham gia giao thông chưa cao. Äặc biệt, có má»™t phần từ há»™i nhóm Ä‘ua xe trái phép, nhất là ở các Ä‘ô thị lá»›n như Hà Ná»™i và TP Hồ Chí Minh. Tình trạng Ä‘ua xe xảy ra chá»§ yếu trong giá»›i trẻ, tháºm chí có em còn là há»c sinh phổ thông.
Những năm qua, nhằm xây dá»±ng ý thức, trách nhiệm, văn hóa khi tham gia giao thông trong thanh niên nói chung và há»c sinh - sinh viên nói riêng, các trưá»ng há»c cÅ©ng Ä‘ã đưa việc giáo dục Luáºt Giao thông đưá»ng bá»™ vào nhà trưá»ng thông qua các cuá»™c thi tìm hiểu hoặc buổi nói chuyện chuyên đỠvá» an toàn giao thông cho cán bá»™, giáo viên, nhân viên và há»c sinh trong toàn trưá»ng. Ngoài ra, ngay má»—i đầu năm há»c, nhà trưá»ng cÅ©ng Ä‘ã đỠnghị há»c sinh và phụ huynh ký cam kết vá» việc chấp hành Ä‘úng quy định pháp luáºt khi tham gia giao thông... Tuy nhiên, má»—i ngày lưu thông trên đưá»ng, chúng ta không khó để bắt gặp hình ảnh các em há»c sinh chạy xe dàn hàng ngang, lạng lách, không chấp hành hiệu lệnh cá»§a Ä‘èn tín hiệu, không đội mÅ© bảo hiểm, Ä‘iá»u khiển xe máy khi chưa đủ Ä‘iá»u kiện (độ tuổi và giấy phép lái xe phù hợp), chạy ngược chiá»u…
Tai nạn giao thông là Ä‘iá»u không ai mong muốn, nhưng nó có thể xảy ra vá»›i bất kỳ ai, bất kỳ thá»i Ä‘iểm nào. Nguyên nhân sâu xa nhất không phải do thiếu chế tài, cÅ©ng không phải do các cÆ¡ quan chức năng không đủ lá»±c, mà vấn đỠnằm ở ý thức cá»§a chính những ngưá»i tham gia giao thông. Vì váºy, ý thức tham gia giao thông cá»§a má»—i ngưá»i cần phải luôn được tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao để thá»±c sá»± có trách nhiệm vá»›i bản thân và vá»›i ngưá»i tham gia giao thông khác.
Äể làm được Ä‘iá»u Ä‘ó, má»—i ngưá»i chúng ta cần nâng cao ý thức và xây dá»±ng văn hoá giao thông từ những hành động nhá» nhất như: Äá»™i mÅ© bảo hiểm khi Ä‘i xe mô tô, xe gắn máy, xe đạp Ä‘iện; Ä‘i Ä‘úng phần đưá»ng, làn đưá»ng quy định; không sá» dụng rượu, bia và các chất khích thích khi tham gia giao thông; chấp hành nghiêm hiệu lệnh cá»§a Ä‘èn tín hiệu giao thông, quy định vá» tốc độ và khoảng cách an toàn; không lạng lách, Ä‘ánh võng hay Ä‘ua xe trái phép; chú ý quan sát khi qua đưá»ng, chuyển hướng… nhằm bảo vệ tính mạng, sức khá»e và tài sản cá»§a bản thân và má»i ngưá»i.
Bên cạnh Ä‘ó, để cải thiện ý thức chấp hành pháp luáºt, công tác tuyên truyá»n, giáo dục vẫn phải đặt lên hàng đầu. Ngoài việc ngành giáo dục cần tăng cưá»ng hÆ¡n nữa những há»c phần vá» pháp luáºt, vấn đỠquan trá»ng nhất vẫn là sá»± quản lý, giáo dục từ chính má»—i gia Ä‘ình. Trước hết, ngưá»i lá»›n phải thượng tôn pháp luáºt khi tham gia giao thông, sau Ä‘ó thưá»ng xuyên nhắc nhở, giáo dục ý thức tham gia giao thông cho các thành viên trong gia Ä‘ình để hình thành thói quen chấp hành pháp luáºt cho các thế hệ trong má»—i gia Ä‘ình. Chỉ khi nào tất cả má»i ngưá»i cùng nâng cao ý thức và trách nhiệm, tá»± giác chấp hành các quy định vá» luáºt giao thông thì tình hình tai nạn giao thông má»›i được kéo giảm.
Song song vá»›i nâng cao nháºn thức, để vấn nạn Ä‘ua xe trái phép không còn là ná»—i ám ảnh vá»›i ngưá»i tham gia giao thông, nhiá»u ý kiến cho rằng, ngoài việc xá» lý trá»±c tiếp ngưá»i lái xe, cÆ¡ quan chức năng cÅ©ng cần kiên quyết xá» lý hình sá»± đối vá»›i ngưá»i có hành vi giao xe cho ngưá»i không đủ Ä‘iá»u kiện nếu như gây thiệt hại, tổn hại tài sản cá»§a ngưá»i khác tham gia giao thông. Äồng thá»i, nhiá»u ngưá»i cÅ©ng đồng tình rằng, cần sá»a quy định theo hướng cứ tụ táºp, lạng lách là tịch thu xe, không cần biết chá»§ nhân là ai. Bởi, khi biết rằng nếu vi phạm sẽ phải đối mặt vá»›i nguy cÆ¡ mất phương tiện, các "quái xế" sẽ có trách nhiệm hÆ¡n trong việc sá» dụng xe, kể cả xe Ä‘i mượn.
Trong bối cảnh Việt Nam Ä‘ang thá»±c hiện chiến lược đưa đất nước bước vào ká»· nguyên má»›i - ká»· nguyên vươn mình cá»§a dân tá»™c, thế hệ trẻ có vai trò và trách nhiệm rất lá»›n trong việc định hình tương lai cá»§a đất nước. Hiện Ä‘ông đảo thế hệ trẻ cÅ©ng Ä‘ã sá»›m ý thức được trách nhiệm, Ä‘ã có nhiá»u Ä‘óng góp sức trẻ, sá»± năng động cá»§a mình cho xã há»™i, góp phần vào sá»± phát triển đất nước. Bên cạnh Ä‘ó, vẫn còn má»™t bá»™ pháºn giá»›i trẻ vẫn còn thá» Æ¡, Ä‘ua Ä‘òi, chưa ý thức được bản thân Ä‘ã gây ra nhiá»u hệ luỵ cho xã há»™i cần phải được trui rèn, vun bồi ý thức để há» có thể hiểu được trách nhiệm cá»§a mình như thế nào đối vá»›i gia Ä‘ình và xã há»™i.