Khu vá»±c xá» lý nước thải cá»§a Trang trại chăn nuôi lợn tại xã Thanh Xuân (Như Xuân) thuá»™c Công ty TNHH Thương mại Song Dương. Ảnh: Phong Sắc
Ná»— lá»±c từ cấp á»§y, chính quyá»n và ngành chức năng
Môi trưá»ng Ä‘óng vai trò là ná»n tảng bảo đảm sá»± sống cá»§a con ngưá»i, đồng thá»i, mang đến cho con ngưá»i những tài nguyên để phát triển. Do Ä‘ó, bảo vệ môi trưá»ng (BVMT) là quyá»n, nghÄ©a vụ và trách nhiệm cá»§a má»i cÆ¡ quan, tổ chức, cá»™ng đồng dân cư, há»™ gia Ä‘ình và cá nhân. Tuy nhiên, chính những hoạt động cá»§a con ngưá»i, trong Ä‘ó có hoạt động sản xuất, kinh doanh Ä‘ã và Ä‘ang tác động, ảnh hưởng lá»›n đến môi trưá»ng.
Trước yêu cầu thá»±c tiá»…n, công tác BVMT nói chung, nhất là BVMT trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, chăn nuôi trang trại trên địa bàn tỉnh luôn được cấp á»§y, chính quyá»n từ tỉnh đến cÆ¡ sở quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo bằng những văn bản pháp lý và những hành động cụ thể. Ví như, Ban Chấp hành Äảng bá»™ tỉnh Ä‘ã ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TU, ngày 18/8/2016 vá» tăng cưá»ng sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng đối vá»›i công tác BVMT đến năm 2020, định hướng đến năm 2025; UBND tỉnh Ä‘ã ban hành Kế hoạch số 135/KH-UBND, ngày 15/9/2016 vá» thá»±c hiện Nghị quyết số 05-NQ/TU và Kế hoạch số 25/KH-UBND, ngày 2/02/2021 vá» thá»±c hiện Kết luáºn số 2073-KL/TU, ngày 7/9/2020 cá»§a Ban Thưá»ng vụ Tỉnh á»§y vá» tiếp tục thá»±c hiện Nghị quyết số 05-NQ/TU...
Cùng vá»›i Ä‘ó, công tác tuyên truyá»n phổ biến pháp luáºt BVMT, truyá»n thông môi trưá»ng ngày càng được nhân rá»™ng vá»›i sá»± tham gia cá»§a nhiá»u tổ chức xã há»™i và cá»™ng đồng dân cư. Các cÆ¡ sở sản xuất Ä‘áp ứng yêu cầu vá» BVMT ngày càng tăng. Äến nay, 100% các cÆ¡ sở sản xuất thuá»™c đối tượng láºp báo cáo Ä‘ánh giá tác động môi trưá»ng Ä‘ã được Bá»™ Tài nguyên và Môi trưá»ng (TN&MT), UBND tỉnh, Ban Quản lý Khu Kinh tế Nghi SÆ¡n và các Khu công nghiệp thẩm định và ban hành các quyết định theo quy định. Äặc biệt, toàn tỉnh Ä‘ã có 25 cÆ¡ sở truyá»n dữ liệu quan trắc chất thải tá»± động vá» Sở TN&MT bằng việc đưa vào hoạt động 94 trạm quan trắc, góp phần tăng hiệu quả giám sát chất lượng chất thải trước khi thải ra môi trưá»ng tại các cÆ¡ sở sản xuất, kinh doanh.
Sau khi chạy thá» nghiệm, hiện Dá»± án Nhà máy xá» lý rác thải tại xã Äông Nam (Äông SÆ¡n) vẫn chưa Ä‘i vào hoạt động.
Ngoài ra, Sở TN&MT, các đơn vị chức năng, các địa phương cÅ©ng Ä‘ã tăng cưá»ng kiểm tra, giám sát, xá» lý nghiêm những vi phạm; đồng thá»i phát động các phong trào, duy trì, nhân rá»™ng các mô hình BVMT. Ví như trên địa bàn huyện Nông Cống Ä‘ã, Ä‘ang duy trì mô hình phân loại rác thải tại nguồn kết hợp chống rác thải nhá»±a do Há»™i LHPN huyện tổ chức vá»›i hàng trăm há»™ dân tham gia tại các xã Trưá»ng SÆ¡n, Vạn Hòa, Vạn Thắng, Tượng Văn, Tân Thá»,...; huyện Hoằng Hóa xây dá»±ng mô hình xá» lý chất thải rắn sinh hoạt hữu cÆ¡ làm phân bón vi sinh quy mô há»™ gia Ä‘ình; Nga SÆ¡n nhân rá»™ng mô hình phân loại, xá» lý rác thải tại há»™ gia Ä‘ình ở 4 xã, thị trấn; thị xã Nghi SÆ¡n có mô hình phân loại và xá» lý rác thải hữu cÆ¡ thành phân bón vá»›i gần 100 há»™ dân trên địa bàn thị xã tham gia... Việc xá» lý các Ä‘iểm gây ô nhiá»…m môi trưá»ng nghiêm trá»ng trên địa bàn tỉnh cÅ©ng được tỉnh, ngành chức năng quan tâm thá»±c hiện. Äến nay toàn tỉnh Ä‘ã xá» lý triệt để 37/82 cÆ¡ sở, Ä‘iểm gây ô nhiá»…m môi trưá»ng nghiêm trá»ng, gồm: 23 bệnh viện, 13 Ä‘iểm tồn lưu hóa chất BVTV và 1 khu vá»±c Hồ Thành. Trong công tác thu gom, xá» lý rác thải cÅ©ng đạt nhiá»u kết quả tích cá»±c. Qua thống kê, tá»· lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom và xá» lý trên địa bàn toàn tỉnh đạt khoảng 92,1%...
Vẫn còn nhiá»u tồn tại, hạn chế
Má»›i Ä‘ây, qua quá trình kiểm tra, giám sát, chính quyá»n địa phương và lá»±c lượng chức năng Ä‘ã phát hiện trang trại chăn nuôi lợn cá»§a Công ty TNHH Thương mại Song Dương tại xã Thanh Xuân (Như Xuân) có hành vi xả nước thải chăn nuôi ra môi trưá»ng vượt quy chuẩn cho phép. Trên cÆ¡ sở xác minh thá»±c tế, Sở TN&MT Ä‘ã tham mưu vá»›i UBND tỉnh ban hành quyết định xá» phạt vi phạm hành chính đối vá»›i công ty, số tiá»n hÆ¡n 400 triệu đồng. Ông Trịnh Ngá»c Tuấn, Chá»§ tịch UBND xã Thanh Xuân cho biết: “Trên địa bàn xã có 4 trang trại chăn nuôi quy mô lá»›n và 2 trang trại thuá»™c địa bàn xã Thanh SÆ¡n có ảnh hưởng đến địa phương. Thá»i gian gần Ä‘ây nhiá»u há»™ dân sinh sống gần các trang trại Ä‘ã phản ánh vá» tình trạng bốc mùi hôi thối từ các trang trại và ô nhiá»…m nguồn nước ngầm. Qua phản ánh cá»§a ngưá»i dân cÅ©ng như kiểm tra thá»±c tế, chính quyá»n địa phương Ä‘ã tổ chức đối thoại vá»›i ngưá»i dân và chá»§ các trang trại, yêu cầu các trang trại thá»±c hiện nghiêm cam kết BVMT trong hoạt động sản xuất. Hiện tình trạng ô nhiá»…m môi trưá»ng xuất phát từ các trang trại chăn nuôi trên địa bàn cÆ¡ bản được khắc phục”.
Khu vá»±c chứa nước thải cá»§a Trang trại chăn nuôi lợn tại xã Thanh Xuân (Như Xuân) thuá»™c Công ty TNHH Thương mại Song Dương chưa được đầu tư kiên cố có nguy cÆ¡ rò rỉ nước ra môi trưá»ng.
Trước Ä‘ó tại huyện Lang Chánh ngưá»i dân xã Tân Phúc cÅ©ng Ä‘ã có những phản ánh gay gắt vá» tình trạng ô nhiá»…m môi trưá»ng trên địa bàn xã do Trang trại chăn nuôi lợn cá»§a Công ty CP Äầu tư nông nghiệp Agri-Vina gây ra. Sá»± việc này cÅ©ng Ä‘ã được chính quyá»n địa phương, ngành chức năng vào cuá»™c xá» lý. Äặc biệt, Phó Chá»§ tịch UBND tỉnh Lê Äức Giang Ä‘ã trá»±c tiếp kiểm tra và yêu cầu Ä‘ình chỉ hoạt động Trang trại chăn nuôi lợn công nghệ cao tại xã Tân Phúc cá»§a Công ty Agri-Vina từ ngày 30/7/2024.
Không chỉ trên địa bàn huyện Như Xuân hay Lang Chánh, theo báo cáo cá»§a Sở TN&MT, tình trạng gây ô nhiá»…m môi trưá»ng do má»™t số cÆ¡ sở sản xuất, chăn nuôi còn xảy ra ở má»™t số địa phương khác trong tỉnh như tại trang trại chăn nuôi tại xã Thạch Tượng (Thạch Thành) cá»§a Công ty TNHH Dabaco Thanh Hóa và má»™t số trang trại chăn nuôi quy mô nhỠở các huyện Hoằng Hóa, Thiệu Hóa, Háºu Lá»™c...
Liên quan đến hoạt động xá» lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn tỉnh, Chi cục BVMT, Sở TN&MT Ä‘ã chỉ rõ không ít tồn tại, hạn chế. Trong Ä‘ó Ä‘áng chú ý là nhiá»u bãi rác Ä‘ã quá tải so vá»›i công suất thiết kế ban đầu, má»™t số bãi chôn lấp rác thải Ä‘ang gây ô nhiá»…m môi trưá»ng cục bá»™ và ảnh hưởng đến Ä‘á»i sống ngưá»i dân khu vá»±c xung quanh... Äiển hình có bãi chôn lấp rác thải xã Äông Nam (Äông SÆ¡n); bãi chôn lấp rác thải phưá»ng Äông SÆ¡n (thị xã Bỉm SÆ¡n); bãi chôn lấp rác thải phưá»ng Trung SÆ¡n (TP Sầm SÆ¡n).
Bãi chôn lấp rác thải xã Äông Nam có công suất thiết kế 230 tấn/ngày, thá»±c tế tiếp nháºn 450 tấn/ngày. Hiện 4 ô chôn lấp theo thiết kế Ä‘ã chứa đầy rác, phải đầu tư thêm ô chôn lấp số 5, 6 và số 7 để tiếp tục xá» lý. Theo ông Lê Anh Äức, Giám đốc Xí nghiệp xá» lý môi trưá»ng, Công ty CP Môi trưá»ng và Công trình Ä‘ô thị Thanh Hóa, để giảm thiểu mùi phát tán ra môi trưá»ng, xí nghiệp Ä‘ang thá»±c hiện các biện pháp che bạt, phun hóa chất khá» mùi; đồng thá»i đỠnghị cấp có thẩm quyá»n đẩy nhanh việc triển khai ô chôn lấp số 7, có giải pháp để Nhà máy xá» lý rác thải tại xã Äông Nam nhanh chóng Ä‘i vào hoạt động.
Äối vá»›i bãi chôn lấp rác thải phưá»ng Äông SÆ¡n (thị xã Bỉm SÆ¡n) có công suất thiết kế 40 tấn/ngày, thá»±c tế tiếp nháºn 60 tấn/ngày, hiện không còn khả năng tiếp nháºn nhưng chưa thể Ä‘óng cá»a bãi rác. Tương tá»±, bãi chôn lấp rác thải phưá»ng Trung SÆ¡n (TP Sầm SÆ¡n) có công suất thiết kế 90 tấn/ngày, thá»±c tế tiếp nháºn 143 tấn/ngày, hiện không còn khả năng tiếp nháºn nhưng chưa thể Ä‘óng cá»a bãi rác...
Trong khi nhiá»u bãi rác thải Ä‘ã quá tải, nhưng tiến độ thá»±c hiện đầu tư và đưa dá»± án xá» lý rác thải Ä‘i vào hoạt động lại cháºm so vá»›i yêu cầu, nhất là các dá»± án trá»ng Ä‘iểm như: Nhà máy xá» lý rác thải tại xã Äông Nam; Nhà máy đốt rác phát Ä‘iện tại phưá»ng Äông SÆ¡n, thị xã Bỉm SÆ¡n; Nhà máy xá» lý rác thải sinh hoạt tại xã Quảng Minh, TP Sầm SÆ¡n; Lò đốt rác thải sinh hoạt tại khu xá» lý rác thải thị trấn Yên Cát (Như Xuân)... Thá»±c tế này Ä‘òi há»i sá»± vào cuá»™c quyết liệt, đồng bá»™ hÆ¡n nữa từ phía chính quyá»n, ngành chức năng và các đơn vị có liên quan.
Äâu là giải pháp?
Có nhiá»u nguyên nhân dẫn đến tình trạng ô nhiá»…m môi trưá»ng do sản xuất, chăn nuôi gây ra và sá»± ứ Ä‘á»ng, gây ô nhiá»…m ở các bãi rác thải khu vá»±c nông thôn. Giải quyết vấn đỠnày không còn là trách nhiệm chung cá»§a xã há»™i, mà là chính ý thức cá»§a má»—i tổ chức và cá nhân má»—i ngưá»i dân. Vá»›i sá»± ô nhiá»…m ngày càng nghiêm trá»ng như hiện nay thì việc chúng ta bắt tay cải thiện vẫn chưa tháºt sá»± quá muá»™n. Liên quan đến tình trạng ô nhiá»…m môi trưá»ng do sản xuất, chăn nuôi, ngành chức năng, chính quyá»n địa phương cần rà soát lại quy trình và việc đầu tư, váºn hành các công trình xá» lý chất thải cá»§a công ty, doanh nghiệp. Äặc biệt, khi thẩm định các dá»± án đầu tư các đơn vị chức năng phải có trách nhiệm xem xét tất cả các yếu tố tác động đến môi trưá»ng. Kiên quyết không đưa vào xây dá»±ng, váºn hành, khai thác khi chưa Ä‘áp ứng các yêu cầu vá» BVMT.
Cùng vá»›i Ä‘ó, tăng cưá»ng công tác thanh tra, kiểm tra, xá» lý nghiêm các hành vi xả nước thải, chất thải chưa qua xá» lý ra môi trưá»ng, táºp trung trá»ng Ä‘iểm vào các nhóm cÆ¡ sở có nguy cÆ¡ gây ô nhiá»…m môi trưá»ng. Kiên quyết Ä‘ình chỉ hoạt động đối vá»›i các cÆ¡ sở sản xuất, trang trại gây ô nhiá»…m môi trưá»ng nghiêm trá»ng. Ngoài ra, cấp á»§y, chính quyá»n địa phương, các tổ chức chính trị - xã há»™i và má»—i ngưá»i dân cần tăng cưá»ng giám sát hoạt động cá»§a các cÆ¡ sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn; chá»§ động phản ánh các trưá»ng hợp cÆ¡ sở có hành vi vi phạm pháp luáºt vá» BVMT, gây ô nhiá»…m môi trưá»ng vá» cÆ¡ quan quản lý Nhà nước để được giải quyết, ngăn chặn kịp thá»i các hành vi vi phạm pháp luáºt vá» BVMT.
Khu vá»±c chứa nước thải cá»§a Trang trại chăn nuôi lợn tại xã Thanh Xuân (Như Xuân) thuá»™c Công ty TNHH Thương mại Song Dương chưa được đầu tư kiên cố có nguy cÆ¡ rò rỉ nước ra môi trưá»ng.
Äối vá»›i thá»±c trạng quá tải ở các bãi rác thải vấn đỠtrước mắt là phải thay đổi thói quen vứt bá» các loại rác má»™t cách bừa bãi cá»§a ngưá»i dân; xây dá»±ng ý thức phân loại rác ngay tại nguồn để có giải pháp xá» lý phù hợp và thói quen tiêu dùng thiếu thân thiện vá»›i môi trưá»ng. Cùng vá»›i Ä‘ó, cấp á»§y, chính quyá»n địa phương cần tăng cưá»ng kiểm tra, giám sát các đơn vị được giao quản lý, váºn hành các bãi chôn lấp rác thá»±c hiện Ä‘úng quy trình xá» lý rác thải, định kỳ đầm nén, che phá»§ bá» mặt các ô chôn lấp, phun hóa chất để giảm thiểu mùi, thu gom, xá» lý nước rỉ rác Ä‘úng quy định; kiểm soát lượng rác thải vá» bãi chôn lấp đảm bảo Ä‘úng phạm vi thu gom, loại chất thải.
Thá»±c tế, BVMT không chỉ là giải quyết yêu cầu trước mắt mà phải bảo đảm tính lâu dài. Do Ä‘ó, chá»§ trương đầu tư cho các dá»± án xá» lý rác thải là hết sức cần thiết. Vá» vấn đỠnày, Sở TN&MT cần tiếp tục phối hợp vá»›i các sở tăng cưá»ng Ä‘ôn đốc, yêu cầu các chá»§ đầu tư các dá»± án Nhà máy xá» lý rác thải tại xã Äông Nam (Äông SÆ¡n), phưá»ng Äông SÆ¡n (thị xã Bỉm SÆ¡n) và xã Quảng Minh (TP Sầm SÆ¡n) khẩn trương hoàn thành đưa nhà máy Ä‘i vào hoạt động để Ä‘óng cá»a các bãi chôn lấp gây ô nhiá»…m môi trưá»ng. Äối vá»›i những tổ chức, cá nhân thiếu ý thức trong việc BVMT và thá»±c thi nhiệm vụ được giao cần phải xem xét và quy trách nhiệm cụ thể để “bài toán” xá» lý ô nhiá»…m môi trưá»ng sá»›m có lá»i giải.
Theo Phong Sắc/Báo Thanh Hoá Äiện tá»
https://baothanhhoa.vn/xu-ly-o-nhiem-moi-truong-dau-la-giai-phap-233080.htm