Theo chá»§ trương lá»›n này, có hàng loạt bá»™, cÆ¡ quan thuá»™c chính phá»§, tổng cục, cục, vụ, đơn vị sá»± nghiệp công láºp… bị sáp nháºp, sắp xếp theo hướng thu gá»n đầu mối, Ä‘iá»u chỉnh chức năng, nhiệm vụ. Äó là chưa kể tá»›i rất nhiá»u đơn vị, phòng, ban trong từng tổ chức Ä‘ó cÅ©ng sẽ bị thu gá»n để giảm mạnh số đầu mối theo yêu cầu. Ước tính số ngưá»i bị ảnh hưởng trong đợt tinh gá»n bá»™ máy này lên tá»›i 100.000 cán bá»™, công chức, viên chức.
Tổng biên chế toàn hệ thống chính trị giai Ä‘oạn 2022-2026 là 2,234 triệu. Con số 100.000 ngưá»i Ä‘ó chiếm gần 4,5%. Nhìn tá»· lệ thì có vẻ nhá», nhưng thá»±c ra Ä‘ó là con số lá»›n rất lá»›n, cho thấy những ngưá»i chịu tác động cá»§a kế hoạch tinh gá»n bá»™ máy cÅ©ng không há» ít.
Chuyện sáp nháºp các đơn vị không đơn giản như truyện cổ tích “Cây tre trăm đốt”, nÆ¡i mà chỉ cần hô câu thần chú “khắc nháºp” là cả trăm đốt tre tá»± động dính liá»n vá»›i nhau má»™t cách hoàn chỉnh. Thá»±c tế không như thế, trong quá trình “khắc nháºp”, sẽ có những “đốt tre” bị thừa thãi, không thể trở thành má»™t phần cá»§a cây tre má»›i.
Khi bản thân bá»—ng trở thành những “đốt tre” dôi dư Ä‘ó, lo lắng và bất an là tâm lý dá»… hiểu. Äây cÅ©ng là tâm lý chung cá»§a nhiá»u ngưá»i trong hệ thống chính trị, từ cấp trưởng, cấp phó cho đến công chức, viên chức bình thưá»ng, khi hỠđột ngá»™t phải đối diện vá»›i những thay đổi sâu sắc vá» vị trí, công việc cá»§a mình.
Äặc biệt, đối vá»›i những ngưá»i Ä‘ã từng gắn bó lâu dài vá»›i công việc, tâm lý có thể sẽ là hụt hẫng khi thấy mình bị hạ báºc, phải từ bá» những vị trí lãnh đạo quan trá»ng, hay phải từ bá» má»™t chá»— làm trong nhà nước mà xưa nay thưá»ng được coi là ổn định.
Quá trình thay đổi này đặt há» vào những lá»±a chá»n khó khăn, đặc biệt là khi há» phải lá»±a chá»n chấp nháºn hy sinh, không chỉ vá» vị trí công tác mà còn vá» các quyá»n lợi váºt chất và tinh thần.
Chính trong những khoảnh khắc này, phẩm chất, đạo đức và sá»± hy sinh cá»§a những ngưá»i cán bá»™, đặc biệt là Äảng viên, thá»±c sá»± được thá» thách.
Äây cÅ©ng là khoảnh khắc buá»™c nhiá»u ngưá»i phải nhìn nháºn lại giá trị bản thân. Thá»±c tế, có những ngưá»i Ä‘i làm trong cÆ¡ quan nhà nước chỉ để “cho vui”, “sáng cắp ô Ä‘i, tối cắp vá»”, không có động lá»±c cống hiến thá»±c sá»± cho tổ chức. CÆ¡ quan nhà nước nào cÅ©ng có những đối tượng vào làm theo cÆ¡ chế “xin – cho”, “con ông cháu cha”, không đủ năng lá»±c làm việc. Thứ há» làm hàng ngày là Ä‘iểm danh và hưởng lương từ ngân sách chỉ để làm những việc vô thưởng vô phạt, không có tác động gì đến hiệu quả công việc chung. Tình trạng này làm cồng ká»nh bá»™ máy, gây lãng phí không nhá» cho ngân sách nhà nước.
Có thể nói trong những ngưá»i Ä‘ó, hầu như ai cÅ©ng tá»± biết năng lá»±c cá»§a mình thế nào, ai cÅ©ng tá»± nháºn rõ mình có phải là ngưá»i cần thiết cho đơn vị, tổ chức không, hay là má»™t “đốt tre” thừa. Tuy nhiên, trong những ngưá»i này, liệu có ai dÅ©ng cảm thừa nháºn và chấp nháºn trở thành đối tượng bị tinh giản hay không?
Äể trả lá»i câu há»i Ä‘ó thì má»—i ngưá»i cÅ©ng phải tá»± làm “cách mạng” trong chính suy nghÄ© cá»§a mình. Tất nhiên, không ai muốn bị hạ chức vụ, giảm quyá»n lợi, và càng không ai muốn mất việc hay bị tinh giản. Nhưng khi đứng trước yêu cầu má»›i cá»§a cuá»™c cách mạng tinh gá»n bá»™ máy, cần nhất là tinh thần chấp nháºn thá»±c tế, coi Ä‘ây là cÆ¡ há»™i để thay đổi, tìm hướng Ä‘i má»›i cho bản thân, thay vì cố bấu víu vào má»™t cái ghế, hay vị trí trong cÆ¡ quan nhà nước.
Theo Ä‘ánh giá cá»§a các chuyên gia, lòng dÅ©ng cảm và hy sinh lợi ích cá nhân chính là cốt lõi cá»§a cuá»™c cách mạng tinh gá»n bá»™ máy này. DÅ©ng cảm ở chá»— dám nhìn thẳng vào sá»± tháºt, rằng bản thân mình không còn phù hợp vá»›i vị trí Ä‘ó. Hy sinh lợi ích cá nhân ở chá»— chấp nháºn từ bỠđồng lương được hưởng từ ngân sách nhà nước, dành cho những ngưá»i xứng Ä‘áng hÆ¡n. Trong quá trình hy sinh lợi ích cá nhân Ä‘ó, sẽ có nhiá»u cÆ¡ há»™i má»›i mang lại lợi ích má»›i cho chính há».
Äể khuyến khích tinh thần dÅ©ng cảm và tác động để các cá nhân dám hi sinh lợi ích cá nhân, cần có chính sách và chế độ hợp lý, nhân văn giúp há» trong giai Ä‘oạn thay đổi này.
Má»›i Ä‘ây, Bá»™ trưởng Bá»™ Ná»™i vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, bá»™ này Ä‘ã hoàn thành dá»± thảo Nghị định vá» chế độ, chính sách đối vá»›i cán bá»™, công chức, viên chức trong sắp xếp tổ chức bá»™ máy. Theo bà, quan trá»ng nhất là sau khi sắp xếp, có chính sách cho cán bá»™, công chức, viên chức, ngưá»i lao động liên quan ổn định cuá»™c sống, trên tinh thần chính sách cÅ©ng phải mang tính cách mạng, đảm bảo không ai bị bá» lại phía sau trong quá trình sắp xếp, tinh gá»n tổ chức bá»™ máy.
Mặc dù quá trình tinh gá»n bá»™ máy đụng chạm đến lợi ích cá nhân cá»§a nhiá»u ngưá»i, nhưng các chính sách há»— trợ hợp lý và công bằng sẽ giúp giảm bá»›t gánh nặng cho những ngưá»i bị ảnh hưởng.
Trên tinh thần Ä‘ó, những cán bá»™, công chức, viên chức dôi dư trong quá trình tinh gá»n bá»™ máy có thể an tâm phần nào khi hỠđược chuẩn bị cả vá» tinh thần và váºt chất trong quá trình thay đổi lá»›n này.
Tinh gá»n bá»™ máy là cuá»™c cách mạng lá»›n, được ví là cuá»™c đổi má»›i lần hai, đổi má»›i 2.0. Và Ä‘ó cÅ©ng là cuá»™c cách mạng, đổi má»›i, tinh gá»n trong suy nghÄ© cá»§a má»—i cá nhân bị ảnh hưởng. Nói như Bá»™ trưởng Bá»™ Ná»™i vụ Phạm Thị Thanh Trà, Ä‘ó là cuá»™c cách mạng giải phóng tư tưởng để tất cả chúng ta cùng thay đổi hướng tá»›i má»™t tương lai tốt đẹp hÆ¡n. Giải phóng để tư tưởng thoải mái, tinh gá»n để bá»™ máy bá»›t cồng ká»nh, thế má»›i có thể “nhẹ để bay cao”.