Nhà báo Huỳnh DÅ©ng Nhân
Là má»™t “cây bút” Ä‘ã có hÆ¡n 40 năm “Ä‘i, yêu và viết”, nhà báo Huỳnh DÅ©ng Nhân Ä‘ã trở thành cái tên quen thuá»™c đối vá»›i nhiá»u độc giả yêu thích thể loại phóng sá»±. Những tác phẩm cá»§a ông Ä‘i sâu vào cuá»™c sống con ngưá»i. Äối vá»›i ông, báo chí không phải thứ văn chương hoa mỹ, xa xôi, báo chí chính là bữa ăn, giấc ngá»§, là Ä‘á»i sống thưá»ng ngày cá»§a xã há»™i. Khi ô nhiá»…m môi trưá»ng và biến đổi khí háºu diá»…n ra trên toàn cầu, các vấn đỠvá» môi trưá»ng và biến đổi khí háºu cÅ©ng không nằm ngoài danh sách chá»§ đỠđược nhà báo Huỳnh DÅ©ng Nhân lá»±a chá»n phản ánh.
Chúng tôi Ä‘ã có cÆ¡ há»™i được trò chuyện, trao đổi vá»›i ông vá» vấn đỠbáo chí trong tuyên truyá»n bảo vệ môi trưá»ng và ứng phó vá»›i biến đổi khí háºu hiện nay:
+Thưa nhà báo Huỳnh DÅ©ng Nhân, ông Ä‘ánh giá như thế nào vá» khả năng thông tin các vấn đỠliên quan tá»›i môi trưá»ng và biến đổi khí háºu cá»§a các cÆ¡ quan báo chí tại Việt Nam hiện nay?
-Äây là má»™t vấn đỠvô cùng quan trá»ng và cấp thiết. Do sá»± phát triển nhanh chóng cá»§a công nghệ hiện đại, đứng trước tình hình chung cá»§a cả thế giá»›i, vấn đỠbảo vệ môi trưá»ng là vô cùng cấp thiết trong bối cảnh xã há»™i hiện đại ngày nay. Tôi Ä‘ã từng được nghe má»™t câu nói như thế này “Không có gì nguy hiểm bằng Ä‘ánh mất thiên nhiên, Ä‘ánh mất môi trưá»ng sống”. Vai trò tuyên truyá»n cá»§a báo chí và các phương tiện truyá»n thông rất quan trá»ng. Từ các ban ngành chức năng đến những ngưá»i dân Ä‘á»u cần có báo chí, truyá»n thông để nắm bắt những vấn đỠvá» môi trưá»ng và biến đổi khí háºu.
+Thưa ông, báo chí Ä‘óng vai trò như thế nào trong việc tuyên truyá»n bảo vệ môi trưá»ng và ứng phó vá»›i biến đổi khí háºu?
-Tôi cho rằng vai trò cá»§a báo chí đứng thứ 2 trong công tác tuyên truyá»n bảo vệ môi trưá»ng và ứng phó vá»›i biến đổi khí háºu. Äứng thứ nhất vẫn phải nói đến các văn bản quy phạm pháp luáºt, các luáºt định. Pháp luáºt quy định vẫn là những thông tin quan trá»ng nhất, các Ä‘iá»u luáºt, Ä‘iá»u khoản, thể chế sẽ làm thay đổi toàn bá»™ bá»™ mặt cá»§a môi trưá»ng. Tiếp theo má»›i đến vai trò cá»§a báo chí, cái gì đưa những luáºt Ä‘ó đến vá»›i ngưá»i dân, đưa những giải pháp bảo vệ môi trưá»ng Ä‘ó đến vá»›i toàn dân, thông tin Ä‘á»u được truyá»n tải qua báo chí. Thông tin từ nhiá»u góc cạnh khác nhau sẽ biến thành hành động, thay đổi trong nháºn thức. Chúng ta còn cả riêng những tá» báo, tạp chí vá» môi trưá»ng, váºy là Ä‘ã đủ hiểu tầm quan trá»ng cá»§a vấn đỠnày rồi. Má»—i nhà báo Ä‘á»u là ngưá»i trong cuá»™c, không thể là ngưá»i ngoài cuá»™c được, bởi ai cÅ©ng sống trong môi trưá»ng cả. Ai cÅ©ng Ä‘ã từng chứng kiến những sá»± thay đổi trong môi trưá»ng và biến đổi khí háºu. Tóm lại là tôi thấy vai trò cá»§a báo chí trong tuyên truyá»n bảo vệ môi trưá»ng và ứng phó biến đổi khí háºu là rất quan trá»ng.
Nhà báo Huỳnh DÅ©ng Nhân chia sẻ kinh nghiệm nghá» nghiệp vá»›i thế hệ trẻ
+Váºy báo chí Việt Nam có Ä‘ang làm tốt những vai trò này cá»§a mình hay chưa, thưa ông?
-Tôi nghÄ© rằng báo chí Ä‘ang làm tốt vai trò thông tin cá»§a mình vá» vấn đỠnày. Việc đỠcao vấn đỠthể hiện ở chá»—, không chỉ có những tá» báo vá» môi trưá»ng mà ngay trong những cÆ¡ quan báo chí khác, có những chuyên mục dành riêng cho môi trưá»ng và biến đổi khí háºu, có những nhà báo chuyên trách chá»§ đỠmôi trưá»ng và biến đổi khí háºu. Trong các ban bạn Ä‘á»c, công chúng gá»i những phản hồi, thắc mắc vá» vấn đỠnày cÅ©ng khá nhiá»u, và nhiệm vụ cá»§a báo chí là phản hồi, trả lá»i những thông tin mà bạn Ä‘á»c, công chúng muốn biết. Ví dụ như trên truyá»n hình, ở bất cứ Ä‘âu có vấn đỠvá» môi trưá»ng và biến đổi khí háºu như vấn đỠngáºp lụt, thay đổi thá»i tiết… trên truyá»n hình ngày nào cÅ©ng đưa, Ä‘iá»u Ä‘ó thể hiện việc báo chí Ä‘ang làm tốt vai trò thông tin vá» môi trưá»ng và biến đổi khí háºu cá»§a mình. Tôi cÅ©ng tham gia chấm những cuá»™c thi báo chí viết vá» chá»§ đỠmôi trưá»ng, tôi nháºn thấy rằng chúng ta Ä‘ang rất quan tâm, bởi số lượng bài dá»± thi gá»i vá» rất nhiá»u.
+Là má»™t nhà báo có nhiá»u năm kinh nghiệm trong nghá» báo, xin ông hãy chia sẻ má»™t vài kỉ niệm Ä‘áng nhá»› khi tác nghiệp, viết vá» vấn đỠmôi trưá»ng và biến đổi khí háºu cá»§a mình?
-Tôi cho là cÅ©ng như những gì tôi Ä‘ã nói ở trên, lại phải nhắc tá»›i từ “đẩy mạnh”, bởi vì làm sao để thông tin đến vá»›i từng ngưá»i dân? Làm thế nào để ngưá»i dân thay đổi được ý thức thì chắc chắn cần đẩy mạnh tuyên truyá»n, ngưá»i dân má»›i có nháºn thức được. Bên cạnh Ä‘ó phải có nhiá»u biện pháp cứng rắn để có sá»± xá» phạt các hành động gây ô nhiá»…m môi trưá»ng. Không thể kêu gá»i ý thức suông được.
+Các nhà báo cần làm gì để nâng cao hÆ¡n chất lượng cá»§a các tác phẩm báo chí chá»§ đỠmôi trưá»ng và biến đổi khí háºu? Là má»™t nhà báo gạo cá»™i, ông có lá»i khuyên như thế nào?
-Báo chí là cÆ¡ quan tham mưu, cÆ¡ quan cầu nối, cÆ¡ quan phản ánh, vì váºy báo chí có tác dụng tuyên truyá»n rất lá»›n. Cần hiểu rõ những thế mạnh này thì má»›i có thể thông tin hiệu quả. Ngay như đối vá»›i các nhà báo, cần đặt mình vào vị trí ngưá»i trong cuá»™c, chính bản thân phải nháºn thấy được mình cÅ©ng bị ảnh hưởng bởi ô nhiá»…m môi trưá»ng và biến đổi khí háºu thì má»›i có thể viết vá» vấn đỠđó chân thá»±c, khách quan được. Tôi nghÄ© rằng các nhà báo cần trau dồi kiến thức vá» môi trưá»ng và biến đổi khí háºu thì má»›i có thể tác nghiệp hiệu quả.
Tôi nhá»› có má»™t kỉ niệm như thế này, có má»™t lần, má»™t nhà máy ở Äồng Nai làm ô nhiá»…m môi trưá»ng, bị dân kêu, thế là lãnh đạo nhà máy Ä‘ó má»›i má»i các nhà báo cá»§a nhiá»u cÆ¡ quan báo chí Ä‘i đến cái vị trí mà há» xả thải Ä‘ó, lúc Ä‘ó cá bÆ¡i tung tăng, há» khẳng định là có ô nhiá»…m gì Ä‘âu, cá vẫn bÆ¡i đầy như váºy sao mà ô nhiá»…m được. Lúc chúng tôi vá» thì ngưá»i dân má»›i giải thích rằng há» lừa cánh nhà báo chúng tôi, nhà máy Ä‘ó dẫn chúng tôi Ä‘i thăm vị trí xả thải vào buổi sáng thì nước vẫn còn cao, đến chiá»u, nước rút, cá chết ngáºp mặt sông. Lúc Ä‘ó là chiá»u rồi, các anh không ở Ä‘ây chứng kiến thì làm sao có thể hiểu được cá nó chết do váng nhá»›t Ä‘en kịt bá» sông. Từ Ä‘ó, tôi rút được kinh nghiệm cho mình. Má»™t lần khác, khi tôi Ä‘i viết phóng sá»± Ä‘iá»u tra vá» “ Những đứa trẻ trên nghÄ©a địa rác” ở bãi rác Äông Thạnh, Cá»§ Chi, có lẽ bài viết Ä‘ã góp phần phản ánh thá»±c trạng cần phải thay đổi nÆ¡i Ä‘ây. Tôi nghÄ© nhà báo khi thông tin vá» môi trưá»ng và biến đổi khí háºu nên tỉnh táo, công tâm, khách quan.
Xin cảm Æ¡n nhà báo Huỳnh DÅ©ng Nhân!
Phạm Diá»…m Hương (thá»±c hiện)/Báo NB&CL
https://www.congluan.vn/nha- bao-huynh-dung-nhan-va-cau- chuyen-bao-chi-ve-van-de-moi- truong-post331273.html