Quảng cáo "kẹo rau cá»§ Kera" vá»›i sá»± tham gia cá»§a Hoa háºu Thùy Tiên, Quang Linh Vlogs, Hằng Du Mục được cho là thổi phồng sá»± tháºt.
Khi ngưá»i nổi tiếng "bán" niá»m tin
Mạng xã há»™i trở thành 'mảnh đất màu mỡ' cho các hoạt động quảng cáo, kéo theo Ä‘ó là sá»± bùng nổ cá»§a tình trạng quảng cáo sai sá»± tháºt, thổi phồng quá mức. Äiá»u này không chỉ gây thiệt hại cho ngưá»i tiêu dùng mà còn làm xói mòn niá»m tin vào những ngưá»i nổi tiếng và các ná»n tảng mạng xã há»™i.
Äiển hình là vụ việc "kẹo rau cá»§ Kera", khi hàng loạt ngưá»i nổi tiếng như Hoa háºu Thùy Tiên, Quang Linh Vlogs, Hằng Du Mục... cùng tham gia quảng cáo, khiến dư luáºn đặt ra nhiá»u nghi vấn vá» nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng sản phẩm.
Hay như ồn ào liên quan đến sản phẩm "yến sào" cá»§a Hằng Du Mục, vá»›i những lá»i lẽ hoa mỹ và hình ảnh thuyết phục, khiến nhiá»u ngưá»i tiêu dùng tin tưởng tuyệt đối, nhưng sau Ä‘ó lại vỡ má»™ng khi sá»± tháºt bị phÆ¡i bày. Gần Ä‘ây nhất là vụ "kẹo tăng cân" cá»§a Gymer Duy Nguyá»…n, tiếp tục lặp lại kịch bản quảng cáo quá mức, gây thất vá»ng cho ngưá»i tiêu dùng.
Những vụ việc này chỉ là phần nổi cá»§a tảng băng chìm, cho thấy vấn đỠquảng cáo sai sá»± tháºt trên mạng xã há»™i Ä‘ang trở nên nhức nhối hÆ¡n bao giá» hết. Äiá»u này đặt ra yêu cầu cấp thiết vá» việc nâng cao trách nhiệm cá»§a ngưá»i nổi tiếng, siết chặt quản lý từ các cÆ¡ quan chức năng và tăng cưá»ng nháºn thức cá»§a ngưá»i tiêu dùng.
PGS. TS. Bùi Hoài SÆ¡n, Ủy viên Thưá»ng trá»±c Ủy ban Văn hóa, Giáo dục cá»§a Quốc há»™i nhấn mạnh: "Trên không gian mạng, nhất là các ná»n tảng có độ phá»§ sóng rá»™ng rãi như TikTok, trách nhiệm cá»§a ngưá»i nổi tiếng trong việc quảng bá sản phẩm không chỉ là vấn đỠđạo đức cá nhân mà còn là yêu cầu pháp lý".
Theo ông SÆ¡n, ngưá»i nổi tiếng, vá»›i tầm ảnh hưởng lá»›n, không đơn thuần là ngưá»i tiêu dùng bình thưá»ng mà há» trở thành má»™t kênh truyá»n thông có tác động mạnh mẽ đến cá»™ng đồng. Chính vì váºy, khi há» quảng cáo cho má»™t sản phẩm, dù trá»±c tiếp hay gián tiếp, há» phải chịu trách nhiệm trước pháp luáºt nếu thông tin hỠđưa ra gây hiểu lầm hoặc ảnh hưởng đến quyá»n lợi cá»§a ngưá»i tiêu dùng.
Ông Bùi Hoài SÆ¡n cÅ©ng nhấn mạnh vá» sá»± cần thiết cá»§a chế tài mạnh mẽ hÆ¡n, trước hết, cần có quy định ràng buá»™c rõ ràng hÆ¡n vá» trách nhiệm pháp lý cá»§a những ngưá»i có ảnh hưởng khi tham gia quảng cáo.
"Hiện nay, như tôi Ä‘ã nói, dù Luáºt Quảng cáo 2012 và Nghị định 38/2021/NÄ-CP Ä‘ã có quy định xá» phạt, nhưng mức phạt còn nhẹ, chưa đủ sức răn Ä‘e. Chúng ta cần bổ sung Ä‘iá»u khoản yêu cầu ngưá»i nổi tiếng phải chịu trách nhiệm liên đới nếu sản phẩm há» quảng cáo gây thiệt hại cho ngưá»i tiêu dùng. Tháºm chí, nếu vi phạm nghiêm trá»ng, há» có thể bị cấm quảng cáo trong má»™t khoảng thá»i gian nhất định".
PGS. TS. Bùi Hoài SÆ¡n, Ủy viên Thưá»ng trá»±c Ủy ban Văn hóa, Giáo dục cá»§a Quốc há»™i.
Vị đại biểu quốc há»™i Ä‘ánh giá rằng, chính những ngưá»i nổi tiếng phải thay đổi tư duy cá»§a mình vá» trách nhiệm vá»›i công chúng là Ä‘iá»u quan trá»ng hÆ¡n cả. Không thể vì những hợp đồng nhiá»u tiá»n mà bất chấp quảng bá những sản phẩm chưa được kiểm chứng.
Má»™t chế tài hữu hiệu không chỉ nằm ở các văn bản luáºt mà còn ở áp lá»±c từ chính dư luáºn. Khi công chúng ngày càng có ý thức bảo vệ quyá»n lợi cá»§a mình, những ngưá»i nổi tiếng cÅ©ng buá»™c phải cân nhắc kỹ trước má»—i lá»i quảng cáo. "Uy tín là tài sản lá»›n nhất cá»§a há» - má»™t khi Ä‘ã Ä‘ánh mất, không có hợp đồng quảng cáo nào có thể mua lại được", ông SÆ¡n nói.
"Äã đến lúc, quảng cáo không còn là sân chÆ¡i dá»… dãi, nÆ¡i mà chỉ cần nổi tiếng là có thể phát ngôn vô trách nhiệm. Những ngưá»i có sức ảnh hưởng cần hiểu rằng má»—i lá»i nói cá»§a há» có thể thay đổi cuá»™c sống cá»§a rất nhiá»u ngưá»i - và Ä‘iá»u Ä‘ó Ä‘i kèm vá»›i trách nhiệm lá»›n lao không thể lÆ¡ là".
TikTok và trách nhiệm kiểm duyệt quảng cáo: Äã đến lúc siết chặt
Theo Ä‘ánh giá chuyên gia, hiện nay việc các cÆ¡ quan chức năng vào cuá»™c Ä‘iá»u tra và làm rõ các vi phạm liên quan đến quảng cáo sai sá»± tháºt và bán hàng kém chất lượng còn cháºm. Chỉ ra nguyên nhân cá»§a sá»± cháºm trá»… này, ông Bùi Hoài SÆ¡n cho biết, do cÆ¡ chế kiểm soát hiện tại chưa theo kịp tốc độ phát triển cá»§a mạng xã há»™i.
"Những ná»n tảng như TikTok, Facebook hay YouTube hoạt động theo thuáºt toán phân phối ná»™i dung, khiến thông tin lan truyá»n nhanh hÆ¡n rất nhiá»u so vá»›i khả năng kiểm duyệt cá»§a các cÆ¡ quan chức năng", ông SÆ¡n khẳng định.
Äể khắc phục tình trạng này, theo ông Bùi Hoài SÆ¡n, cần đẩy nhanh cÆ¡ chế xá» lý vi phạm, áp dụng công nghệ vào kiểm duyệt và giám sát quảng cáo trên các ná»n tảng mạng xã há»™i. Việc xây dá»±ng hệ thống theo dõi tá»± động, sá» dụng trí tuệ nhân tạo để phát hiện ná»™i dung quảng cáo vi phạm có thể giúp cÆ¡ quan chức năng kịp thá»i vào cuá»™c.
Trong bối cảnh Ä‘ó, ông Bùi Hoài SÆ¡n nhấn mạnh rằng TikTok không thể chỉ đơn thuần là má»™t ná»n tảng trung gian đứng ngoài cuá»™c khi quảng cáo sai sá»± tháºt, sản phẩm kém chất lượng tràn lan trên ná»n tảng cá»§a mình. "Vá»›i lượng ngưá»i dùng khổng lồ, đặc biệt là giá»›i trẻ, TikTok có trách nhiệm rất lá»›n trong việc kiểm soát ná»™i dung quảng cáo".
Vá»›i sức ảnh hưởng lá»›n, TikTok không thể đứng ngoài cuá»™c khi quảng cáo sai sá»± tháºt trở thành vấn nạn.
Ông cho rằng cÆ¡ chế kiểm soát cá»§a TikTok còn nhiá»u lá»— hổng, tháºm chí buông lá»ng để chạy theo lợi nhuáºn quảng cáo. Do Ä‘ó, TikTok cần siết chặt kiểm duyệt, áp dụng công nghệ AI phát hiện vi phạm, kiểm tra nguồn gốc sản phẩm, yêu cầu giấy tá» chứng minh chất lượng. TikTok phải chịu trách nhiệm liên đới khi để lá»t quảng cáo sai sá»± tháºt gây háºu quả nghiêm trá»ng. Há» cần hợp tác cÆ¡ quan chức năng, cung cấp thông tin tài khoản vi phạm, tháºm chí chịu trách nhiệm pháp lý.
Bên cạnh Ä‘ó, TikTok cÅ©ng cần giáo dục ngưá»i dùng, đặc biệt giá»›i trẻ, vá» quảng cáo minh bạch, cảnh báo chiêu trò lừa đảo. "Vá»›i sức ảnh hưởng lá»›n, TikTok không thể đứng ngoài cuá»™c khi quảng cáo sai sá»± tháºt trở thành vấn nạn. Há» cần hành động quyết liệt, không chỉ vì trách nhiệm pháp lý, mà còn vì đạo đức kinh doanh và sá»± phát triển bá»n vững cá»§a ná»n tảng", ông SÆ¡n nói.
Hành động vì mạng xã há»™i 'sạch'
"Quản lý quảng cáo trên mạng xã há»™i là má»™t cuá»™c Ä‘ua dài hÆ¡i, Ä‘òi há»i sá»± phối hợp cá»§a cả cÆ¡ quan chức năng, ná»n tảng công nghệ, ngưá»i tiêu dùng và những ngưá»i có sức ảnh hưởng. Chỉ khi tất cả các bên cùng nâng cao trách nhiệm, má»›i có thể xây dá»±ng má»™t môi trưá»ng quảng cáo minh bạch, công bằng", ông SÆ¡n kết luáºn.
Äể hiện thá»±c hóa mục tiêu Ä‘ó, PGS.TS Bùi Hoài SÆ¡n cho biết, cần má»™t hệ thống giải pháp đồng bá»™, trong Ä‘ó sá»± phối hợp chặt chẽ giữa cÆ¡ quan quản lý, ná»n tảng công nghệ, báo chí và chính bản thân ngưá»i tiêu dùng Ä‘óng vai trò then chốt. Äây không chỉ là câu chuyện siết chặt quy định mà còn là vấn đỠnâng cao nháºn thức, thay đổi thói quen tiêu dùng và trách nhiệm cá»§a từng cá nhân trong hệ sinh thái số.
Báo chí và truyá»n thông Ä‘óng vai trò vô cùng quan trá»ng trong việc nâng cao nháºn thức cá»§a ngưá»i dân vá» vấn nạn quảng cáo "bẩn".
Truyá»n thông không chỉ dừng lại ở việc phản ánh các vụ việc vi phạm, mà còn cần có những chiến dịch tuyên truyá»n dài hạn, giúp ngưá»i dân hiểu rõ hÆ¡n vá» các chiêu trò quảng cáo sai sá»± tháºt, cách kiểm tra thông tin sản phẩm và cách phản ánh khi bị lừa đảo. Äồng thá»i, báo chí cÅ©ng là lá»±c lượng giám sát mạnh mẽ, giúp tạo áp lá»±c dư luáºn để các cÆ¡ quan chức năng vào cuá»™c nhanh chóng và quyết liệt hÆ¡n.
Cuối cùng, ngưá»i tiêu dùng cần chá»§ động bảo vệ mình bằng cách trang bị kiến thức, không chạy theo các xu hướng quảng cáo vô căn cứ, và mạnh dạn tố cáo các hành vi sai phạm. Khi ngưá»i tiêu dùng đủ thông minh, khi ná»n tảng đủ trách nhiệm, khi cÆ¡ quan quản lý đủ nghiêm minh và khi báo chí đủ mạnh mẽ, thì lúc Ä‘ó, không gian mạng má»›i thá»±c sá»± trở thành má»™t môi trưá»ng thương mại Ä‘iện tá» lành mạnh, công bằng và an toàn cho tất cả má»i ngưá»i.
Theo Phan Anh/Báo NB&CL
https://www.congluan.vn/quang- cao-sai-su-that-mang-xa-hoi- dang-tha-noi-post337884.html