Bảo tàng Chứng tích chiến tranh (TP Hồ Chí Minh) - nÆ¡i phÆ¡i bày tá»™i ác của đế quốc Mỹ trong cuá»™c chiến tranh tại Việt Nam. Ảnh: Khôi Nguyên

Leo thang chiến tranh

“Chiến tranh đặc biệt”, má»™t chiến lược chiến tranh được giá»›i cầm quyền Mỹ hy vọng giành thắng lợi, từ Ä‘ó, áp đặt chế Ä‘á»™ thá»±c dân má»›i lâu dài trên đất nÆ°á»›c ta. Chiến lược này đứng trên “3 chân” vững chắc, gồm quân Ä‘á»™i, chính quyền Ngụy và “áº¥p chiến lược”. Các yếu tố ấy được duy trì bằng nguồn viện trợ dồi dào về tiền bạc, vÅ© khí, trang bị hiện đại, cùng Ä‘á»™i ngÅ© cố vấn Mỹ ngày càng Ä‘ông đảo. Thế nhÆ°ng, Ä‘Æ°Æ¡ng đầu vá»›i cuá»™c chiến tranh Nhân dân rá»™ng lá»›n, nhất là sau các trận thắng ở Ấp Bắc (1963), rồi Bình Giã, Ba Gia, Đồng Xoài (hè năm 1965) của Quân giải phóng, “chiến tranh đặc biệt”- hình thức xâm lược “giấu mặt trá hình” của đế quốc Mỹ Ä‘ã bị phá sản. Đáng nói hÆ¡n, sá»± thất bại của “chiến tranh đặc biệt” còn là lời cảnh báo về sá»± thất bại của Mỹ trong cuá»™c chiến tranh Việt Nam.

TrÆ°á»›c tình thế Ä‘ó, Tổng thống L.GiônxÆ¡n và các quan chức chủ chốt Nhà Trắng, Lầu Năm Góc, CIA Ä‘ã Ä‘i đến thống nhất quan Ä‘iểm là phải giữ vững chính quyền Sài Gòn để chứng minh cho Nhân dân Mỹ, cho đồng minh và cho kẻ thù về hình ảnh của má»™t nÆ°á»›c Mỹ siêu cường. Từ Ä‘ó, mục tiêu của Mỹ là phải đảo ngược chiều hÆ°á»›ng xuống dốc của Nam Việt Nam bằng cách sá»­ dụng quân Mỹ tiến hành cuá»™c chiến tranh ở miền Nam; đồng thời mở rá»™ng việc ném bom liên tục miền Bắc Việt Nam cho đến khi Mỹ đạt được thắng lợi. Chính quyền Mỹ cho rằng, ném bom sẽ là Ä‘òn bẩy làm cho chính quyền Sài Gòn ổn định, nâng cao tinh thần cho quân Ä‘á»™i Việt Nam cá»™ng hòa tiếp tục cuá»™c chiến tranh. Cùng vá»›i ném bom miền Bắc Việt Nam, kết hợp Ä‘Æ°a quân viá»…n chinh Mỹ và các nÆ°á»›c phụ thuá»™c vào chiến trường miền Nam trá»±c tiếp tham chiến, Mỹ Ä‘ã hoàn toàn thay thế chiến lược “chiến tranh đặc biệt” bằng “chiến tranh cục bá»™”.

Ngày 8/3/1965, hai tiểu Ä‘oàn lính thủy Ä‘ánh bá»™ Mỹ (số 1 và số 3) thuá»™c Lữ Ä‘oàn Hải quân viá»…n chinh số 9 đổ bá»™ vào Đà Nẵng, chính thức mở đầu cho việc Ä‘Æ°a quân chiến đấu vào miền Nam. Tiếp Ä‘ó, ngày 1/4/1965, L.GiônxÆ¡n quyết định Ä‘Æ°a thêm má»™t bá»™ phận quân chiến đấu Mỹ sang Việt Nam và tăng cường không quân, hải quân Ä‘ánh phá miền Bắc. Há»™i đồng An ninh quốc gia Mỹ Ä‘ã cụ thể hóa quyết định của L.GiônxÆ¡n thành 11 biện pháp thá»±c hiện trong Bị vong lục số 328-NSAM ngày 6/4/1965. Thá»±c hiện những quyết định trong Bị vong lục số 328-NSAM, tính đến đầu tháng 5/1965, quân chiến đấu Mỹ có mặt ở miền Nam Việt Nam gồm 7 tiểu Ä‘oàn lính thủy Ä‘ánh bá»™, má»™t trung Ä‘oàn pháo mặt đất, má»™t phi Ä‘á»™i máy bay chiến đấu F4 (Con ma). ChÆ°a dừng lại ở Ä‘ó, ngày 17/7/1965, L.Giôn-xÆ¡n chuẩn y đề nghị tăng quân lên 44 tiểu Ä‘oàn và kế hoạch “Tìm và diệt” của TÆ°á»›ng W. Oétmolen (lúc này là người đứng đầu Bá»™ Chỉ huy Viện trợ quân sá»± Hoa Kỳ tại Việt Nam) và ra lệnh triển khai vào Nam Việt Nam 34 tiểu Ä‘oàn quân Mỹ (khoảng 100.000 quân), số còn lại sẽ tiếp tục Ä‘Æ°a vào.

Quyết định này của L.Giôn-xÆ¡n Ä‘ã Ä‘Æ°a nÆ°á»›c Mỹ “vượt qua ngưỡng cá»­a bÆ°á»›c vào cuá»™c chiến tranh trên đất liền ở châu Á”. Đây cÅ©ng là bÆ°á»›c ngoặt quan trọng Ä‘ánh dấu quá trình thay đổi đường lối, chính sách leo thang chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ ở Việt Nam. Vá»›i chiến lược “Chiến tranh cục bá»™” mà bản chất là quân Mỹ Ä‘óng vai trò lá»±c lượng chiến lược chủ yếu trá»±c tiếp tiến hành chiến tranh, cuá»™c chiến đấu giữa Nhân dân Việt Nam vá»›i đế quốc Mỹ trở thành má»™t đỉnh cao của “cuá»™c đụng đầu lịch sá»­”.

Vá»›i bÆ°á»›c leo thang chiến tranh cá»±c kỳ nguy hiểm này, âm mÆ°u của đế quốc Mỹ là tạo ra má»™t thế chiến lược má»›i, chủ Ä‘á»™ng bao vây, cô lập cách mạng Việt Nam ở miền Nam. Từ Ä‘ó, tạo ra má»™t lá»±c cản mạnh mẽ để trong thời gian ngắn nhất ngăn chặn được sá»± sụp đổ của chính quyền và quân Ä‘á»™i Sài Gòn. Đồng thời, tăng cường ném bom miền Bắc, làm kiệt quệ tiềm lá»±c của hậu phÆ°Æ¡ng lá»›n XHCN và làm lung lay ý chí quyết tâm đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nÆ°á»›c của Đảng và Nhân dân ta.

Chủ Ä‘á»™ng, kiên quyết Ä‘ánh Mỹ

Bằng kinh nghiệm từ truyền thống hàng nghìn năm Ä‘ánh giặc giữ nÆ°á»›c của ông cha ta và đặc biệt là dÆ°á»›i sá»± lãnh đạo đầy bản lÄ©nh, thao lược của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhân dân ta Ä‘ã bÆ°á»›c vào “cuá»™c đụng đầu lịch sá»­” vá»›i đế quốc Mỹ bằng tinh thần chủ Ä‘á»™ng, kiên quyết.

Đầu tháng 7/1965, Bá»™ Chính trị ra nghị quyết chuyển hÆ°á»›ng công tác tổ chức, tập trung lãnh đạo kinh tế và quốc phòng. Ngày 20/7/1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi nêu rõ quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta Ä‘ó là: “Đứng trÆ°á»›c nguy cÆ¡ giặc Mỹ cÆ°á»›p nÆ°á»›c, đồng bào miền Bắc và đồng bào miền Nam Ä‘oàn kết má»™t lòng, kiên quyết chiến đấu; dù phải chiến đấu 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hÆ¡n nữa, chúng ta cÅ©ng kiên quyết chiến đấu đến thắng lợi hoàn toàn"! Lời kêu gọi của Người Ä‘ã thổi bùng lên quyết tâm kháng chiến của cả dân tá»™c.

Xe tăng M.48 A3 Tank và máy bay CH-47 Chinook - những vÅ© khí hiện đại được quân Mỹ sá»­ dụng trong chiến tranh Việt Nam (hiện vật trÆ°ng bày tại Bảo tàng Chứng tích chiến tranh, TP Hồ Chí Minh).

Để tạo nền tảng cho cuá»™c chiến đấu ác liệt, gian khổ, thì hậu phÆ°Æ¡ng là nhân tố quyết định. Không có hậu phÆ°Æ¡ng vững mạnh thì tiền tuyến không thể chiến thắng kẻ thù - nhất là đế quốc Mỹ, tên đế quốc mạnh nhất thế giá»›i. Chủ tịch Hồ Chí Minh Ä‘ã chỉ rõ: “Muốn dá»±ng ngôi nhà tốt, thì phải xây nền cho thật vững. Muốn cây được mạnh, lá được tÆ°Æ¡i, hoa được đẹp, quả được tốt, thì ra sức săn sóc, vun xá»›i gốc cây. Miền Bắc là cái nền, cái gốc của cuá»™c đấu tranh hoàn thành giải phóng dân tá»™c, thá»±c hiện thống nhất nÆ°á»›c nhà. Cho nên mọi việc chúng ta làm ở miền Bắc đều nhằm tăng cường lá»±c lượng của miền Bắc và miền Nam”.

Vá»›i tinh thần Ä‘ó, các địa phÆ°Æ¡ng miền Bắc được bố trí, sắp xếp lại gọn nhẹ phù hợp vá»›i chuyển hÆ°á»›ng nền kinh tế vào thời chiến và sẵn sàng chiến đấu, chi viện cho các chiến trường. Phong trào thi Ä‘ua yêu nÆ°á»›c má»—i người làm việc bằng hai, vì miền Nam ruá»™t thịt được dấy lên sôi nổi. Các phong trào “Ba sẵn sàng” trong thanh niên; “Ba đảm Ä‘ang” trong phụ nữ; “Ba quyết tâm” trong giá»›i trí thức; “Thi Ä‘ua quyết thắng quyết tâm Ä‘ánh thắng giặc Mỹ xâm lược” trong các lá»±c lượng vÅ© trang phát triển mạnh mẽ. Hàng triệu thanh niên nam, nữ tình nguyện tòng quân, Ä‘i thanh niên xung phong... Còn ở miền Nam, hưởng ứng Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, 14 triệu đồng bào Ä‘ã xác định lập trường: “Thà chết chứ không chịu làm nô lệ, sẽ chiến đấu đến cùng để bảo vệ Tổ quốc và giành Ä‘á»™c lập hoàn toàn... Dù chúng có Ä‘Æ°a 5 vạn hay 50 vạn quân, dù trang bị bằng thứ vÅ© khí gì, hay bất cứ chúng đặt chân lên nÆ¡i nào của lãnh thổ Việt Nam, chúng ta cÅ©ng kiên quyết Ä‘ánh bại chúng, Ä‘ánh cho đến khi không còn má»™t tên xâm lược nào trên dải đất thân yêu của chúng ta”!

Không chỉ toàn dân Việt Nam chung má»™t lòng kiên quyết Ä‘ánh Mỹ và má»™t ý chí Ä‘ánh thắng; mà sá»± chuẩn bị về lá»±c lượng cÅ©ng đặc biệt quan trọng. TrÆ°á»›c tình hình rất thúc bách của cách mạng miền Nam, Đảng Ä‘ã cá»­ đồng chí Nguyá»…n Chí Thanh, Ủy viên Bá»™ Chính trị; các đồng chí Ủy viên Trung Æ°Æ¡ng Đảng Trần Văn Trà, Chu Huy Mân, Hoàng Văn Thái; cùng các đồng chí Lê Trọng Tấn, Hoàng Minh Thảo và má»™t số cán bá»™ cao cấp khác, vào tăng cường cho Nam bá»™, Khu 5, Tây Nguyên. Cuối năm 1964, các trung Ä‘oàn chủ lá»±c miền Bắc cÅ©ng được lệnh bí mật hành quân vào chiến trường. Đồng thời, Bá»™ Chính trị và Quân ủy Trung Æ°Æ¡ng quyết định mở Mặt trận Tây Nguyên, chuẩn bị trÆ°á»›c má»™t bÆ°á»›c để trong trường hợp quân Mỹ vào miền Nam thì căng nó ra, kéo nó lên rừng núi mà Ä‘ánh.

Đặc biệt, từ việc làm thất bại chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ, thế trận chiến tranh Nhân dân Ä‘ã được xây dá»±ng vững chắc, liên hoàn ở cả ba vùng chiến lược. Lá»±c lượng vÅ© trang ba thứ quân của ta phát triển cân đối và lá»›n mạnh vượt bậc so vá»›i những năm đầu chiến tranh. Năm 1964, lá»±c lượng vÅ© trang cách mạng miền Nam (chỉ tính riêng bá»™ Ä‘á»™i chủ lá»±c) Ä‘ã có 11 trung Ä‘oàn và 15 tiểu Ä‘oàn. Đến cuối năm 1965, Ä‘ã phát triển lên 5 sÆ° Ä‘oàn và 11 trung Ä‘oàn bá»™ binh, nhiều tiểu Ä‘oàn, trung Ä‘oàn binh chủng kỹ thuật trang bị tÆ°Æ¡ng đối hiện đại. Ở Khu 5, Tây Nguyên, Trị - Thiên, các tiểu Ä‘oàn đặc công 406, 407, 408, 409, 487... là những Ä‘Æ¡n vị dạn dày kinh nghiệm Ä‘ánh hậu cứ địch. Bên cạnh khối chủ lá»±c cÆ¡ Ä‘á»™ng, má»—i tỉnh đều có 1 đến 2 tiểu Ä‘oàn; má»—i huyện có từ 1 đến 2 đại Ä‘á»™i, cùng hàng trăm trung Ä‘á»™i, tiểu Ä‘á»™i du kích hoạt Ä‘á»™ng xen kẽ vá»›i địch, há»— trợ cho phong trào đấu tranh chính trị và chống phá địch bình định...

Khi Ä‘Æ°a quân chiến đấu Mỹ vào Việt Nam, các nhà hoạch định chiến lược Hoa Kỳ tính toán rằng, cùng lắm là dùng 175.000 quân là có thể giành chiến thắng. Thế nhÆ°ng đến cuối năm 1965, quân Mỹ và đồng minh Ä‘ã Ä‘Æ°a vào miền Nam 200.000 quân vá»›i đầy đủ vÅ© khí, trang thiết bị kỹ thuật hiện đại nhất. Bá»™ chỉ huy Mỹ ở Sài Gòn theo lệnh của Tổng thống L.Giôn-xÆ¡n Ä‘ã tung toàn bá»™ lá»±c lượng trên vào cuá»™c phản công chiến lược lần thứ nhất (mùa khô 1965-1966), ồ ạt Ä‘ánh ra năm hÆ°á»›ng trên hai chiến trường miền Đông Nam bá»™ và Khu 5. NhÆ°ng Ä‘i đến Ä‘âu chúng cÅ©ng bị quân, dân ta Ä‘ánh cho đại bại. Thắng lợi đầu tiên này Ä‘ã củng cố vững chắc niềm tin Ä‘ánh thắng được Mỹ cho quân và dân ta; đồng thời khẳng định khả năng có thể Ä‘ánh thắng đế quốc Mỹ và bọn tay sai trong bất kỳ tình huống nào của cuá»™c chiến.

Vá»›i sá»± chủ Ä‘á»™ng trên chiến trường và thế trận “cài răng lược” của lá»±c lượng vÅ© trang ba thứ quân, ta Ä‘ã giữ vững thế chủ Ä‘á»™ng tiến công địch, mở mặt trận Đường 9 - Bắc Quảng Trị. Trên Ä‘à thắng lợi giòn giã, quân Giải phóng tiếp tục Ä‘ánh thắng chiến lược “Hai gọng kìm” tìm diệt và bình định của Mỹ trong cuá»™c phản công mùa khô 1966-1967. Đồng thời, làm thất bại các bÆ°á»›c leo thang chiến tranh phá hoại ra miền Bắc của giặc Mỹ (1965-1966). Vá»›i những thắng lợi vô cùng quan trọng và vẻ vang này, quân và dân trên cả hai miền Nam - Bắc dÆ°á»›i sá»± lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Ä‘ã hoàn thành nhiệm vụ má»™t cách xuất sắc. Đó là Ä‘ánh thắng hiệp đầu trong “cuá»™c đụng đầu lịch sá»­” vá»›i đế quốc Mỹ, từ Ä‘ó tạo ra được thời cÆ¡ chiến lược má»›i để chuyển cuá»™c chiến tranh cách mạng ở miền Nam sang thời kỳ giành thắng lợi quyết định.

Theo Khôi Nguyên/Báo thanh Hóa Điện tá»­

https://baothanhhoa.vn/dinh-cao-cua-cuoc-dung-dau-lich-su-246043.htm

(Bài viết sá»­ dụng tÆ° liệu trong cuốn "Lịch sá»­ kháng chiến chống Mỹ, cứu nÆ°á»›c 1954-1975, tập IV).