Nhà báo Nguyá»…n Khắc Xuể trao đổi vá»›i phóng viên báo Nhà báo và Công luận.

Chuyến tác nghiệp đầy bão tố

Đại thắng mùa Xuân năm 1975, luôn là những ký ức hào hùng không bao giờ phai mờ của rất nhiều cán bá»™ chiến sỹ quân Ä‘á»™i nhân dân Việt Nam, Ä‘ó là ngày toàn thắng dân tá»™c, non sông thu về má»™t mối. Thời Ä‘iểm Ä‘ó Ä‘ã có rất nhiều nhà báo cùng các binh Ä‘oàn tham gia chiến dịch trên 5 hÆ°á»›ng tiến công tuyến phòng thủ vùng ven, phá vỡ các mắt xích phòng thủ vòng ngoài của quân Ä‘á»™i Sài Gòn... tiến vào Dinh Độc Lập. Cùng vá»›i chiến thắng Ä‘ó, có những nhà báo từ Bắc vào Nam, vượt qua bao khó khăn thá»­ thách để thá»±c hiện nhiệm vụ trong công cuá»™c chiến đấu, làm chủ đảo Trường Sa Lá»›n và giải phóng hoàn toàn quần đảo Trường Sa.

Sáng 2/5/1975, tại tòa soạn Báo Quân Ä‘á»™i nhân dân, số 7 Phan Đình Phùng, Hà Ná»™i, nhà báo Nguyá»…n Khắc Xuể vừa đặt chân lên cÆ¡ quan, thì má»™t đồng nghiệp giục ông lên ngay phòng Tổng biên tập, lúc Ä‘ó ông cÅ©ng chÆ°a hiểu việc gì, tại sao lại gấp vậy. Lên đến nÆ¡i lãnh đạo báo Ä‘Æ°a ông má»™t giấy giá»›i thiệu có chữ ký của Trung tÆ°á»›ng Lê Ngọc Hiền, Phó Tổng Tham mÆ°u trưởng Quân Ä‘á»™i nhân dân Việt Nam và giao nhiệm vụ cho đồng chí trung úy Nguyá»…n Khắc Xuể. Giấy giá»›i thiệu ghi rõ, “Gá»­i tất cả các quân binh chủng quân Ä‘á»™i Nhân dân Việt Nam tạo mọi Ä‘iều kiện cho đồng chí Xuể hoàn thành nhiệm vụ”.

Nhà báo Nguyá»…n Khắc Xuể nhá»› lại: Lúc Ä‘ó, tôi có phần lạ và kinh ngạc chÆ°a bao giờ bá»™ Tổng tham mÆ°u lại giao nhiệm vụ trá»±c tiếp nhÆ° vậy. Ngay sáng sá»›m hôm sau, tôi được đồng nghiệp chở bằng xe cÆ¡ quan sang sân bay Gia Lâm để vào Nam. Nhờ giấy giá»›i thiệu tôi Ä‘i qua được nhiều cá»­a, 9h sáng tôi Ä‘ã lên được máy bay, trên Ä‘ó Ä‘ã đầy ắp cán bá»™ chiến sỹ của các Ä‘Æ¡n vị.

TrÆ°a 3/5/1975, sân bay Tân SÆ¡n Nhất hừng há»±c nắng. Phóng viên Khắc Xuể xuống máy bay, không biết đường, mãi sau ông má»›i Ä‘i nhờ để về tá»›i Đài phát thanh Sài Gòn, may mắn thay người đầu tiên ông gặp là nhà báo Phạm Phú Bằng - Báo Quân Ä‘á»™i Nhân dân.

Nhà báo Phạm Phú Bằng xem giấy giá»›i thiệu liền Ä‘Æ°a ông sang trạm tiền phÆ°Æ¡ng Bá»™ TÆ° lệnh Hải quân. Đại diện Bá»™ TÆ° lệnh Hải quân cho biết Ä‘ã bố trí xe ô tô để ông Ä‘i Nha Trang. NhÆ°ng sáng hôm sau ông đến thì được biết không có người lái xe.

"Tôi Ä‘ành phải liều, tính phải tìm cho được má»™t chiếc xe máy. Ông Bằng Ä‘Æ°a tôi ra sân bay Tân SÆ¡n Nhất, vì nghe nói người ta di tản Ä‘ông, thế nào cÅ©ng có xe cá»™ bỏ lại. Tôi Ä‘i đến cuối sân bay, may thay còn má»™t chiếc Kawasaki 250 phân khối, màu đỏ chót, biển số vàng, chìa khóa vẫn cắm ở chá»— ổ khóa", nhà báo Khắc Xuể nhá»› lại.

Ông Xuể mừng nhÆ° bắt được vàng. Ông leo lên chiếc xe thì ngã vật xuống vì xe cao quá và ông cÅ©ng chÆ°a biết Ä‘i xe máy bao giờ. Để Ä‘iều khiển chiếc xe, ông Ä‘ành phải liều. Xoay xoay, vặn vặn, chả biết Ä‘âu là côn, Ä‘âu là số, phải đến gần tiếng đồng hồ ông Xuể má»›i loạng choạng lái được chiếc xe ra khỏi sân bay.

Tối hôm Ä‘ó trở về Ä‘Æ¡n vị, ông biết thêm thông tin sẽ Ä‘i cùng đồng nghiệp là phóng viên Nguyá»…n Thắng. Sáng hôm sau ông và đồng nghiệp băng băng trên đường, phóng gấp ra Quân cảng Cam Ranh dài 400km dù không biết đường, cứ vừa Ä‘i vừa hỏi.

Nhà báo Nguyá»…n Khắc Xuể nhá»› lại: "Bây giờ tôi nghÄ©, nếu có làm lại tôi sẽ không thể làm được, không thể giữ được tốc Ä‘á»™ Ä‘ó, Ä‘i vá»›i quãng đường Ä‘ó và Ä‘i vá»›i kiểu liều mạng nhÆ° thế. Đến Cam Ranh, chúng tôi xuống tàu ra Quân cảng Nha Trang cùng Ä‘oàn đặc công 126 Hải quân. Ở Ä‘ây, Ä‘oàn phái viên Bá»™ Quốc phòng do Phó TÆ° lệnh Tham mÆ°u trưởng Bá»™ TÆ° lệnh Hải quân Hoàng Hữu Thái giao nhiệm vụ cho từng người và phân công thành từng tổ Ä‘i theo các tàu. Tôi Ä‘i tàu kỳ hạm cùng vá»›i Phó Đô đốc Hoàng Hữu Thái".

Tàu Ä‘i từ sáng, đến quá ná»­a Ä‘êm thì má»™t cÆ¡n dông ập đến. Sóng, gió ngày càng dữ dá»™i, ba con tàu mất liên lạc vá»›i nhau. Chiếc tàu chết máy, phải thả trôi trên biển. May mắn có tàu của Liên Xô xuất hiện, buá»™c dây, lai dắt vào bờ. Đêm hôm ấy, họ ngủ ngon và mờ sáng hôm sau, lại tiếp tục lên đường. Tiếp tục nhiều Ä‘êm cưỡi sóng dữ, tàu Ä‘ã tá»›i quần đảo Trường Sa.

Sá»± kiện hay, nhân vật hấp dẫn sẽ góp phần quyết định chất lượng tác phẩm

Là phóng viên ảnh, dù chÆ°a kinh qua trận mạc nhiều nhÆ°ng ông Xuể luôn hiểu mình phải làm gì. Năm ấy ông má»›i 26 tuổi nhÆ°ng ý thức chính trị rất cao. Ông chấp hành nghiêm quy định của chỉ huy Ä‘oàn.

Trong những bức ảnh, ông luôn đề cao tinh thần tập thể, chiến công tập thể, má»—i bức ảnh phải thể hiện được sá»± Ä‘oàn kết, nhất trí, sức mạnh quân Ä‘á»™i và đặc biệt ảnh chụp phải thể hiện được rõ là ở đảo nào, không được trùng lặp nhau. Vì thế, sau 50 năm, không cần chú thích, nhìn vào má»—i bức ảnh, ông biết ngay Ä‘ó là đảo nào.

Ông Xuể cho biết: Thật ra khi giải phóng Trường Sa, Ä‘iều kiện không cho phép chụp ảnh, cÅ©ng không có nhà báo Ä‘i cùng nhÆ° các chiến dịch khác nên không có ảnh. Lúc ông và nhà báo Nguyá»…n Thắng ra Trường Sa, thá»±c hiện nhiệm vụ vá»›i tÆ° cách phái viên Bá»™ Tổng tham mÆ°u, lại dÆ°á»›i sá»± chỉ đạo của má»™t người chỉ huy quân sá»± nên cÅ©ng không ai giao nhiệm vụ chụp để đăng báo, chụp để tuyên truyền.

“Tôi chụp hoàn toàn chân thá»±c những bức ảnh về hoạt Ä‘á»™ng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ đảo và sinh hoạt của bá»™ Ä‘á»™i. Vì bá»™ Ä‘á»™i Trung Ä‘oàn 38 là những anh em được huấn luyện bài bản, kỹ năng, chiến thuật rất tốt nên trÆ°á»›c khi chụp tôi chỉ cần nói ý định là anh em thá»±c hiện rất nhanh, không cần phải “diá»…n”, ông Xuể khẳng định.

Đến vá»›i Trường Sa Ä‘iều ông ấn tượng đầu tiên là cây cối ít, chủ yếu là chim ó biển, bay Ä‘en cả bầu trời, má»—i má»™t bÆ°á»›c chân là má»™t tổ chim. “Điều tôi còn nhá»› mãi tá»›i bây giờ là hình ảnh lá cờ đỏ, ngôi sao vàng giữa biển trời trong cái ánh nắng sá»›m mai, tuy nhỏ bé nhÆ°ng bay lên đầy kiêu hãnh, Ä‘ó là hồn của Tổ quốc”, ông cho biết.

Chuyến công tác kéo dài hÆ¡n 20 ngày, cÅ©ng là dịp để Ä‘oàn công tác khảo sát, hoạch định những vấn đề phòng thủ, giữ vững quần đảo tiền tiêu của Tổ quốc.

Chia sẻ kinh nghiệm về nghề báo, nhà báo Nguyá»…n Khắc Xuể cho rằng: "Làm báo quan trọng nhất là sá»± kiện, sá»± kiện hay, nhân vật hấp dẫn sẽ góp phần quyết định chất lượng tác phẩm báo chí Ä‘ó và thu hút được sá»± quan tâm của công chúng. Người làm báo có thể lăn lá»™n khắp nÆ¡i, thậm chí cả má»™t đời người mà không để lại má»™t tác phẩm nào thì sẽ không có gì để nhá»›. Má»™t sá»± kiện lá»›n diá»…n ra không bao giờ lặp lại, phóng viên thích ứng được, làm nổi bật sá»± kiện thì Ä‘ó sẽ mãi mãi là dấu mốc của lịch sá»­ nghề và cao hÆ¡n Ä‘ó còn là lịch sá»­ của đất nÆ°á»›c".

Theo Báo NB&CL

https://congluan.vn/ky-niem-tac-nghiep-dang-nho-cua-nha-bao-nguyen-khac-xue-tai-truong-sa-sau-ngay-30-4-1975-10289092.html