PGS.TS Nguyá»…n Thành Lợi, Tổng biên tập Báo Kinh tế & Đô thị.

Thấu hiểu nhu cầu thông tin đặc thù

Các toà soạn báo Ä‘ang trải qua má»™t cuá»™c tái định hình sâu sắc trong mối quan hệ vá»›i công chúng. Thay vì tiếp cận họ nhÆ° những Ä‘á»™c giả thụ Ä‘á»™ng, các cÆ¡ quan báo chí Ä‘ang chuyển hÆ°á»›ng chiến lược sang xây dá»±ng và vun đắp những 'cá»™ng đồng' gắn kết.

PGS.TS Nguyá»…n Thành Lợi, Tổng biên tập Báo Kinh tế & Đô thị, Ä‘ã phân tích Ä‘á»™ng lá»±c của sá»± chuyển đổi này: "Các tổ chức tin tức Ä‘ang có sá»± thay đổi căn bản trong tÆ° duy về đối tượng phục vụ. Thay vì chỉ nhìn nhận họ là 'Ä‘á»™c giả' Ä‘Æ¡n thuần, má»™t tập hợp những người tiếp nhận thông tin má»™t cách thụ Ä‘á»™ng, các tổ chức này ngày càng chuyển hÆ°á»›ng sang xây dá»±ng và nuôi dưỡng 'cá»™ng đồng'.

Sá»± thay đổi này xuất phát từ nhận thức sâu sắc rằng, để có được sá»± tham gia thá»±c chất và bền vững từ cá»™ng đồng, Ä‘iều cốt yếu là phải thấu hiểu những nhu cầu thông tin đặc thù của từng nhóm người, chứ không chỉ dá»±a vào những con số và dữ liệu khô khan về lượt xem hay tÆ°Æ¡ng tác".

Theo PGS.TS Nguyá»…n Thành Lợi 'cá»™ng đồng' hàm chứa sá»± tÆ°Æ¡ng tác Ä‘a chiều, sá»± đồng Ä‘iệu về mối quan tâm và má»™t ý thức gắn bó tập thể. Các yếu tố liên kết này có thể nảy sinh tá»± nhiên từ các đặc Ä‘iểm địa lý, văn hóa, bản sắc chung, hoặc được nuôi dưỡng thông qua các tÆ°Æ¡ng tác có chủ Ä‘ích và mục tiêu há»™i tụ. Sá»± thấu hiểu sâu sắc về các loại hình cá»™ng đồng - địa lý, bản sắc, trải nghiệm hoặc lợi ích chung - trở thành kim chỉ nam cho các chiến lược truyền thông và tÆ°Æ¡ng tác hiệu quả.

Báo Kinh tế & Đô thị Ä‘ã thể hiện má»™t cách sinh Ä‘á»™ng sá»± chuyển đổi tÆ° duy này thông qua các sáng kiến cụ thể. Theo chia sẻ của PGS.TS Nguyá»…n Thành Lợi, thời gian qua, Báo Kinh tế & Đô thị xây dá»±ng nhiều chuyên mục má»›i nhằm tăng cường sá»± tham gia của các nhóm công chúng khác nhau, nhÆ° 'Ý kiến bạn đọc' và 'Làm báo cùng giao thông'.

"Việc thiết lập những diá»…n Ä‘àn tÆ°Æ¡ng tác này không chỉ tạo ra kênh tiếp nhận thông tin Ä‘a chiều mà còn trao quyền cho người dân trong việc phản ánh và kiến nghị về các vấn đề Ä‘ô thị cấp thiết", ông Lợi cho biết.

Đặc biệt, chuyên mục 'Làm báo cùng giao thông' là má»™t minh chứng hùng hồn cho mô hình báo chí lấy cá»™ng đồng làm trung tâm. PGS.TS Nguyá»…n Thành Lợi dẫn chứng, thông qua phản ánh của người dân về tình trạng chiếm dụng lòng đường làm bãi Ä‘á»— xe trái phép tại quận Hoàng Mai (Hà Ná»™i), Báo Ä‘ã vào cuá»™c Ä‘iều tra, đăng tải loạt bài phóng sá»±. Ngay sau Ä‘ó, chính quyền Quận Ä‘ã ra quân xá»­ lý, trả lại vỉa hè cho người Ä‘i bá»™.

Sá»± phối hợp nhịp nhàng giữa tiếng nói của người dân, sá»± vào cuá»™c quyết liệt của báo chí và hành Ä‘á»™ng kịp thời của chính quyền Ä‘ã tạo ra má»™t hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, củng cố vai trò không chỉ là người Ä‘Æ°a tin mà còn là tác nhân tích cá»±c trong việc giải quyết các vấn đề xã há»™i của Báo Kinh tế & Đô thị.

'Mỏ vàng' ná»™i dung và bài toán kiểm soát

Việc dịch chuyển từ 'Ä‘á»™c giả' sang 'cá»™ng đồng' mang lại những lợi ích mang tính chiến lược. "Niềm tin và uy tín, vốn là linh hồn của báo chí, được củng cố khi có sá»± tÆ°Æ¡ng tác và thấu hiểu lẫn nhau", Tổng biên tập Nguyá»…n Thành Lợi nhấn mạnh.

Theo PGS.TS Nguyá»…n Thành Lợi, việc xây dá»±ng cá»™ng đồng mang lại nhiều lợi ích chiến lược cho báo chí. Má»™t cá»™ng đồng gắn kết không chỉ là nÆ¡i tiêu thụ thông tin mà còn trở thành má»™t lá»±c lượng lan tỏa tá»± nhiên, giúp nhân rá»™ng tầm ảnh hưởng của báo chí trên mạng xã há»™i.

Quan trọng hÆ¡n, cá»™ng đồng còn là má»™t 'mỏ vàng' ná»™i dung, cung cấp những góc nhìn Ä‘a dạng, những câu chuyện chân thá»±c từ cuá»™c sống mà Ä‘á»™i ngÅ© phóng viên khó có thể bao phủ hết. Đặc biệt, sá»± tham gia của cá»™ng đồng còn tạo ra má»™t cÆ¡ chế kiểm chứng và phản biện mạnh mẽ, Ä‘óng vai trò nhÆ° 'người kiểm chứng' thá»±c tế, từ Ä‘ó thúc đẩy sá»± đổi má»›i, giúp cÆ¡ quan báo chí Ä‘iều chỉnh hÆ°á»›ng Ä‘i, thá»­ nghiệm các hình thức thể hiện má»›i và nâng cao chất lượng ná»™i dung, Ä‘áp ứng sát hÆ¡n nhu cầu thông tin Ä‘a dạng của Ä‘á»™c giả.

HÆ¡n nữa, cá»™ng đồng còn là nguồn cung cấp dữ liệu thá»±c địa, hình ảnh, video Ä‘á»™c Ä‘áo và kịp thời, đặc biệt hữu ích trong các tình huống khẩn cấp hoặc ở những khu vá»±c mà báo chí khó tiếp cận.

Tuy nhiên, việc xây dá»±ng cá»™ng đồng gắn kết cÅ©ng đặt ra không ít thách thức. Theo ông Nguyá»…n Thành Lợi, vấn đề tin giả, tin sai sá»± thật trở nên phức tạp hÆ¡n khi mở rá»™ng tÆ°Æ¡ng tác, Ä‘òi hỏi cÆ¡ quan báo chí phải có quy trình kiểm duyệt và xác thá»±c thông tin nghiêm ngặt.

Việc kiểm soát ná»™i dung và bình luận tiêu cá»±c trong môi trường trá»±c tuyến cÅ©ng là má»™t bài toán khó, Ä‘òi hỏi các biện pháp quản lý hiệu quả để duy trì má»™t không gian đối thoại lành mạnh. Bên cạnh Ä‘ó, việc duy trì má»™t cá»™ng đồng năng Ä‘á»™ng Ä‘òi hỏi tăng áp lá»±c vận hành, Ä‘òi hỏi Ä‘á»™i ngÅ© báo chí phải liên tục tÆ°Æ¡ng tác, phản hồi và cập nhật, Ä‘òi hỏi nhân lá»±c và kỹ năng truyền thông số chuyên biệt.

HÆ¡n nữa, nguy cÆ¡ lệ thuá»™c vào nền tảng bên thứ ba khi cá»™ng đồng chủ yếu hoạt Ä‘á»™ng trên mạng xã há»™i cÅ©ng là má»™t yếu tố cần cân nhắc để bảo vệ quyền kiểm soát dữ liệu và khả năng tiếp cận trá»±c tiếp.

Mặc dù tồn tại những thách thức, PGS.TS Nguyá»…n Thành Lợi khẳng định: "Việc xây dá»±ng cá»™ng đồng gắn kết là xu hÆ°á»›ng tất yếu và cần thiết trong báo chí hiện đại, để làm được hiệu quả và bền vững Ä‘òi hỏi chiến lược dài hạn, kỹ năng số và năng lá»±c quản tòa soạn phải chuyên nghiệp".

Báo chí trao quyền và kiến tạo giá trị thá»±c

Để xây dá»±ng má»™t cá»™ng đồng trung thành và gắn bó, theo PGS.TS Nguyá»…n Thành Lợi, má»™t cÆ¡ quan báo chí cần há»™i tụ nhiều yếu tố then chốt, cả về ná»™i dung, phÆ°Æ¡ng thức hoạt Ä‘á»™ng lẫn chiến lược dài hạn:

"'Uy tín tòa soạn và chất lượng ná»™i dung' là nền tảng tiên quyết, tạo dá»±ng niềm tin vững chắc. 'Tính tÆ°Æ¡ng tác và đối thoại thá»±c chất' tạo Ä‘iều kiện để cá»™ng đồng cảm thấy được lắng nghe và tham gia. 'Bản sắc và định vị rõ ràng' giúp cá»™ng đồng nhận diện và gắn kết vá»›i giá trị cốt lõi của tờ báo. 'Cá nhân hóa trải nghiệm' thông qua ứng dụng công nghệ giúp ná»™i dung phù hợp hÆ¡n vá»›i nhu cầu của từng Ä‘á»™c giả. 'Kết nối Ä‘a nền tảng' đảm bảo sá»± hiện diện linh hoạt và đồng bá»™ trên các kênh thông tin khác nhau. Cuối cùng, 'giá trị cá»™ng đồng và cảm xúc gắn bó' tạo nên mối liên kết bền vững khi báo chí không chỉ Ä‘Æ¡n thuần cung cấp thông tin mà còn đại diện cho những giá trị chung và Ä‘óng vai trò tích cá»±c trong xã há»™i".

Quan Ä‘iểm trên của PGS.TS Nguyá»…n Thành Lợi cá»™ng hưởng mạnh mẽ vá»›i cách tiếp cận của Anita Li, người sáng lập The Green Line tại Toronto.

Cách tiếp cận của Li, được bà gọi là 'sá»± tham gia của cá»™ng đồng 2.0', Ä‘ánh dấu má»™t bÆ°á»›c tiến quan trọng trong tÆ° duy làm báo. Mục tiêu tối thượng không còn giá»›i hạn ở các chỉ số ảo nhÆ° lượt xem hay số lượng đăng ký, mà hÆ°á»›ng đến những tác Ä‘á»™ng hữu hình: cải thiện chất lượng cuá»™c sống của các thành viên cá»™ng đồng và thúc đẩy những hành Ä‘á»™ng có ý nghÄ©a.

Anita Li cho rằng, để đạt được Ä‘iều này, báo chí cần phá vỡ những rào cản ngăn cách vá»›i người đọc, áp dụng má»™t phÆ°Æ¡ng pháp tiếp cận trá»±c tiếp và thiết thá»±c hÆ¡n. Thay vì chỉ Ä‘Æ¡n thuần cung cấp thông tin má»™t chiều, mục tiêu là trao quyền cho cá»™ng đồng, giúp họ tham gia má»™t cách chủ Ä‘á»™ng vào thế giá»›i xung quanh.

Mô hình hoạt Ä‘á»™ng của The Green Line là má»™t minh chứng cụ thể cho triết lý này. Họ tập trung giải quyết các vấn đề mang tính hệ thống của thành phố Toronto thông qua má»™t quy trình bốn tuần chặt chẽ: phân tích sâu vấn đề, khám phá Ä‘a dạng giải pháp, tổ chức sá»± kiện cá»™ng đồng để thảo luận và lá»±a chọn ý tưởng, và công bố giải pháp được cá»™ng đồng đồng thuận.

Bên cạnh việc giải quyết các vấn đề hệ thống, The Green Line còn cung cấp các nguồn lá»±c thiết thá»±c để giúp cá»™ng đồng đối phó vá»›i những vấn đề cấp bách trong cuá»™c sống hàng ngày. Ví dụ, sau những cuá»™c thảo luận sâu rá»™ng về cuá»™c khủng hoảng nhà ở Ä‘ang diá»…n ra ở Toronto, Anita Li và nhóm của mình Ä‘ã cung cấp những công cụ hữu ích nhÆ° máy tính chi phí sinh hoạt và nhiều hÆ°á»›ng dẫn cụ thể, từ cách đối phó vá»›i thông báo trục xuất đến việc giải quyết các khoản tiền thuê nhà còn nợ.

"Điều này cho thấy sá»± chuyển đổi rõ rệt từ việc chỉ cung cấp thông tin sang việc trao quyền và há»— trợ cá»™ng đồng má»™t cách thiết thá»±c", bà Anita Li cho biết.

Theo Báo NB&CL

https://congluan.vn/chuyen-huong-chien-luoc-bao-chi-xay-dung-cong-dong-thay-vi-doc-gia-thu-dong-10289946.html