Sản xuất các tác phẩm báo chí Ä‘a phương tiện tại Studio Báo Thanh Hóa.
Trong thá»i đại ká»· nguyên số, các cÆ¡ quan báo chí muốn tồn tại và phát triển không thể tách rá»i khá»i quá trình chuyển đổi số. Nói cách khác, cÆ¡ quan báo chí phải lấy chuyển đổi số làm trung tâm phát triển, động lá»±c tạo ra những giá trị má»›i, hướng tiếp cáºn má»›i, nhằm thoát ra khá»i những vấn đỠmang tính truyá»n thống, những ná»™i dung mà bạn Ä‘á»c Ä‘ã có dấu hiệu bão hòa.
Äặc biệt, sá»± phát triển cá»§a công nghệ và xã há»™i số Ä‘ang đặt ra những thách thức và cÆ¡ há»™i không nhá» cho báo chí. Công chúng báo chí từ vai trò tiếp nháºn bị động Ä‘ã dần chuyển sang chá»§ động. Các thiết bị công nghệ và sá»± Ä‘a dạng, phong phú cá»§a mạng xã há»™i Ä‘ã giúp cho ngưá»i dùng tá»± tạo ná»™i dung, tạo ra những “nhà báo công dân”, và báo chí không thể cạnh tranh vá» tốc độ thông tin trên Facebook, Youtube, Twitter, Instagram, Tiktok... từng giây, từng phút.
Trong bối cảnh Ä‘ó, yêu cầu cấp bách vá»›i các cÆ¡ quan báo chí và đội ngÅ© những ngưá»i làm báo là phải nháºn diện đầy đủ những khó khăn, thách thức để khắc phục, nhìn thấy những cÆ¡ há»™i và lợi thế cá»§a báo chí trong xu thế phát triển má»›i cá»§a truyá»n thông hiện đại để thích ứng, giữ vững chá»§ quyá»n thông tin trên không gian mạng. Trong khi mạng xã há»™i phát tán thông tin chưa qua kiểm định, báo chí chính thống phải làm tốt nhiệm vụ là bá»™ lá»c thông tin, kiểm chứng, cung cấp thông tin chính xác, trung thá»±c tá»›i ngưá»i Ä‘á»c, nghe, xem. Báo chí khai thác những ưu thế từ mạng xã há»™i để thu tháºp nguồn tin, chá»§ động tiếp cáºn ngưá»i dùng qua nhiá»u kênh, Ä‘áp ứng nhu cầu phong phú, Ä‘a dạng cá»§a các đối tượng công chúng. Äồng thá»i lan tá»a dòng chảy thông tin tích cá»±c trên các ná»n tảng mạng xã há»™i, tạo đồng thuáºn và niá»m tin xã há»™i.
Chiến lược chuyển đổi số báo chí đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 cá»§a Chính phá»§ vá»›i những mục tiêu cụ thể, giải pháp đồng bá»™ là cÆ¡ sở quan trá»ng để các cÆ¡ quan báo chí và những ngưá»i làm báo Ä‘ang thúc đẩy mạnh mẽ hÆ¡n nữa quá trình chuyển đổi số trong các cÆ¡ quan báo chí. Mục tiêu đến năm 2030, 100% cÆ¡ quan báo chí đưa ná»™i dung lên các ná»n tảng số. Trên 90% cÆ¡ quan báo chí sá» dụng ná»n tảng phân tích, xá» lý dữ liệu tổng hợp, ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI để tối ưu hóa hoạt động. 100% cÆ¡ quan báo chí hoạt động, váºn hành mô hình tòa soạn há»™i tụ và các mô hình phù hợp vá»›i sá»± phát triển cá»§a khoa há»c, công nghệ tiên tiến trên thế giá»›i, sản xuất ná»™i dung theo xu hướng báo chí số. Thá»±c hiện hiệu quả chiến lược chuyển đổi số báo chí là sá»± cụ thể hóa mục tiêu xây dá»±ng ná»n báo chí, truyá»n thông theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại Ä‘ã được đỠra trong Văn kiện Äại há»™i XIII cá»§a Äảng. Äể từ Ä‘ó, báo chí cách mạng làm tốt vai trò dẫn dắt, định hướng dư luáºn xã há»™i, giữ vững chá»§ quyá»n thông tin báo chí trên không gian mạng; làm tốt sứ mệnh thông tin tuyên truyá»n phục vụ sá»± nghiệp cách mạng cá»§a Äảng, sá»± nghiệp đổi má»›i cá»§a quê hương, đất nước.
Tại Báo Thanh Hóa, Ban Biên táºp xác định chuyển đổi số là xu thế tất yếu cá»§a Ä‘á»i sống báo chí hiện nay, là con đưá»ng mà các cÆ¡ quan báo chí “phải Ä‘i” để khẳng định vai trò, vị thế, chiếm lÄ©nh thị trưá»ng thông tin và bạn Ä‘á»c trong bối cảnh truyá»n thông số nở rá»™ và cạnh tranh gay gắt như hiện nay. Ban Biên táºp táºp trung đổi má»›i cách tiếp cáºn bạn Ä‘á»c bằng việc đổi má»›i các tác phẩm, sản phẩm báo chí hiện có; đồng thá»i ra mắt những chuyên mục má»›i, sản phẩm má»›i phân phối trên nhiá»u ná»n tảng công nghệ. Những việc làm cá»§a Báo Thanh Hóa khẩn trương, nhưng cÅ©ng hết sức tháºn trá»ng, vá»›i quan Ä‘iểm phải lấy bạn Ä‘á»c làm trung tâm cá»§a công cuá»™c chuyển đổi, má»i hoạt động chuyển đổi Ä‘á»u phải hướng đến sá»± hài lòng cá»§a bạn Ä‘á»c.
Trên phương diện phân phối ná»™i dung và tiếp cáºn bạn Ä‘á»c, chuyển đổi số cho phép ngưá»i dùng có nhiá»u cÆ¡ há»™i hÆ¡n bao giá» hết để tiếp cáºn ná»™i dung cá»§a các cÆ¡ quan báo chí ở má»i lúc, má»i nÆ¡i, trên bất kỳ thiết bị nào há» Ä‘ang sá» dụng. Ở khía cạnh quản trị tòa soạn, chuyển đổi số giúp các cÆ¡ quan báo chí thay đổi toàn diện phương thức váºn hành, quản lý, áp dụng công nghệ trong quy trình sản xuất và phân phối ná»™i dung.
Cụ thể, Báo Thanh Hóa Ä‘ã đưa vào váºn hành mô hình tòa soạn há»™i tụ, xây dá»±ng hệ thống quản trị ná»™i dung (CMS) khoa há»c, xây dá»±ng giao diện Báo Thanh Hóa Ä‘iện tá» và Chuyên trang Văn hóa & Ä‘á»i sống tương thích vá»›i tất cả các thiết bị di động thông minh, thân thiện vá»›i ngưá»i dùng; xây dá»±ng, váºn hành 2 fanpage cá»§a Báo Thanh Hóa Ä‘iện tá» và chuyên trang Ä‘iện tá» Văn hóa & Äá»i sống, 2 tài khoản Zalo Official; phân phối video trên kênh Youtube Báo Thanh Hóa, Tiktok... Tất cả các ná»™i dung quan trá»ng trên các ấn phẩm cá»§a Báo Thanh Hóa Ä‘á»u được lan tá»a rá»™ng rãi trên các hạ tầng mạng xã há»™i. Bên cạnh Ä‘ó, Báo Thanh Hóa cÅ©ng Ä‘ã và Ä‘ang xây dá»±ng ứng dụng Ä‘á»c Báo Thanh Hóa trên App Store và Google Play, giúp bạn Ä‘á»c tiếp cáºn ná»™i dung cá»§a Báo Thanh Hóa má»™t cách nhanh nhất. Báo Thanh Hóa cÅ©ng Ä‘ã đầu tư xây dá»±ng hệ thống studio và thiết bị chuyên dụng để sản xuất bản tin video hằng ngày, tổ chức các chương trình đối thoại trá»±c tuyến định kỳ hằng tháng; xây dá»±ng phần má»m lá»c tin và ứng dụng các mạng xã há»™i trong công tác xuất bản. Bên cạnh Ä‘ó, Báo Thanh Hóa cÅ©ng Ä‘ã xây dá»±ng kho dữ liệu ná»™i dung, đặc biệt là ảnh, video clip, từng bước thá»±c hiện báo chí dữ liệu.
Tại các há»™i nghị và diá»…n Ä‘àn vá» chuyển đổi số trong các cÆ¡ quan báo chí ở Việt Nam, các chuyên gia và diá»…n giả hàng đầu Ä‘á»u khẳng định chuyển đổi số là con đưá»ng phải Ä‘i, tuy nhiên sẽ không có công thức chung cho tất cả các cÆ¡ quan báo chí. Äây cÅ©ng không phải má»™t cuá»™c cách mạng vá» công nghệ và thiết bị, mà trước tiên phải là sá»± thay đổi trong suy nghÄ© và cách làm cá»§a ngưá»i làm báo. Nháºn thức rõ vấn đỠnày, cùng vá»›i việc đổi má»›i mô hình tòa soạn, Báo Thanh Hóa Ä‘ã tích cá»±c triển khai chá»§ trương chuyển đổi số đến tất cả cán bá»™, phóng viên, kỹ thuáºt viên; thưá»ng xuyên tổ chức các lá»›p bồi dưỡng, táºp huấn nâng cao kỹ năng làm báo hiện đại, Ä‘a phương tiện, Ä‘a ná»n tảng; xây dá»±ng đội ngÅ© những ngưá»i làm báo am hiểu và sá» dụng thành thạo công nghệ trong sáng tạo các thể loại báo chí khác nhau.
Việc chuyển đổi từ mô hình tòa soạn truyá»n thống sang tòa soạn Ä‘iện tá», mô hình tòa soạn há»™i tụ, Ä‘a phương tiện, thay đổi phương thức tác nghiệp cá»§a phóng viên Ä‘ã Ä‘em lại hiệu quả rõ rệt trong đổi má»›i quy trình xuất bản các ấn phẩm và phân phối ná»™i dung đến độc giả, từng bước hiện thá»±c hóa mục tiêu đưa Báo Thanh Hóa trở thành cÆ¡ quan truyá»n thông Ä‘a phương tiện chá»§ lá»±c cá»§a tỉnh.
Hiện nay quy trình xuất bản cá»§a Báo Thanh Hóa Ä‘ã được số hóa má»™t cách tối Ä‘a, ngoài 2 ấn phẩm Ä‘iện tá», quy trình xuất bản 3 ấn phẩm in là báo hằng ngày, báo cuối tuần và báo hằng tháng cÅ©ng Ä‘ã được số hóa. Lượng bạn Ä‘á»c trên Báo Thanh Hóa Ä‘iện tá» duy trì ở mức 80.000 - 100.000 lượt Ä‘á»c/ngày. Nhưng Ä‘iá»u quan trá»ng hÆ¡n, rất nhiá»u cán bá»™, phóng viên Ä‘ã thay đổi cách tác nghiệp truyá»n thống sáng tác nghiệp Ä‘a kỹ năng, má»™t phóng viên có thể độc láºp sản xuất các loại hình báo chí khác nhau từ tin bài cho báo in, báo Ä‘iện tỠđến video clip, infographics, E-Magazine, Mega Story... Báo Thanh Hóa cÅ©ng mạnh dạn đầu tư, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quy trình sản xuất ná»™i dung như chuyển đổi văn bản thành giá»ng nói, đầu tư phần má»m Shorthand, phối hợp vá»›i các đối tác để tối ưu hóa và phân phối ná»™i dung trên các ná»n tảng mạng xã há»™i, đẩy mạnh quảng bá thương hiệu thông qua các hoạt động cá»™ng đồng…
Bên cạnh Ä‘ó, Ban Biên táºp Ä‘ã kiện toàn Tổ ná»™i sung số gồm 20 thành viên, do má»™t đồng chí Phó Tổng Biên táºp làm tổ trưởng, vá»›i nhiệm vụ tổ chức sản xuất, đăng tải toàn bá»™ ná»™i dung trên báo Thanh Hóa Ä‘iện tá», chuyên trang Ä‘iện tá» văn hóa &Ä‘á»i sống, các ná»n tảng số cá»§a Báo Thanh Hóa.
Sá»± ná»— lá»±c, cố gắng phá bá» giá»›i hạn truyá»n thống, tiếp cáºn xu hướng báo chí hiện đại Ä‘ã giúp Báo Thanh Hóa thá»±c hiện tốt nhiệm vụ chính trị được Tỉnh á»§y, HÄND, UBND tỉnh giao, đồng thá»i, góp phần quảng bá hiệu quả hình ảnh đất và ngưá»i Thanh Hóa đến bạn bè trong nước và quốc tế.
Tuy nhiên, chặng đưá»ng chuyển đổi số cá»§a báo chí quy mô địa phương vẫn còn nhiá»u khó khăn, thách thức. Trong Ä‘ó, Ä‘áng chú ý là việc làm thế nào để phát triển cùng lúc 3 ná»n tảng gồm: ná»n tảng quản lý tòa soạn; ná»n tảng phân tích thông tin, dư luáºn xã há»™i để kịp thá»i phát triển các ná»™i dung số phù hợp vá»›i tâm lý, xu hướng tiếp nháºn cá»§a đối tượng công chúng và ná»n tảng há»— trợ phòng chống tấn công và ứng cứu khẩn cấp cho hệ thống thông tin cá»§a cÆ¡ quan truyá»n thông. Äây là bài toán khó mà lá»i giải không chỉ nằm ở ná»— lá»±c cá»§a má»—i cÆ¡ quan báo chí, mà cần sá»± há»— trợ, giúp sức từ cấp á»§y, chính quyá»n trong việc tạo Ä‘iá»u kiện để cÆ¡ quan báo chí tiếp cáºn vá»›i kho nguồn dữ liệu chính thống, tham gia vào các đỠán chuyển đổi số để tháºt sá»± bắt nhịp vá»›i dòng chảy thông tin hiện đại, khẳng định vị thế và tầm vóc cá»§a các đơn vị truyá»n thông uy tín không những cá»§a địa phương mà còn trong khu vá»±c.
Nhà báo Nguyá»…n Việt Ba,
Phó Tổng Biên táºp Báo và Äài PT-TH Thanh Hóa,
Phó Chá»§ tịch Há»™i Nhà báo Thanh Hoá/Nguoilambaothanhhoa.vn