Ảnh tác giả trong chuyến công tác
Chuyến Ä‘i công tác miá»n núi đầu tiên khi tôi má»›i được tuyển dụng vào Äài Phát thanh và Truyá»n hình Thanh Hóa là giữa tháng 11/2005. Trước ngày Ä‘i, tôi háo hức, chá» mong nên trằn trá»c không ngá»§ được, gần sáng vừa chợp mắt má»™t chút bá»—ng thấy ngưá»i Ä‘au má»i, nóng ran. CÆ¡n sốt từ Ä‘âu áºp đến. Tôi lo lắng phân vân nhưng vẫn quyết tâm lên đưá»ng. Sáng sá»›m trá»i đổ mưa ầm ầm, 6h Ä‘oàn xuất phát, chiếc xe U - oát vẫn tiến thẳng lên huyện Quan SÆ¡n. Những năm 2000, các tuyến đưá»ng miá»n núi chá»§ yếu là đưá»ng đất, Ä‘i lại rất khó khăn. Hôm ấy đưá»ng vào xã SÆ¡n Thá»§y trÆ¡n trượt, mấy lần xe sa lầy, quay ngang, phanh khét lẹt khiến ai nấy thót tim. Äến trung tâm xã, Ä‘oàn phóng viên phải di chuyển vào bản bằng xe máy. Nhiá»u Ä‘oạn khá nguy hiểm, tôi chỉ biết nhắm nghiá»n mắt, bám chặt lấy anh trưởng bản cầm lái phía trước. Äiểm trưá»ng lẻ bản Xía Ná»i ẩn hiện dưới làn sương mù dày đặc, vá»ng từ xa tiếng hát trong trẻo cá»§a bầy trẻ thÆ¡. Äến trưá»ng, quan sát những cô giáo miá»n xuôi miệt mài trong từng tiết há»c, cảnh tượng yên bình, Ä‘áng yêu khiến má»i mệt má»i cá»§a chúng tôi dưá»ng như tan biến. Hai ngày cùng ăn, cùng ở vá»›i bà con vùng cao, dù vất vả nhưng đổi lại, chúng tôi nháºn được tình cảm yêu thương nhiệt thành cá»§a bà con và cán bá»™ thôn bản. Äặc biệt, sá»± nhẫn nại, đức hy sinh cá»§a các thầy cô giáo miá»n xuôi vì sá»± nghiệp giáo dục vùng cao khiến tôi thá»±c sá»± cảm phục. Hai phóng sá»± đầu tay cá»§a tôi: “Những khó khăn cá»§a cô giáo vùng cao” và “Ngưá»i dân SÆ¡n Thá»§y mong chá» lưới Ä‘iện”, được các anh chị phóng viên hướng dẫn kỹ lưỡng, lãnh đạo phòng sá»a rất chi tiết, chỉ ra những Ä‘iểm tốt, Ä‘iểm hạn chế trong cách khai thác thông tin, cách thể hiện. Dẫu còn má»™t số Ä‘iá»u chưa trá»n vẹn, nhưng khi phát sóng, bà con SÆ¡n Thá»§y và cô trò ở Ä‘iểm trưá»ng Xía Ná»i Ä‘ã rất Ä‘ón đợi, theo dõi chương trình.
Nhiá»u năm sau, khi tá»± tin và vững vàng hÆ¡n trong nghá», tôi bắt đầu tìm tòi, đầu tư cho các tác phẩm chất lượng cao để tham gia các giải báo chí. ÄÆ°á»£c giao mảng đỠtài phòng chống tham nhÅ©ng, tiêu cá»±c, phản ánh những vấn đỠ“mặt trái” cá»§a xã há»™i, má»™t mảng đỠtài rất khó, thu hút sá»± quan tâm khán, thính giả, tôi không ngừng ná»— lá»±c tìm hiểu những vụ việc, vấn đỠđang được Ä‘ông đảo dư luáºn quan tâm.
Năm 2018, qua đơn tố cáo cá»§a ngưá»i dân xã Quảng Lá»™c vá» má»™t số sai phạm cá»§a cán bá»™ thôn, xã trong quản lý đất Ä‘ai, tôi Ä‘ã tiếp cáºn để tìm manh mối, khai thác thông tin. Khi có được bằng chứng xác Ä‘áng, tôi xây dá»±ng kịch bản phim, mạnh dạn tham dá»± giải Báo chí quốc gia. ÄÆ°á»£c sá»± á»§ng há»™ cá»§a ngưá»i dân, cán bá»™ thanh tra, sá»± phối hợp cá»§a công an địa phương, tác phẩm “Ngưá»i quyết Ä‘i đến cùng sá»± tháºt” Ä‘ã hoàn thành. Trở ngại lá»›n nhất khi chúng tôi tác nghiệp là sá»± việc liên quan đến nhiá»u ngưá»i, trong Ä‘ó có lãnh đạo xã, nên rất khó khăn trong việc quay hình. Má»™t số ngưá»i tìm cách ngăn cản, tháºm chí mua chuá»™c chúng tôi. Bằng sá»± tỉnh táo và kiên quyết, ekip Ä‘ã tìm cách khắc phục, quyết tâm thá»±c hiện phóng sá»± dưới sá»± giúp đỡ nhiệt tình cá»§a bà con trong xã. Dù tác phẩm chưa được như kỳ vá»ng do hình ảnh bị hạn chế, song vá»›i sá»± ná»— lá»±c cá»§a cả ekip, tác phẩm Ä‘ã được trao giải C Giải báo chí Quốc gia. Äó là niá»m vui, niá»m tá»± hào cá»§a ekip và cá»§a riêng bản thân tôi trong sá»± nghiệp làm báo. Sau này, những nhân váºt trong tác phẩm - những ngưá»i nông dân chân chất Ä‘ã có công phát hiện và đấu tranh phòng chống tham nhÅ©ng, tiêu cá»±c ở địa phương - vẫn luôn nhá»› và dành cho tôi tình cảm yêu thương, trân quý. Äó là món quà giá trị nhất mà nghá» nghiệp dành cho chúng tôi, những ngưá»i làm báo.
Chuyến Ä‘i công tác tại Nga SÆ¡n năm 2019 cÅ©ng để lại cho tôi nhiá»u ká»· niệm. Theo kế hoạch, hôm ấy, chúng tôi chỉ thá»±c hiện chuyên mục theo định kỳ, đỠtài là tuyên truyá»n vá» vai trò và ý nghÄ©a cá»§a bảo hiểm y tế há»c sinh trước thá»m năm há»c má»›i. Chúng tôi gặp Ä‘úng má»™t gia Ä‘ình Ä‘ang rất bức xúc vá» việc con cá»§a há» Ä‘ang há»c tiểu há»c trên địa bàn, chưa từng Ä‘i khám bệnh ở địa phương khác, nhưng khi đến bệnh viện huyện, nhân viên lại cho biết, con cá»§a há» có lịch khám bệnh dày đặc ở má»™t bệnh viện khác, và vừa ra viện được má»™t ngày. Nháºn thấy có sá»± bất thưá»ng, chúng tôi Ä‘ã dành cả buổi Ä‘i khảo sát gần 20 gia Ä‘ình Ä‘ang có con há»c tại trưá»ng tiểu há»c Nga SÆ¡n. Nhiá»u gia Ä‘ình hợp tác, nhưng má»™t số gia Ä‘ình có những lá»i lẽ rất khó chịu khi chúng tôi đặt vấn Ä‘á». Tuy nhiên, các gia Ä‘ình chúng tôi tiếp xúc được Ä‘á»u khẳng định chưa từng cho con Ä‘i khám bệnh ở địa phương khác ngoài địa bàn huyện. Äể có cái nhìn khách quan, sau khi khảo sát ở các gia Ä‘ình, phóng viên Ä‘ã đến má»™t bệnh viện lân cáºn huyện Nga SÆ¡n, nhá» kiểm tra phần má»m liên thông Bảo hiểm y tế đối vá»›i các trưá»ng hợp Ä‘ã khảo sát trước Ä‘ó. Äiá»u bất ngá» là có đến 12/20 há»c sinh được khảo sát Ä‘ã từng khám và Ä‘iá»u trị tại má»™t bệnh viện thuá»™c địa bàn thị xã Bỉm SÆ¡n. Từ manh mối trên, phóng viên Ä‘ã thá»±c hiện phóng sá»± “Phanh phui thá»§ Ä‘oạn láºp hồ sÆ¡ khống bệnh án trục lợi Quỹ Bảo hiểm y tế”. Phóng sá»± phát sóng Ä‘ã giúp các cÆ¡ quan chức năng ngăn chặn hành vi trục lợi Bảo hiểm y tế cá»§a hÆ¡n 100 há»c sinh, vá»›i số tiá»n hÆ¡n 60 triệu đồng. Sau này má»™t số gia Ä‘ình Ä‘ã viết thư gá»i lá»i cảm Æ¡n đến ekip chương trình. Äó là nguồn động viên, tiếp thêm sức mạnh để những phóng viên chúng tôi tiếp tục cống hiến, say mê vá»›i nghá».
Vá»›i tôi, má»—i chuyến Ä‘i, má»—i cuá»™c gặp gỡ, má»—i tác phẩm Ä‘á»u có dấu ấn, ká»· niệm riêng. Và trong Ä‘ó, tình cảm cá»§a khán thính giả, vá»›i sá»± á»§ng há»™, dõi theo vá»›i những lá»i ngợi khen hay góp ý chân thành, là món quà quý giúp chúng tôi tiếp tục ná»— lá»±c, phấn đấu sáng tạo nên những tác phẩm báo chí có chất lượng cao hÆ¡n, Ä‘áp ứng sá»± mong đợi cá»§a công chúng./.
Nhà báo Lê Nụ/nguoilambaothanhhoa.vn