Má»™t "bản sao" kỹ thuật số có thể tái hiện khuôn mặt, cá»­ chỉ của má»™t người nổi tiếng hay chính trị gia để nói những Ä‘iều họ chÆ°a bao giờ nói.

Vỏ bọc hấp dẫn của những chiếc bẫy tin giả

Sá»± bùng nổ của ná»™i dung số Ä‘i kèm vá»›i sá»± xuất hiện của các công cụ AI Ä‘ã tạo ra má»™t cuá»™c khủng hoảng niềm tin nghiêm trọng. Tin giả hiện nay không còn Ä‘Æ¡n thuần là những văn bản sai sá»± thật, mà Ä‘ã được "tân trang" bằng những hình ảnh, video chất lượng cao, do AI tạo ra.

Những ná»™i dung này có thể xuất hiện dÆ°á»›i vỏ bọc má»™t bản tin thời sá»±, má»™t Ä‘oạn phỏng vấn, hoặc thậm chí là má»™t bức ảnh được cho là "rò rỉ" từ má»™t sá»± kiện quan trọng. Điểm nguy hiểm nằm ở chá»—, chúng thường được thiết kế má»™t cách tinh vi để Ä‘ánh trúng vào tâm lý, cảm xúc của người dùng, khiến họ dá»… dàng tin theo và chia sẻ mà không cần kiểm chứng.

Sá»± lan truyền theo cấp số nhân này làm cho việc dọn dẹp và Ä‘ính chính thông tin trở nên vô cùng khó khăn, gây ra những tổn thất nặng nề cho cá nhân và xã há»™i.

Ông Nguyá»…n Trí Hiển, Chủ tịch Há»™i đồng Quản trị Công ty Công nghệ Giáo dục Adtech Agency, cảnh báo về những hệ lụy này. Theo ông, những thông tin sai lệch có thể xuất hiện dÆ°á»›i nhiều vỏ bọc hấp dẫn, từ Ä‘ó dẫn dắt người dùng vào má»™t "cánh cá»­a" tưởng chừng nhÆ° tiếp cận tri thức má»›i, nhÆ°ng thá»±c chất lại là má»™t ma trận đầy rẫy rủi ro.

"Từ việc tiếp nhận những thông tin chÆ°a được kiểm chứng, người dùng rất dá»… bị nhầm lẫn giữa thật và giả. Hệ lụy không chỉ dừng lại ở sá»± nhầm lẫn Ä‘Æ¡n thuần, mà còn có thể bị lợi dụng để lừa đảo", ông Hiển cảnh báo.

Ông phân tích thêm, ban đầu, các đối tượng xấu có thể sá»­ dụng thông tin thất thiệt để dẫn dắt, sau Ä‘ó tiến hành các hành vi lừa đảo về mặt tài chính, gây thiệt hại lá»›n cho người dùng.

Ngoài ra, những thông tin sai lệch này còn có thể ảnh hưởng đến các vấn đề chính trị và xã há»™i. Tin đồn thất thiệt, đặc biệt khi được lan truyền trên mạng xã há»™i, có thể gây mất trật tá»±, bất ổn xã há»™i và ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.

Ông Hiển cho rằng, sá»± "kịp thời" và "logic" giả tạo của tin giả do AI tạo ra là yếu tố then chốt giúp chúng Ä‘ánh lừa người dùng má»™t cách dá»… dàng.

Theo Ä‘ó, AI có khả năng thu thập và phân tích dữ liệu cá»±c nhanh, tạo ra tin giả ngay lập tức khi má»™t sá»± kiện thời sá»± vừa xảy ra, khiến người dùng dá»… dàng tin tưởng mà không có đủ thời gian để kiểm chứng.

HÆ¡n nữa, AI còn có thể cấu trúc tin giả má»™t cách chặt chẽ, sá»­ dụng các lập luận và bằng chứng "giả" được sắp xếp má»™t cách hợp lý, tạo ra má»™t câu chuyện có đầu có cuối và vẻ ngoài Ä‘áng tin cậy.

Sức đề kháng của người dùng là vÅ© khí quan trọng

Đối mặt vá»›i cÆ¡n bão tin giả được há»— trợ bởi AI, các quốc gia không thể đứng ngoài cuá»™c. Má»›i Ä‘ây, Liên minh châu Âu (EU) Ä‘ã cho thấy sá»± quyết tâm của mình bằng việc chính thức áp dụng các quy định má»›i về tính minh bạch cho các mô hình AI.

Theo Ä‘ó, các nhà phát triển AI buá»™c phải công khai cách thức hoạt Ä‘á»™ng và nguồn gốc dữ liệu, đồng thời gắn nhãn rõ ràng cho các ná»™i dung do AI tạo ra. Những vi phạm có thể bị phạt tá»›i 35 triệu euro hoặc 7% doanh thu toàn cầu.

Các quốc gia khác nhÆ° Hàn Quốc, Trung Quốc cÅ©ng Ä‘ã áp dụng những chính sách tÆ°Æ¡ng tá»± nhằm tạo ra má»™t khung pháp lý vững chắc để quản lý công nghệ AI. Đây là má»™t bÆ°á»›c Ä‘i cần thiết để các công ty công nghệ phải chịu trách nhiệm về sản phẩm của mình, đồng thời giúp người dùng có cÆ¡ sở để nhận biết Ä‘âu là ná»™i dung Ä‘áng tin cậy.

Pháp luật Ä‘óng vai trò then chốt trong việc tạo ra má»™t lá»›p bảo vệ vững chắc trÆ°á»›c những mối Ä‘e dọa trên không gian mạng. Tuy nhiên, bên cạnh sá»± củng cố từ hành lang pháp lý, ông Nguyá»…n Trí Hiển khẳng định "sức đề kháng" của người dùng vẫn là "tấm lá chắn" quan trọng. Trong bối cảnh mọi người đều có thể tạo ra và chia sẻ ná»™i dung, việc nâng cao nhận thức và kỹ năng sàng lọc thông tin trở nên cấp thiết hÆ¡n bao giờ hết.

"Người dùng cần trang bị cho mình tÆ° duy phản biện và khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc Ä‘á»™. Khi tiếp cận má»™t thông tin, đặc biệt là những thông tin gây sốc, chúng ta nên kiểm tra chéo vá»›i các nguồn tin chính thống, Ä‘áng tin cậy. Đừng vá»™i tin vào những gì được chia sẻ mà hãy đặt câu hỏi về tính xác thá»±c của nó", ông Hiển khuyên.

Ông Hiển nhấng mạnh, việc kiểm tra các nguồn tin truyền thống nhÆ° báo chí chính thống, các cÆ¡ quan chức năng sẽ giúp người dùng có cÆ¡ sở để đối chiếu và Ä‘Æ°a ra nhận định Ä‘úng đắn.

Theo Báo NB&CL

https://congluan.vn/vi-sao-tin-tuc-do-ai-tao-ra-lai-nguy-hiem-hon-bao-gio-het-10302878.html