Chính phủ Cách mạng lâm thời năm 1945 được tổ chức tinh gọn. Ảnh tÆ° liệu

Là người sáng lập Nhà nÆ°á»›c Việt Nam Dân chủ Cá»™ng hòa và đặc biệt quan tâm đến xây dá»±ng bá»™ máy hành chính tinh gọn, hiệu lá»±c, hiệu quả, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu tổ chức bá»™ máy phải gọn nhẹ, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, tránh chồng chéo, hình thức; thu hút và trọng dụng hiền tài và thường xuyên chỉnh đốn, đổi má»›i để Ä‘áp ứng yêu cầu phát triển. Những quan Ä‘iểm Ä‘ó vẫn mang tính thời sá»± sâu sắc, là định hÆ°á»›ng quan trọng trong cuá»™c cách mạng tinh gọn bá»™ máy của hệ thống chính trị hiện nay.  

Bá»™ máy phải gọn nhẹ, tránh hình thức

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhất quán cho rằng bá»™ máy hành chính phải được tổ chức gọn nhẹ, tránh rườm rà, nhiều tầng nấc trung gian. Người không tán thành mô hình tổ chức cồng kềnh, phức tạp, vừa làm giảm hiệu quả Ä‘iều hành vừa gây tốn kém nguồn lá»±c xã há»™i. Trong quá trình lãnh đạo Chính phủ, Người kiên trì xây dá»±ng bá»™ máy hành chính vá»›i quan Ä‘iểm tinh giản tối Ä‘a nhÆ°ng vẫn Ä‘áp ứng được yêu cầu thá»±c tiá»…n. TrÆ°á»›c Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Người tổ chức Ủy ban Giải phóng dân tá»™c - tiền thân của Chính phủ cách mạng lâm thời chỉ vá»›i 15 thành viên.

Sau Cách mạng Tháng Tám, trong tình thế “nghìn cân treo sợi tóc”, đối mặt vá»›i muôn vàn khó khăn, Chính phủ cách mạng lâm thời vẫn chỉ duy trì 13 bá»™, vá»›i 15 thành viên. Năm 1946, Chính phủ liên hiệp kháng chiến dù gánh vác nhiệm vụ vô cùng nặng nề nhÆ°ng cÅ©ng chỉ có 12 thành viên vá»›i 10 bá»™. 

Không chỉ dừng ở cấp Trung Æ°Æ¡ng, đối vá»›i bá»™ máy hành chính địa phÆ°Æ¡ng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cÅ©ng nhấn mạnh nguyên tắc tinh giản, hiệu lá»±c. Người chỉ đạo tổ chức á»§y ban nhân dân các cấp theo hÆ°á»›ng rõ ràng về chức năng, nhiệm vụ và gọn nhẹ về tổ chức. Theo Người, ủy ban nhân dân (làng, huyện, tỉnh, thành phố) là hình thức chính phủ trong các địa phÆ°Æ¡ng... có từ 5 đến 7 người. Theo Ä‘ó, các chức vụ nhÆ° chủ tịch, phó chủ tịch và thÆ° ký yêu cầu kiêm nhiệm nhiều mảng công tác nhÆ° kinh tế, tài chính, tuyên truyền, huấn luyện, quân sá»±, xã há»™i... Đây là cách bố trí nhân sá»± vừa khoa học, vừa tiết kiệm, lại nâng cao trách nhiệm cá nhân.

Tinh thần tinh gọn không chỉ trong tổ chức mà còn được Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện trong sá»­ dụng cán bá»™. Tháng 11-1945, Người quyết định thành lập Ban Thanh tra đặc biệt, tiền thân của Thanh tra Chính phủ hiện nay chỉ vá»›i hai thành viên (Bùi Bằng Đoàn và Cù Huy Cận). Bá»™ phận giúp việc trá»±c tiếp cho Người trong suốt cuá»™c kháng chiến chống Pháp chỉ có 8 người; sau năm 1954 cÅ©ng chỉ hÆ¡n chục người. Điều Ä‘ó cho thấy sá»± mẫu má»±c trong tổ chức, tính gọn gàng, hiệu quả và tuyệt đối không hình thức, không phô trÆ°Æ¡ng.

Bên cạnh Ä‘ó, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn khẳng định việc tinh gọn bá»™ máy là má»™t phÆ°Æ¡ng thức tiết kiệm, giảm gánh nặng cho nhân dân. Người nhấn mạnh: Thá»±c hành chấn chỉnh biên chế, để bá»›t sá»± Ä‘óng góp cho dân và thêm lá»±c lượng vào công việc tăng gia sản xuất. Người yêu cầu mọi cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị phải rà soát tổ chức, cắt giảm những bá»™ phận dÆ° thừa, tránh dàn trải lá»±c lượng và sá»­ dụng không hiệu quả nguồn nhân lá»±c.

Năm 1952, khi nói chuyện vá»›i cán bá»™ quân nhu, Người thẳng thắn chỉ ra: Riêng cÆ¡ quan cung cấp tổ chức còn kềnh càng, thừa người, phải sắp xếp cho gọn gàng, hợp lý… Những người thừa phải Ä‘Æ°a Ä‘i chá»— thiếu, những người ở lại phải thi Ä‘ua nâng cao năng suất của mình. Thế là tinh giản: Tinh là Ä‘Æ°a năng suất lên cao, làm cho mau cho tốt; giản là vừa phải, không kềnh càng, tránh hình thức. Người cÅ©ng khẳng định việc tinh giản phải tiến hành trên phạm vi toàn hệ thống chính trị, từ các cÆ¡ quan chính quyền đến Ä‘oàn thể, Ä‘Æ¡n vị kinh tế. Người nói: Vô luận thế nào cÅ©ng phải tìm đủ cách để biên chế các cÆ¡ quan lại… Nếu chúng ta không muốn dùng vốn liếng của ta vào những việc linh tinh, thì chúng ta phải thá»±c hành ngay chế Ä‘á»™ ấy.

Xác  Ä‘ịnh rõ chức năng, nhiệm vụ  các cÆ¡ quan, bá»™ phận

Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh rằng, để bá»™ máy hành chính hoạt Ä‘á»™ng có hiệu lá»±c, hiệu quả, Ä‘iều kiện tiên quyết là phải xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng cÆ¡ quan, từng bá»™ phận và từng cá nhân. Theo Người, nếu không phân định rõ ràng trách nhiệm, quyền hạn thì dù Ä‘ông người cÅ©ng dá»… rÆ¡i vào tình trạng lúng túng, á»· lại, né tránh trách nhiệm, dẫn đến công việc trì trệ, kém hiệu quả. Người yêu cầu nghiêm túc: Tổ chức phải gọn gàng. Nhiệm vụ của má»—i bá»™ phận, má»—i người phải quy định rõ ràng. Các cấp và các cán bá»™ lãnh đạo phải giúp đỡ và Ä‘ôn đốc thường xuyên, phải kiểm tra chặt chẽ.

Hồ Chí Minh còn nhấn mạnh nguyên tắc phối hợp đồng bá»™ trong hoạt Ä‘á»™ng hành chính. Theo Người, các cÆ¡ quan, Ä‘Æ¡n vị không thể tồn tại rời rạc mà phải phối hợp chặt chẽ, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ. Người ví bá»™ máy nhà nÆ°á»›c nhÆ° má»™t chỉnh thể, trong Ä‘ó tất cả mọi người, bất kỳ ở má»™t chức vụ nào, cao hay thấp, to hay nhỏ... làm thành má»™t bá»™ máy. Thiếu má»™t người hay má»™t người không làm tròn nhiệm vụ là hỏng cả. NhÆ° vậy, má»™t bá»™ máy tinh, gọn không Ä‘Æ¡n thuần là giảm số lượng, mà là tổ chức nhịp nhàng, phân công khoa học, phối hợp đồng bá»™ và trách nhiệm cá nhân rõ ràng.

Đề  cao vai trò con người, quan tâm chiêu má»™ hiền tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao vai trò của con người trong tổ chức và vận hành bá»™ máy hành chính. Theo Người, muốn có bá»™ máy tinh, gọn nhÆ°ng vận hành hiệu quả thì yếu tố quyết định là phải tuyển chọn, sá»­ dụng và phát huy được Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ có đức, có tài. Người khẳng định: Cán bá»™ có phẩm chất, năng lá»±c sẽ biết “dụng nhân nhÆ° dụng má»™c”, sá»­ dụng Ä‘úng người, Ä‘úng việc, phát huy sở trường, loại bỏ những người yếu kém, từ Ä‘ó tạo nên má»™t bá»™ máy vận hành trÆ¡n tru, hiệu quả, dù quy mô không lá»›n.

GS Trần Đại NghÄ©a (thứ ba, từ phải sang) được Chủ tịch Hồ Chí Minh trọng dụng từ Pháp về phục vụ cách mạng. Ảnh tÆ° liệu

Trên thá»±c tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gÆ°Æ¡ng mẫu má»±c trong việc chiêu má»™ hiền tài. Những tên tuổi nhÆ° Võ Nguyên Giáp, Trần Đại NghÄ©a, Nguyá»…n Văn Huyên, Trần Duy HÆ°ng… là minh chứng sinh Ä‘á»™ng, thuyết phục cho tầm nhìn chiến lược của Người trong xây dá»±ng Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ tinh hoa phục vụ đất nÆ°á»›c. 

Cùng vá»›i việc trọng dụng hiền tài, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu bá»™ máy hành chính phải thường xuyên được chấn chỉnh, củng cố và làm trong sạch. Người nhấn mạnh: Chấn chỉnh bá»™ máy chính quyền từ dÆ°á»›i lên trên, bắt đầu từ xã; dÆ°á»›i làm lên trên, trên làm xuống dÆ°á»›i, tá»± nhiên mọi việc sẽ thành. Muốn bá»™ máy vận hành thông suốt, thì trÆ°á»›c hết “phải chỉnh đốn ná»™i bá»™ Đảng, chỉnh đốn các Ä‘oàn thể quần chúng”.

Chấn chỉnh không chỉ là khắc phục yếu kém mà còn là thúc đẩy cái tốt, làm trong sạch Ä‘á»™i ngÅ©, nâng cao hiệu lá»±c quản trị và sức chiến đấu của hệ thống chính trị, từ Ä‘ó tạo nền tảng vững chắc cho sá»± nghiệp xây dá»±ng chủ nghÄ©a xã há»™i.

Chú  trọng ứng dụng, vận hành bằng khoa học kỹ thuật

Chủ tịch Hồ Chí Minh sá»›m nhận thức sâu sắc vai trò của khoa học, kỹ thuật trong quản lý và Ä‘iều hành xã há»™i. Muốn nâng cao hiệu quả hoạt Ä‘á»™ng của bá»™ máy hành chính, cần vận dụng sáng tạo thành tá»±u khoa học, kỹ thuật vào tổ chức công việc và cải tiến lề lối làm việc. Người chỉ rõ: Chúng ta đều biết rằng trình Ä‘á»™ khoa học, kỹ thuật của ta hiện nay còn thấp kém. Lề lối sản xuất chÆ°a cải tiến được nhiều. Cách thức làm việc còn nặng nhọc. Năng suất lao Ä‘á»™ng còn thấp kém. Phong tục tập quán lạc hậu còn nhiều. Nhiệm vụ của khoa học là ra sức cải tiến những cái Ä‘ó.

Chủ tịch Hồ Chí Minh tích cá»±c chỉ đạo các nhà máy, xí nghiệp nghiên cứu, cải tiến sáng kiến khoa học, nâng cao chất lượng sản xuất. TÆ° tưởng và hành Ä‘á»™ng ấy mang tính thời sá»±, là chỉ dẫn chiến lược để phát triển và ứng dụng hiệu quả khoa học, công nghệ để nâng cao hiệu lá»±c, hiệu quả bá»™ máy hành chính, xây dá»±ng nền hành chính công khai, minh bạch, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hÆ¡n.

TÆ° tưởng Hồ Chí Minh về tinh gọn bá»™ máy là di sản lý luận quý báu, là kim chỉ nam cho Đảng ta trong hoạch định đường lối tinh, gọn bá»™ máy hệ thống chính trị trong tình hình má»›i. Người chỉ rõ: Muốn bá»™ máy hoạt Ä‘á»™ng tốt phải gọn về tổ chức, rõ về chức năng, tinh về con người, mạnh về phối hợp và ứng dụng hiệu quả khoa học kỹ thuật. Thấm nhuần tÆ° tưởng của Người, Đảng ta có quyết sách Ä‘úng đắn và thá»±c hiện tinh, gọn bá»™ máy hệ thống chính trị tinh, gọn, hoạt Ä‘á»™ng hiệu năng, hiệu lá»±c, hiệu quả. 

Theo Đại tá, TS  NGUYỄN KHẮC TRAI, Chủ nhiệm Bá»™ môn, Khoa Hồ Chí Minh học, Học viện Chính trị/Báo QĐND

https://www.qdnd.vn/cuoc-thi-bao-chi-bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-trong-tinh-hinh-moi/tu-tuong-ho-chi-minh-soi-duong-cuoc-cach-mang-tinh-gon-bo-may-bai-1-quan-diem-ho-chi-minh-ve-tinh-gon-bo-may-844862