CÆ¡ quan Cảnh sát Ä‘iá»u tra, Công an TP Hà Ná»™i vừa ra Quyết định khởi tố bị can đối vá»›i đối tượng Lê Hương Ly (sinh năm 1996, trú tại phưá»ng Äống Äa) vá» tá»™i "Vu khống" theo khoản 2, Äiá»u 156 Bá»™ luáºt Hình sá»±. Trước Ä‘ó, CÆ¡ quan Cảnh sát Ä‘iá»u tra, Công an TP Hà Ná»™i nháºn được đơn tố giác tá»™i phạm cá»§a chị Bùi Quỳnh Hoa, hoa háºu cuá»™c thi Miss Universe Vietnam 2023 vá» việc bị má»™t cá nhân đăng tải, loan truyá»n các thông tin sai sá»± tháºt lên mạng xã há»™i, xúc phạm nhân phẩm, danh dá»± và gây thiệt hại đến quyá»n, lợi ích hợp pháp.
Quá trình Ä‘iá»u tra Ä‘ã làm rõ Lê Hương Ly có mâu thuẫn cá nhân, nên Ä‘ã đăng tải ná»™i dung vu khống chị Bùi Quỳnh Hoa. Công an TP Hà Ná»™i khuyến cáo, má»i cá nhân, tổ chức khi tham gia mạng xã há»™i phải thá»±c hiện nghiêm các quy định cá»§a pháp luáºt. Việc lợi dụng các ná»n tảng mạng xã há»™i để thá»±c hiện những hành vi vi phạm pháp luáºt sẽ bị cÆ¡ quan chức năng xá» lý nghiêm khắc...
Qua vụ việc có thể thấy, trách nhiệm khi phát ngôn và chia sẻ thông tin trên mạng xã há»™i là Ä‘iá»u má»—i cá nhân, tổ chức cần nháºn thức rõ. Phát ngôn trên mạng xã há»™i là việc bày tá» quan Ä‘iểm, cảm xúc, suy nghÄ© cá nhân qua lá»i viết, đăng lại hình ảnh, video, lá»i nói, truyá»n tải thông tin từ nguồn khác đến cá»™ng đồng… Hiện nay, mạng xã há»™i có tốc độ lan truyá»n nhanh, phạm vi ảnh hưởng rá»™ng, thông tin có thể phát tán từng giây, từng phút, từng giá».
Lá»±c lượng chức năng làm việc vá»›i đối tượng đăng tin sai sá»± tháºt. Ảnh: TTXVN
Mạng xã há»™i - thành tá»±u công nghệ cá»§a thá»i đại số Ä‘ã và Ä‘ang mở ra không gian kết nối rá»™ng lá»›n chưa từng có giữa con ngưá»i vá»›i con ngưá»i. Chỉ bằng má»™t cú nhấp chuá»™t hay dòng trạng thái ngắn ngá»§i, hàng triệu ngưá»i có thể tiếp cáºn, tương tác và tác động lẫn nhau. Thế nhưng, đằng sau sá»± tiện lợi ấy là sá»± “há»—n loạn” cá»§a thông tin và những hệ lụy Ä‘au lòng từ sá»± thiếu ý thức, vô trách nhiệm trong phát ngôn hoặc chia sẻ trên không gian mạng.
Từ Ä‘ó, trách nhiệm cá»§a má»—i cá nhân trong việc phát ngôn và lan tá»a thông tin trên mạng xã há»™i trở thành vấn đỠmang tính sống còn đối vá»›i văn minh xã há»™i ngày nay. Nếu các hành động phát ngôn không Ä‘úng má»±c, thiếu kiểm soát, không rõ nguồn, thiếu kiểm chứng thông tin hoặc có ý đồ thù ghét, phân biệt đối xá», công kích cá nhân, tổ chức, có thể gây tổn thương, hoang mang, hiểu nhầm trong xã há»™i, tháºm chí dẫn đến háºu quả pháp lý, phải bị xá» lý hình sá»± theo Ä‘úng quy định pháp luáºt.
Thá»i gian qua Ä‘ã có hàng trăm vụ việc cá nhân bị xá» phạt nghiêm minh theo quy định pháp luáºt vì chia sẻ thông tin giả mạo vá» y tế, dịch bệnh, thiên tai, thá»±c phẩm, hàng tiêu dùng, Ä‘á»i sống xã há»™i hay các trưá»ng hợp “ném Ä‘á”, phát ngôn xúc phạm ngưá»i nổi tiếng, ngưá»i vô tá»™i gây háºu quả nghiêm trá»ng. CÅ©ng Ä‘ã có không ít trưá»ng hợp ngưá»i nổi tiếng bị bôi nhá», ngưá»i vô tá»™i bị chỉ trích chỉ vì tin giả được chia sẻ thiếu kiểm chứng. Như vụ việc má»™t nữ sinh ở Quảng Ninh má»›i Ä‘ây từng bị hàng nghìn ngưá»i tấn công trên mạng vì hiểu lầm trong má»™t Ä‘oạn clip chưa đầy má»™t phút là minh chứng Ä‘au lòng. Dù sau Ä‘ó nữ sinh Ä‘ã được minh oan, nhưng tổn thương tâm lý để lại là không thể xóa nhòa... Nguy hiểm hÆ¡n, những thông tin giả mạo vỠđưá»ng lối, chá»§ trương, chính sách cá»§a Äảng, Nhà nước, chính trị, ngoại giao... còn có thể gây hoang mang xã há»™i, làm lệch hướng nháºn thức cá»§a dư luáºn. Tất cả Ä‘á»u phải nháºn các hình phạt thích Ä‘áng để răn Ä‘e.
Thá»±c tế, má»—i cá nhân, tổ chức Ä‘ang làm việc, sinh sống theo Hiến pháp, pháp luáºt cá»§a Nhà nước xã há»™i chá»§ nghÄ©a Việt Nam Ä‘á»u phải tuân thá»§ pháp luáºt, không thể biện minh: “Mạng xã há»™i là ảo, nên lá»i nói không quan trá»ng”. Háºu quả cá»§a lá»i nói trên mạng xã há»™i Ä‘ôi khi còn nặng ná» hÆ¡n ngoài Ä‘á»i thá»±c. Phát ngôn trên mạng xã há»™i có trách nhiệm không chỉ là nói Ä‘úng sá»± tháºt, mà còn là nói Ä‘úng cách, Ä‘úng lúc và Ä‘úng ngưá»i. Bởi má»™t lá»i nói tưởng chừng vô tình cÅ©ng có thể khiến má»™t cuá»™c Ä‘á»i chênh vênh. Hệ lụy là nhiá»u trưá»ng hợp bị tổn thương tâm lý, bị tẩy chay, kỳ thị… chỉ vì má»™t lá»i nói vô ý thức trên mạng. Không ít ngưá»i trẻ rÆ¡i vào trầm cảm, tháºm chí tìm đến cái chết, chỉ vì những bình luáºn ác ý cá»§a cá»™ng đồng mạng.
Bên cạnh Ä‘ó, mạng xã há»™i là nÆ¡i có thể kết nối hàng triệu ngưá»i, nhưng cÅ©ng là nÆ¡i sá»± vô cảm có thể lan rá»™ng chỉ bằng vài cú click chuá»™t trên bàn phím Ä‘iện thoại, máy tính. Nếu má»—i ngưá»i Ä‘á»u có trách nhiệm vá»›i phát ngôn cá»§a mình, kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, đồng cảm trước khi phán xét, không gian mạng sẽ trở nên lành mạnh, tích cá»±c và Ä‘áng sống.
Mặt khác, má»—i cá nhân, tổ chức cÅ©ng cần nuôi dưỡng văn hóa giao tiếp lành mạnh trên mạng, đừng vá»™i tin vào má»i thứ được Ä‘á»c, đừng vá»™i chia sẻ chỉ khi bị cảm xúc chi phối và đừng vá»™i Ä‘ánh giá ngưá»i khác theo tâm lý Ä‘ám Ä‘ông. Hãy là ngưá»i tỉnh táo trong thá»i đại ồn ào, là ngưá»i biết nói lá»i Ä‘úng lúc, Ä‘úng chá»— và Ä‘úng sá»± tháºt. Trách nhiệm cá»§a má»—i cá nhân trên mạng xã há»™i là trách nhiệm vá»›i cá»™ng đồng, vá»›i đạo đức và vá»›i chính lương tâm cá»§a mình. Mạng xã há»™i có thể là nÆ¡i gieo rắc háºn thù, nhưng cÅ©ng có thể là nÆ¡i ươm mầm yêu thương tùy thuá»™c vào cách sá» dụng.
Trách nhiệm trong chia sẻ thông tin trên mạng xã há»™i còn là má»™t biểu hiện cá»§a văn hóa ứng xá» và đạo đức cá nhân trong thá»i đại số. Má»™t xã há»™i văn minh không thể được xây dá»±ng trên ná»n tảng cá»§a sá»± vu khống, xuyên tạc hay miệt thị. Thay vào Ä‘ó, hãy biến mạng xã há»™i thành nÆ¡i lan tá»a những giá trị tích cá»±c, những suy nghÄ© xây dá»±ng, những hành động tá» tế. Má»™t bài viết chia sẻ kinh nghiệm sống, má»™t video lan tá»a yêu thương hay má»™t dòng trạng thái truyá»n cảm hứng... tất cả Ä‘á»u có thể làm nên sá»± thay đổi tốt đẹp cho xã há»™i, cho cá»™ng đồng.