áº¢nh minh họa: Unsplash

Cùng tham gia và cùng tạo ra giá trị

Không phải là đếm lượt xem, không phải là làm video “bắt trend”, mà "báo chí cá»™ng đồng" là giúp người dân cảm thấy được lắng nghe, được thấu hiểu và được trao quyền để thay đổi Ä‘iều gì Ä‘ó trong đời sống của họ.

Từ lâu, “cá»™ng đồng” thường bị hiểu lầm nhÆ° “Ä‘á»™c giả”. Độc giả chỉ theo dõi và phản ứng, còn cá»™ng đồng thì cùng tham gia và cùng tạo ra giá trị. Nhà báo Anita Li, người sáng lập tờ The Green Line á»Ÿ Toronto, nói rằng cách làm báo cÅ© - hỏi ý kiến cá»™ng đồng rồi viết bài - Ä‘ã lá»—i thời. Báo chí không chỉ nên lắng nghe, mà còn phải giúp cá»™ng đồng hành Ä‘á»™ng và cải thiện cuá»™c sống của họ.

Chuyên trang báo chí Journalism tại Anh nhận ra rằng việc xây dá»±ng và kết nối cá»™ng đồng giờ không còn là phụ trợ mà là cốt lõi. Những tổ chức tin tức thành công nhất hiện nay không dá»±a vào thuật toán, mà dá»±a vào niềm tin - mối quan hệ hai chiều giữa người làm báo và người đọc.

Tại The Green Line, má»—i tháng tòa soạn chọn má»™t vấn đề lá»›n của thành phố nhÆ° nhà ở, môi trường hay an ninh, rồi triển khai loạt hoạt Ä‘á»™ng xuyên suốt 4 tuần: giải thích nguyên nhân, Ä‘Æ°a ra hÆ°á»›ng giải quyết, tổ chức sá»± kiện để người dân thảo luận và cuối cùng là công bố bài viết tổng kết các giải pháp được thống nhất. Bên cạnh Ä‘ó, họ tạo ra những công cụ thá»±c tế nhÆ° máy tính chi phí sinh hoạt hay hÆ°á»›ng dẫn chống trục xuất để người dân sá»­ dụng ngay.

Theo Li, không có công thức chung nào cho “cá»™ng đồng”. Có những cá»™ng đồng được hình thành bởi địa lý, nhÆ° cÆ° dân của má»™t khu vá»±c và cÅ©ng có những cá»™ng đồng xuất phát từ trải nghiệm hoặc nghề nghiệp, sở thích chung... hay có chung sá»± thiệt thòi.

Trên thá»±c tế, các yếu tố này thường chồng lấn nhau. Má»™t nhà báo có thể vừa là người trong khu phố, vừa là thành viên của cá»™ng đồng nghề nghiệp hay nhóm xã há»™i nào Ä‘ó. Chính vì vậy, việc phục vụ cá»™ng đồng không thể rập khuôn, mà phải xuất phát từ sá»± hiểu biết sâu sắc về con người thật sá»± phía sau dữ liệu.

Má»™t hÆ°á»›ng Ä‘i má»›i và tích cá»±c của báo chí

Tại vùng Medway của Anh, hai nhà báo Ed Jennings và Steven Keevil lập bản tin Local Authority Ä‘ể thay đổi hình ảnh của quê hÆ°Æ¡ng mình - nÆ¡i từng bị coi là “buồn tẻ và nghèo nàn”. Họ muốn khÆ¡i dậy niềm tá»± hào địa phÆ°Æ¡ng, nhất là cho người trẻ, bằng cách kể lại những câu chuyện tích cá»±c và đầy hy vọng.

Kevil nói: “Người trẻ ở Ä‘ây thường nghÄ© họ chẳng thể đạt được gì. NhÆ°ng chính Medway là nÆ¡i sinh ra nhiều người tài năng, nhÆ° Alice Oseman - tác giả của Heartstopper”.

CÅ©ng vá»›i tinh thần Ä‘ó, nhà báo Andrew Brown ở Southport lập trang Stand Up For Southport Ä‘ể hàn gắn tinh thần thị trấn sau vụ ba bé gái bị sát hại năm ngoái. Anh không muốn chỉ Ä‘Æ°a tin, mà muốn giúp cá»™ng đồng nhìn thấy chính mình trong quá trình vượt qua mất mát. “Thứ cá»™ng đồng cần nhất là cảm giác được nhìn thấy và được cùng nhau tiến về phía trÆ°á»›c”, Brown nói.

Vá»›i giá»›i trẻ sáng tạo, tờ Dazed Media lại chọn cách khích lệ hÆ¡n là chỉ Ä‘Æ°a tin. Giám đốc sáng tạo Jack Sunnucks cho rằng người trẻ cần thấy con đường sáng tạo là có thật, dù đầy rủi ro. Các dá»± án nhÆ° How I Became hay Dazed 100 Ä‘ược tạo ra để kể lại hành trình của những người từng thất bại nhÆ°ng vẫn thành công, giúp Ä‘á»™c giả nhìn thấy bản thân trong Ä‘ó và dám thá»­ má»™t lần.

Điểm chung giữa tất cả những ví dụ ấy là sá»± thay đổi trong vai trò của người làm báo. Phục vụ cá»™ng đồng không còn nghÄ©a là “viết cho họ đọc”, mà là “làm cùng họ để thay đổi”.

Báo chí, nếu muốn tồn tại lâu dài, phải rời khỏi vị thế của người quan sát trung gian và trở thành người đồng hành - người khiến cá»™ng đồng cảm thấy được nhìn thấy, được trân trọng, và được tiếp sức để hành Ä‘á»™ng.

Theo Hoài PhÆ°Æ¡ng (theo JUK)/Báo NB&CL

https://congluan.vn/bao-chi-cong-dong-la-gi-va-co-y-nghia-nhu-the-nao-10316941.html