Khu Kinh tế Nghi SÆ¡n - má»™t trong 8 khu công nghiệp ven biển trọng Ä‘iểm của cả nÆ°á»›c Ä‘ang mạnh mẽ vÆ°Æ¡n mình.

Vượt “sóng lá»›n”...

Những năm đầu của thập niên 2020, kinh tế thế giá»›i phải đối mặt vá»›i những biến Ä‘á»™ng dữ dá»™i mang tính lịch sá»­: đại dịch COVID-19 làm đứt gãy chuá»—i cung ứng toàn cầu, cạnh tranh chiến lược giữa các nÆ°á»›c lá»›n gia tăng, xung Ä‘á»™t địa chính trị lan rá»™ng, cùng vá»›i những bất định về thÆ°Æ¡ng mại. Việt Nam, vá»›i Ä‘á»™ mở lá»›n của nền kinh tế, từng được dá»± báo sẽ gánh chịu nhiều hệ quả nặng nề. NhÆ°ng, thay vì bị cuốn trôi theo “sóng lá»›n”, vận dụng sức mạnh ná»™i lá»±c, kết hợp sức mạnh ngoại lá»±c, nền kinh tế Việt Nam Ä‘ã chống chịu thành công và bứt phá, vÆ°Æ¡n lên mạnh mẽ, duy trì Ä‘à tăng trưởng thuá»™c nhóm cao hàng đầu thế giá»›i.

Giai Ä‘oạn 2021-2025 ghi dấu ấn Ä‘áng kể khi Việt Nam đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã há»™i chủ yếu; riêng trong hai năm 2024 và 2025, tất cả 15 chỉ tiêu đều được hoàn thành vượt kỳ vọng. Tốc Ä‘á»™ tăng trưởng GDP bình quân giai Ä‘oạn này đạt khoảng 6,3% má»—i năm, vượt mục tiêu đề ra từ kế hoạch phát triển kinh tế - xã há»™i 2021-2025. Năm 2025, tăng trưởng kinh tế đạt trên 8%, thuá»™c tốp dẫn đầu khu vá»±c ASEAN và thế giá»›i, dù vẫn Ä‘ang chịu ảnh hưởng những cú sốc từ bên ngoài.

Nhìn vào chiều rá»™ng và chiều sâu của những con số này, có thể thấy Việt Nam không chỉ phục hồi sau khủng hoảng, mà còn tái cÆ¡ cấu và tăng tốc trong Ä‘iều kiện khó khăn chÆ°a từng có tiền lệ. Quy mô nền kinh tế tăng từ 346 tá»· USD năm 2020 lên 510 tá»· USD vào năm 2025, Ä‘Æ°a Việt Nam lên vị trí thứ 32 trong bảng xếp hạng kinh tế thế giá»›i. GDP bình quân đầu người gấp 1,4 lần năm 2020, Ä‘Æ°a Việt Nam vào nhóm nÆ°á»›c có thu nhập trung bình cao, vượt mục tiêu đề ra.

Trong bối cảnh xuất khẩu toàn cầu biến Ä‘á»™ng và chính sách bảo há»™ thÆ°Æ¡ng mại gia tăng, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vẫn vượt mốc 900 tá»· USD, Ä‘Æ°a tổng thÆ°Æ¡ng mại vào top 20 thế giá»›i. Các chuá»—i cung ứng, thị trường xuất nhập khẩu được Ä‘a dạng hóa. Hiện nay, nÆ°á»›c ta có quan hệ thÆ°Æ¡ng mại vá»›i hÆ¡n 230 nền kinh tế và 34 thị trường xuất khẩu, 24 thị trường nhập khẩu có giá trị trên 1 tá»· USD. Điều này không chỉ phản ánh sức mạnh của nền kinh tế “mở”, mà còn là minh chứng cho năng lá»±c thích ứng nhanh vá»›i những biến Ä‘á»™ng phức tạp từ bên ngoài.

CÆ¡ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch Ä‘úng hÆ°á»›ng. Công nghiệp chế biến, chế tạo phát triển khá; tá»· lệ ná»™i địa hóa được cải thiện. Nông nghiệp từng bÆ°á»›c phát triển theo hÆ°á»›ng sinh thái, xanh, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao. Khu vá»±c dịch vụ, du lịch phục hồi và phát triển. Vốn đầu tÆ° công cho các công trình trọng Ä‘iểm quốc gia lan tỏa cao, kết nối vùng, liên vùng. Thể chế kinh tế đổi má»›i mạnh mẽ, đặc biệt từ năm 2025, Việt Nam khẳng định kinh tế tÆ° nhân là Ä‘á»™ng lá»±c quan trọng nhất của nền kinh tế; bÆ°á»›c đầu hình thành má»™t số tập Ä‘oàn kinh tế tÆ° nhân có quy mô lá»›n, hoạt Ä‘á»™ng Ä‘a ngành, có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu du lịch gắn vá»›i chuá»—i Ä‘ô thị ven biển hình thành và phát triển mạnh; Ä‘ã thành lập các khu thÆ°Æ¡ng mại tá»± do ở má»™t số địa phÆ°Æ¡ng; bÆ°á»›c đầu hình thành cá»±c tăng trưởng kinh tế và trung tâm đổi má»›i, sáng tạo, khoa học, công nghệ, giáo dục, Ä‘ào tạo tại các Ä‘ô thị lá»›n...

Có thể nói, khả năng chống chịu của nền kinh tế Việt Nam không đến từ yếu tố ngẫu nhiên, mà từ sá»± kết hợp giữa ổn định vÄ© mô, chính sách linh hoạt, môi trường đầu tÆ° ngày càng hấp dẫn và lá»±c lượng doanh nghiệp năng Ä‘á»™ng. Trong nhiệm kỳ, các Ä‘iều kiện kinh doanh Ä‘ã được cải thiện rõ rệt, thể chế trở nên thông thoáng hÆ¡n và các rào cản phi thị trường được tháo gỡ chủ Ä‘á»™ng. Những cải cách này tạo ra môi trường thuận lợi để doanh nghiệp ná»™i địa vững bÆ°á»›c, Ä‘óng góp vào chuá»—i giá trị toàn cầu.

Nhiều tổ chức quốc tế uy tín nhÆ° Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Standard Chartered và Ngân hàng Thế giá»›i (WB) Ä‘ã Ä‘ánh giá cao kết quả Ä‘iều hành cÅ©ng nhÆ° triển vọng tăng trưởng của kinh tế Việt Nam. IMF xếp Việt Nam vào top 10 nền kinh tế tăng trưởng cao nhất thế giá»›i; Standard Chartered dá»± báo Việt Nam thuá»™c nhóm 5 quốc gia tăng trưởng nhanh nhất châu Á; còn WB Ä‘Æ°a Việt Nam vào 21 nền kinh tế có thành tích nổi bật năm 2025.

Má»™t góc Công ty CP Sữa Việt Nam - Nhà máy sữa Lam SÆ¡n tại KCN Lá»… Môn.

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12, chiều 8/1, Thứ trưởng Bá»™ Tài chính Nguyá»…n Đức Chi khẳng định: Xét trên phÆ°Æ¡ng diện kinh tế - tài chính, nền kinh tế Việt Nam Ä‘ã và Ä‘ang thể hiện năng lá»±c thích ứng và phục hồi vững vàng trÆ°á»›c các cú sốc lá»›n. Điều Ä‘ó được tạo dá»±ng từ kinh nghiệm Ä‘iều hành, bản lÄ©nh vượt khó và khát vọng đổi má»›i không ngừng. NhÆ° Thủ tÆ°á»›ng Phạm Minh Chính từng nhấn mạnh: “Má»—i khi có khó khăn, dân tá»™c ta, đất nÆ°á»›c ta lại càng có bản lÄ©nh, kinh nghiệm để trá»—i dậy, ứng phó hiệu quả hÆ¡n vá»›i thá»±c tiá»…n. Hiện nay, đất nÆ°á»›c ta Ä‘ã trưởng thành hÆ¡n, đủ bản lÄ©nh để thích ứng linh hoạt, hiệu quả vá»›i mọi biến Ä‘á»™ng của thế giá»›i và khu vá»±c”.

Chính nền tảng ấy Ä‘ang trở thành yếu tố then chốt củng cố niềm tin của người dân, cá»™ng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tÆ°; tạo Ä‘á»™ng lá»±c thúc đẩy tìm kiếm cÆ¡ há»™i má»›i, mở rá»™ng sản xuất, kinh doanh, Ä‘óng góp thiết thá»±c cho tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã há»™i của đất nÆ°á»›c trong giai Ä‘oạn tá»›i.

...đến khát vọng vÆ°Æ¡n mình

Nếu nhiệm kỳ vừa qua là thời kỳ “ứng phó” đầy chủ Ä‘á»™ng vá»›i những tác Ä‘á»™ng ngoại lai, thì hiện tại và sắp tá»›i là giai Ä‘oạn mà Việt Nam đặt ra khát vọng không chỉ trá»—i dậy mạnh mẽ hÆ¡n, mà còn vÆ°Æ¡n lên Ä‘á»™t phá vượt chuẩn má»±c cÅ© của tăng trưởng. Trong Ä‘ó, mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai Ä‘oạn 2026-2030 hÆ°á»›ng tá»›i tăng trưởng hai con số, kèm theo chuyển dịch mạnh mẽ sang các ngành và lÄ©nh vá»±c có giá trị gia tăng cao; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD; tá»· trọng công nghiệp chế biến, chế tạo đạt khoảng 28% GDP; tá»· trọng kinh tế số đạt khoảng 30% GDP; Ä‘óng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt trên 55%.

Mô hình tăng trưởng má»›i gắn vá»›i cÆ¡ cấu lại toàn diện nền kinh tế, đẩy mạnh CNH, HĐH, lấy khoa học, công nghệ, đổi má»›i sáng tạo và chuyển đổi số làm Ä‘á»™ng lá»±c chính kỳ vọng được xác lập. Trọng tâm của mô hình này là nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế; từng bÆ°á»›c hình thành phÆ°Æ¡ng thức sản xuất má»›i dá»±a trên kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Bốn trụ cá»™t chuyển đổi lá»›n sẽ được xác lập gồm: chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi cÆ¡ cấu, chất lượng nguồn nhân lá»±c. Đây không chỉ là những xu thế toàn cầu mà Ä‘ã trở thành yêu cầu ná»™i tại của quá trình phát triển, nhằm tạo ra sức sản xuất má»›i có hàm lượng tri thức cao hÆ¡n, giảm dần phụ thuá»™c vào lao Ä‘á»™ng giá rẻ và khai thác tài nguyên.

Những chuyến tàu cập Cảng Nghi SÆ¡n, Ä‘Æ°a hàng hóa xuất cảng Ä‘i ra thế giá»›i.

Từ tÆ° duy này, Việt Nam xác định rõ việc làm má»›i các Ä‘á»™ng lá»±c tăng trưởng truyền thống trên nền tảng khoa học - công nghệ và đổi má»›i sáng tạo, đồng thời hình thành những Ä‘á»™ng lá»±c tăng trưởng má»›i. Đó là phát triển các cá»±c tăng trưởng mạnh, các vùng kinh tế trọng Ä‘iểm, các Ä‘ô thị Ä‘á»™ng lá»±c và các đặc khu kinh tế thế hệ má»›i có sức lan tỏa khu vá»±c và quốc tế. Không gian phát triển quốc gia được tổ chức lại theo hÆ°á»›ng liên kết vùng chặt chẽ hÆ¡n, phát huy tối Ä‘a lợi thế so sánh của từng địa phÆ°Æ¡ng và từng vùng kinh tế.

Trong lÄ©nh vá»±c công nghiệp, định hÆ°á»›ng phát triển được mở rá»™ng từ các ngành nền tảng nhÆ° năng lượng, cÆ¡ khí chế tạo, luyện kim, vật liệu má»›i, hóa chất... sang các ngành công nghiệp má»›i nổi mang tính chiến lược: bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, robot và tá»± Ä‘á»™ng hóa, công nghiệp sinh học, công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo và năng lượng má»›i. Đồng thời, từng bÆ°á»›c hình thành các tổ hợp công nghiệp quy mô lá»›n, hiện đại trên phạm vi vùng và liên vùng, tạo ra các chuá»—i giá trị có khả năng cạnh tranh quốc tế.

Nông nghiệp và kinh tế nông thôn cÅ©ng được đặt trong má»™t tÆ° duy phát triển má»›i, từ sản xuất Ä‘Æ¡n thuần sang kinh tế nông nghiệp xanh, sinh thái và tuần hoàn. Trọng tâm là phát triển các vùng sản xuất hàng hóa lá»›n, ứng dụng mạnh khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; gắn sản xuất vá»›i chế biến sâu, xây dá»±ng thÆ°Æ¡ng hiệu và mở rá»™ng thị trường xuất khẩu.

Ở khu vá»±c dịch vụ, chiến lược phát triển nhấn mạnh tá»›i nâng cao chất lượng và năng lá»±c cạnh tranh, hÆ°á»›ng tá»›i các loại hình dịch vụ có giá trị gia tăng cao nhÆ° tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, logistics, thÆ°Æ¡ng mại Ä‘iện tá»­, tài sản số. Việc hình thành các trung tâm tài chính quốc tế, khu thÆ°Æ¡ng mại tá»± do thế hệ má»›i, trung tâm logistics lá»›n gắn vá»›i cảng biển và cảng hàng không trung chuyển quốc tế được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển má»›i cho nền kinh tế.

Đồng thời, Việt Nam chủ trÆ°Æ¡ng thu hút đầu tÆ° nÆ°á»›c ngoài có chọn lọc, Æ°u tiên các dá»± án công nghệ cao, phát thải thấp và có khả năng lan tỏa về công nghệ, quản trị, Ä‘ào tạo nhân lá»±c. Kết nối khu vá»±c FDI vá»›i khu vá»±c kinh tế trong nÆ°á»›c được thúc đẩy mạnh mẽ hÆ¡n, nhằm hình thành hệ sinh thái sản xuất - kinh doanh có chiều sâu và tăng tá»· lệ ná»™i địa hóa trong chuá»—i giá trị...

Những định hÆ°á»›ng Ä‘ó phản ánh má»™t bÆ°á»›c chuyển căn bản của kinh tế Việt Nam: từ tăng trưởng theo chiều rá»™ng - dá»±a vào vốn và lao Ä‘á»™ng sang tăng trưởng theo chiều sâu, dá»±a trên đổi má»›i sáng tạo, khoa học - công nghệ, kinh tế số và phát triển bền vững. Đây là sá»± thay đổi không chỉ về mô hình kinh tế, mà còn về tÆ° duy phát triển, Ä‘òi hỏi những chính sách kiến tạo mạnh mẽ hÆ¡n, đồng bá»™ hÆ¡n và hÆ°á»›ng tá»›i năng lá»±c cạnh tranh dài hạn của quốc gia.

Dẫu vậy, chặng đường phía trÆ°á»›c vẫn đặt ra không ít thách thức, khi khoảng cách về năng suất lao Ä‘á»™ng của Việt Nam so vá»›i các nền kinh tế phát triển vẫn còn cao; yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lá»±c, sá»± chênh lệch giữa các vùng miền và sức ép ngày càng lá»›n từ biến đổi khí hậu Ä‘ang tạo ra những bài toán má»›i cho chiến lược phát triển. NhÆ°ng, nhìn lại hành trình Ä‘ã qua, có thể khẳng định Việt Nam không chỉ sở hữu bản lÄ©nh vượt khó, mà còn Ä‘ang bồi đắp má»™t ý chí vÆ°Æ¡n mình mạnh mẽ cho giai Ä‘oạn phát triển tiếp theo.

Và chính từ nền tảng ấy, khát vọng trên chặng đường má»›i không còn dừng lại ở những “tuyên ngôn”, mà Ä‘ang dần trở thành Ä‘á»™ng lá»±c hành Ä‘á»™ng, trở thành má»™t chÆ°Æ¡ng trình phát triển cụ thể cho tÆ°Æ¡ng lai đất nÆ°á»›c. Đó là tiền đề để chúng ta tiếp tục “biến không thành có”, “biến khó thành dá»…, biến không thể thành có thể” - bằng tÆ° duy đổi má»›i, bằng bản lÄ©nh Ä‘ã được tôi luyện qua thá»­ thách, và bằng niềm tin vững chắc vào con đường phát triển nhanh, bền vững trong ká»· nguyên vÆ°Æ¡n mình của dân tá»™c!

Theo Bài và ảnh: Minh Hằng/Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hoá

https://baothanhhoa.vn/bien-ap-luc-thanh-dong-luc-than-toc-but-pha-274791.htm