Có thể nói, bản dá»± thảo Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam khá cụ thể, tuy nhiên, cách thể hiện cần cô đọng hÆ¡n nữa. Ví dụ, Điều thứ nhất nên sá»­a thành nghiêm chỉnh chấp hành theo Hiến pháp nhÆ° vậy là đủ, Điều 4 Hiến pháp 2013 Ä‘ã quy định rõ ràng. Bên cạnh Ä‘ó, Ban Soạn thảo cần bổ sung thêm Ä‘iều mang tính ràng buá»™c để quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Ä‘i vào cuá»™c sống, nếu nhà báo vi phạm quy định đạo đức mà chÆ°a đến mức vi phạm Luật Báo chí, tùy theo mức Ä‘á»™ mà Tổng Biên tập các cÆ¡ quan báo chí sẽ xá»­ lý, còn nếu Tổng Biên tập vi phạm thì cÆ¡ quan chủ quản xá»­ lý. Có nhÆ° vậy, thì bá»™ Quy định này má»›i Ä‘i vào thá»±c tế cuá»™c sống.

TrÆ°á»›c Ä‘ây, chúng ta Ä‘ã có quy Æ°á»›c về đạo đức báo chí, song quy Æ°á»›c Ä‘ó mang tính chất là Ä‘óng góp của những người làm báo. NhÆ°ng dá»± thảo Quy định đạo đức lần này lấy tên là Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo, có nghÄ©a là Ä‘ã thu hẹp lại phạm vi vì đạo đức người làm báo rất rá»™ng, nó không thể thoát ra khỏi được đạo đức của công dân, đạo đức xã há»™i,... Tuy nhiên, nét má»›i trong bản dá»± thảo này chính là quy định đạo đức của những người làm nghề báo, những người làm nghề, chứ không phải quy định đạo đức nói chung.

Quy định này cần thể hiện được tính khái quát song vẫn phải bảo đảm tính cụ thể. Ngoài những quy định chung, nên có má»™t bảng ghi chú để chú thích ý không vụ lợi trong nghề nghiệp là gì. Nhìn chung, bản dá»± thảo tÆ°Æ¡ng đối tốt và nếu nhÆ° ta có tính khái quát chung hÆ¡n nữa để vừa có tính dá»… nhá»›, dá»… thá»±c hiện thì sau này có thể căn cứ ká»· luật ngay các nhà báo, phóng viên hay cÆ¡ quan báo chí khi sai phạm.

Tôi rất hoan nghênh Ban Chấp hành Há»™i Nhà báo Khóa X Ä‘ã coi việc xây dá»±ng bá»™ Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo là má»™t trong những nhiệm vụ quan trọng, nhất là khi Quốc há»™i thông qua Luật báo chí năm 2016. Bá»™ Quy định Ä‘ạo đức nghề nghiệp người làm báo cần thể hiện ngắn gọn, cô đọng, dá»… hiểu, dá»… nhá»›, khái quát nhất, cÆ¡ bản nhất.

Trong bản dá»± thảo có má»™t số Ä‘iều chúng ta Ä‘ã quá Ä‘i vào chi tiết. Ví dụ nhÆ° Điều 3 chỉ cần ghi hành nghề trung thá»±c, khách quan, công tâm. Công tâm trong quy trình, công tâm trong Ä‘ánh giá sá»± kiện chứ không phải tung hô người này hay trù dập người kia. Bên cạnh Ä‘ó, Ban Soạn thảo cần bổ sung 2 Ä‘iều cấm không được chia rẽ, kích Ä‘á»™ng xã há»™i vào bản quy định. Điều 8 chỉ cần ghi phấn đấu vì má»™t nền báo chí chuyên nghiệp và hiện đại là đủ. Báo chí Việt Nam Ä‘ang từng bÆ°á»›c phấn đấu trở thành nền báo chí hiện đại, trong nền báo chí hiện đại Ä‘ó Ä‘ã bao gồm cả nền báo chí đạo đức.

Những Ä‘iều trong bá»™ Quy định này cần thể hiện má»™t cách “nhẹ nhàng” để có thể thu hút được sá»± ủng há»™ của các nhà báo nÆ°á»›c ngoài cùng vá»›i báo chí trong nÆ°á»›c đấu tranh vì nền báo chí Cách mạng Việt Nam dân chủ và tá»± do.

Việt Nam Ä‘ang há»™i nhập trên tất cả các lÄ©nh vá»±c đặc biệt là kinh tế, vấn đề đặt ra là trách nhiệm của nhà báo được thể hiện nhÆ° thế nào. Mặc dù Luật Báo chí và Hiến pháp Ä‘ã có quy định, song chÆ°a đầy đủ rõ nghÄ©a nên các Ä‘iều trong bá»™ Quy định đạo đức của người làm báo cần phải rá»™ng rãi hÆ¡n, dá»±a trên những Ä‘iều mà luật pháp thông qua. Vì vậy, tôi đề nghị nên có má»™t Ä‘iều thể hiện được báo chí Việt Nam là má»™t nền báo chí tá»± do dân chủ, có thể tập hợp những người làm báo xây dá»±ng nÆ°á»›c ta ngày phát triển.

Cách làm của Ban soạn thảo rất khẩn trÆ°Æ¡ng nhÆ°ng vẫn bảo đảm các quy trình cần thiết và nghiêm túc và cầu thị trong việc lấy ý kiến của các cấp Há»™i cÅ©ng nhÆ° các cÆ¡ quan quản lý, cÆ¡ quan báo chí và các nhà báo lão thành. Cái khó nhất là phải thể hiện sao cho vừa có tính khái quát nhÆ°ng lại cụ thể.

Riêng về ná»™i dung Điều 4, tôi thấy Ban Soạn thảo Ä‘ã Ä‘ánh giá rất rõ thá»±c trạng nhức nhối của đời sống báo chí trong thời gian qua. Báo chí vi phạm tính nhân văn và tàn nhẫn trong việc đề cập những vấn đề nhạy cảm. Quan Ä‘iểm sá»­ dụng báo chí nhÆ° là phÆ°Æ¡ng tiện công cụ Ä‘ã được đề cập rất cụ thể, Ä‘ó là Ä‘iều cần thiết trong đời sống báo chí hiện nay. Tuy nhiên, cần Ä‘iều chỉnh cách diá»…n đạt để vừa bảo đảm được tính cụ thể và khái quát.

Vấn đề mạng xã há»™i hiện Ä‘ang là vấn đề nhức nhối, là má»™t nét má»›i của hệ thống truyền thông nên trong Điều 5 của quy định này, chúng ta cÅ©ng rất cần đề cập cách ứng xá»­ của má»™t nhà báo khi tham gia mạng xã há»™i vá»›i tÆ° cách là má»™t công dân thì phải có cách xá»­ lý sao cho hài hoà.

Há»™i Nhà báo Ä‘ã rất tích cá»±c trong tổ chức xây dá»±ng bá»™ Quy định đạo đức nghề nghiệp của những người làm báo Việt Nam. Luật Báo chí 2016 có quy định nhiệm vụ của Há»™i Nhà báo và nhấn mạnh vai trò của Há»™i Nhà báo trong xây dá»±ng bá»™ quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo. Luật Báo chí 2016 có đề cập rất nhiều Ä‘iều cấm, tuy nhiên, quy phạm pháp luật Ä‘ó không thể Ä‘iều chỉnh hết vấn đề thá»±c tế trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí hiện nay mà nhiều hoạt Ä‘á»™ng trên thá»±c tiá»…n được Ä‘iều chỉnh bởi quy phạm đạo đức. Nếu chúng ta xây dá»±ng tốt Bá»™ Quy định nghề nghiệp người làm báo má»™t cách cụ thể, phù hợp vá»›i thá»±c tiá»…n thì có thể Ä‘iều chỉnh được hoạt Ä‘á»™ng này và tạo ra quy định hết sức cụ thể để nhà báo và phóng viên thá»±c hiện theo.

Trong Điều 3 của Bá»™ Quy định Ä‘ạo đức, Ban Soạn thảo Ä‘Æ°a chữ “cân bằng” ở Ä‘ây rất hay. Nó thể hiện được báo chí Ä‘áp ứng quyền được biết của công chúng, song vẫn bảo đảm được tính khách quan, chân thật và cân bằng giữa quyền được biết của công chúng và lợi ích của cá»™ng đồng.

Theo Người làm báo