“Bão” dÆ° luận từ má»™t câu nói!

Vào buổi chiều ra quân dẹp vỉa hè ngày 21/9, trong quá trình giải thích vá»›i tài xế lái xe vi phạm trên đường Võ Văn Kiệt, ông Đoàn Ngọc Hải – Phó chủ tịch UBND quận 1, TP.HCM Ä‘ã có câu nói nhắc đến địa danh U Minh. Câu nói này của ông Hải lập tức Ä‘ã được má»™t số cÆ¡ quan báo chí đăng tải, thậm chí là dùng chính câu nói này để đặt tittle cho bài viết trên báo.

Sau khi phát ngôn của ông Hải được báo chí đăng tải, Ä‘ã thu hút sá»± chú ý của nhiều người và gây tranh cãi trên mạng xã há»™i. Nhiều người cho rằng ông Hải dùng hình tượng U Minh để so sánh là phát ngôn thiếu chuẩn má»±c.

Ngày 25/9, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Cà Mau Ä‘ã có văn bản gá»­i ông Đoàn Ngọc Hải để phản ứng về câu nói trên. Theo văn bản, sau khi bài báo được đăng tải, Ä‘ã có nhiều ý kiến trái chiều về cuá»™c trao đổi giữa ông Hải vá»›i tài xế xe vi phạm, gây bức xúc trong dÆ° luận, ảnh hưởng đến người dân Cà Mau nói chung, người dân U Minh nói riêng.

Do Ä‘ó, Ban Tuyên giáo tỉnh ủy Cà Mau đề nghị ông Hải xác định cuá»™c trao đổi vá»›i tài xế lái xe vi phạm được báo chí đăng tải và cho ý kiến về vấn đề trên; gá»­i về Ban tuyên giáo Tỉnh ủy Cà Mau trong thời gian sá»›m nhất, để Ban tuyên giáo Tỉnh ủy Cà Mau định hÆ°á»›ng dÆ° luận xã há»™i.

Sau Ä‘ó, báo Pháp Luật TP.HCM dẫn lời ông Đoàn Ngọc Hải nói: “Thật tình tôi không có ý gì vá»›i người dân U Minh thân thÆ°Æ¡ng cả. Tôi chỉ muốn dùng hình tượng “luật rừng” để nhắc nhở các tài xế phải chấp hành quy định pháp luật thôi.

Chiều 28/9, Quận 1 Ä‘ã có thÆ° xin lá»—i đến Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Cà Mau và Huyện ủy U Minh, tỉnh Cà Mau. Theo Ä‘ó, trÆ°á»›c thông tin báo chí trong những ngày qua, Quận ủy Ä‘ã xem xét về phát biểu của cán bá»™ Quận 1 khi thá»±c hiện công tác có liên quan đến địa phÆ°Æ¡ng U Minh, tỉnh Cà Mau.

Trong thÆ° xin lá»—i, quận 1 nêu rõ: “TrÆ°á»›c hết, vá»›i trách nhiệm của người đứng đầu, Thường trá»±c Quận ủy Quận 1 thành thật xin lá»—i các đồng chí; nhất là huyện U Minh, Ä‘Æ¡n vị kết nghÄ©a vá»›i quận 1. Phát biểu có thá»±c (Ä‘ã đăng tải) là sá»± lỡ lời, không xuất phát từ suy nghÄ© của ông Đoàn Ngọc Hải hoặc tập thể quận 1 về bất kỳ sá»± so sánh, Ä‘ánh giá nào có tính hạ thấp địa phÆ°Æ¡ng bạn. Đó là má»™t lời nói bá»™t phát trong lúc nóng nảy nhất thời giữa cá nhân người thá»±c thi công vụ vá»›i cá nhân người vi phạm. Tuy nhiên, Ä‘iều này có thể gây ngá»™ nhận. Chúng tôi Ä‘ã nghiêm túc rút kinh nghiệm; mong các đồng chí chia sẻ bỏ qua”.

Trách nhiệm khi Ä‘Æ°a tin

Nhìn lại sá»± việc trên, bên cạnh những ý kiến chỉ trích cÅ©ng có rất nhiều ý kiến cảm thông vá»›i câu nói của ông Đoàn Ngoc Hải: “Mình sống ở quận 1 là phải biết luật, chấp hành luật, còn không thì về rừng U Minh sống.”  Đó là vấn đề ngữ cảnh phát ngôn. Khi Ä‘ó ông Hải Ä‘ang Ä‘i làm nhiệm vụ dẹp loạn lấn chiếm vỉa hề vốn rất phức tạp và câu nói của ông Hải là nói riêng vá»›i lái xe vá»›i bản chất nhắc nhở người này phải biết chấp hành pháp luật về giao thông, không phải phát ngôn trên diá»…n Ä‘àn và cÅ©ng không có ý xúc phạm, miệt thị.

Nếu am hiểu văn hóa Nam Bá»™, câu nói ấy dá»… được cảm thông vì nó phản ánh tính cách bá»™c trá»±c, thẳng thắn nhÆ°ng cÅ©ng khá gần gÅ©i, thân mật.

Nhiều chuyên gia cho rằng, vá»›i phóng viên tác nghiệp cÅ©ng nhÆ° khi quyết định đăng tải, không nên đẩy câu nói trên thành má»™t sá»± kiện “nóng”. Bởi, cho đến nay, hậu quả về mặt xã há»™i gây ra của “tin nóng” Ä‘ó Ä‘ã rất rõ ràng: Gây sá»± hiểu lầm trong dÆ° luận, tạo ra sá»± tranh cãi không Ä‘áng có!

Lẽ ra, trÆ°á»›c khi đăng tải câu nói ấy và đặc biệt là giật lên thành tittle bài, phóng viên cần trao đổi, xác minh minh cho rõ nghÄ©a vá»›i ông Đoàn Ngọc Hải thì chắc chắn sá»± việc không Ä‘i quá xa nhÆ° thế.

Việc “biến”  má»™t câu nói không xuất phát từ suy nghÄ© của má»™t người thành ná»™i dung để “câu view” trên mạng thậm chí gây “bão” trong cá»™ng Ä‘á»™ng mạng Ä‘ã không ít lần diá»…n ra . Nghề báo Ä‘ã chỉ rõ: Không phải cái gì cÅ©ng có thể Ä‘Æ°a lên mặt báo, đặc biệt là những thông tin chÆ°a rõ ràng. Những thông tin tưởng chừng nhÆ° Ä‘Æ¡n giản nhÆ°ng lại gây ra hậu quả khôn lường, khiến các đối tượng xấu lợi dụng để xuyên tạc, làm sai lệch sá»± thật. Ai cÅ©ng có má»™t lần “sểnh miệng” nhÆ°ng Ä‘ã là người làm báo có tâm, xin đừng tuỳ tiện “sểnh tay”.

Điều 3 trong 10 quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo do Há»™i Nhà báo Việt Nam ban hành nêu rõ: “Hành nghề trung thá»±c, khách quan, công tâm, không vụ lợi. Bảo vệ công lý và lẽ phải. Không làm sai lệch, xuyên tạc, che giấu sá»± thật, gây chia rẽ, kích Ä‘á»™ng xã há»™i, phá hoại khối đại Ä‘oàn kết toàn dân tá»™c và tình Ä‘oàn kết, hữu nghị giữa các quốc gia, dân tá»™c.”

Theo Nguyá»…n Mạnh/Báo Nhà báo và Công luận