Tranh minh họa - Nguồn Internet

Đứng trÆ°á»›c thế giá»›i internet rá»™ng lá»›n, má»—i người đọc cần tá»± biến mình thành “người tiêu dùng thông thái”, nếu không có khả năng sàng lọc thông tin thì sá»›m muá»™n những người đọc sẽ “ngá»™ Ä‘á»™c” thông tin và tá»± Ä‘Æ°a mình vào “bẫy câu view” vô đạo đức.

ChÆ°a bao giờ việc cung cấp và tiếp cận thông tin lại nhanh và dá»… dàng nhÆ° bây giờ. Thông tin Ä‘ã trở thành má»™t mặt hàng được trao đổi từng giây, từng phút. Mạng internet trở thành má»™t cái chợ khổng lồ. Và ở trong cái chợ này, má»—i người sá»­ dụng buá»™c phải trở thành má»™t “người tiêu dùng thông thái”.

NÆ°á»›c Mỹ vừa trải qua má»™t tấn bi kịch khủng khiếp khi sát thủ Stephen Paddock xả súng vào Ä‘ám Ä‘ông, gây ra cái chết của ít nhất 59 người và làm bị thÆ°Æ¡ng 200 người khác.

Trong Ä‘au thÆ°Æ¡ng, tình yêu trở thành liều thuốc xoa dịu cho mọi tâm hồn. Má»™t câu chuyện cảm Ä‘á»™ng được nhiều người nhắc đến là anh Sonny Melton, 29 tuổi, lấy thân mình đỡ đạn cho vợ là chị Heather Melton.

Kể về chuyện này, nhiều tờ báo, nhiều trang thông tin trên khắp thế giá»›i Ä‘ã sá»­ dụng kèm má»™t bức ảnh người Ä‘àn ông Ä‘ang ôm má»™t người phụ nữ nằm trên đường sau khi sá»± việc xảy ra.

Tất nhiên, nhiều người nghÄ© rằng Ä‘ây là Sonny Melton, nhÆ°ng sá»± thật lại không phải nhÆ° vậy. Trừ việc tất cả đều là nạn nhân của vụ xả súng thì những người trong ảnh không liên quan gì đến câu chuyện cảm Ä‘á»™ng của vợ chồng nhà Melton.

Khó mà trách được những người đọc khi có sá»± nhầm lẫn hai vụ việc này khi chỉ nhìn vào má»™t bức ảnh.

Đây cÅ©ng không phải lần đầu tiên người ta có những nhầm lẫn nhÆ° thế này khi tiếp cận những thông tin trên mạng internet.

Chuyện ở ta cÅ©ng không có gì khác. Gần Ä‘ây, trong má»™t lần xá»­ phạt tài xế vi phạm, ông Đoàn Ngọc Hải – Phó Chủ tịch UBND quận 1 (TPHCM) nói: “Sống ở quận 1 phải chấp hành luật, còn không về rừng U Minh mà sống”. Ngay lập tức, câu nói này trở thành đề tài trên khắp các mặt báo. Các cÆ¡ quan báo chí khai thác triệt để mọi góc cạnh của câu nói này, thậm chí, gán cho nó nhiều tầng lá»›p ý nghÄ©a khác nhau.

Đỉnh Ä‘iểm của vụ việc, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Cà Mau Ä‘ã “Ä‘ánh” công văn, đề nghị ông Đoàn Ngọc Hải trả lời Cà Mau để kịp thời “định hÆ°á»›ng dÆ° luận”. Lãnh đạo Quận 1 (TP.HCM) Ä‘ã gá»­i ThÆ° xin lá»—i Cà Mau, nói rõ phát biểu của ông Đoàn Ngọc Hải là sá»± lỡ lời, không xuất phát từ suy nghÄ© của ông Đoàn Ngọc Hải hoặc tập thể quận 1 về bất kỳ sá»± so sánh, Ä‘ánh giá nào có tính hạ thấp địa phÆ°Æ¡ng bạn.

Thá»±c tế, những ai rành rõ tiếng Việt đều hiểu ông Đoàn Ngọc Hải không bao giờ có hàm ý coi người U Minh – nÆ¡i có rừng – là chỉ có luật rừng. Tiếc rằng, nhiều tờ báo, trang thông tin Ä‘iện tá»­ thay vì có lý giải để tránh xung Ä‘á»™t không cần thiết hoặc giải thích cho người chÆ°a hiểu, lại cố tình “xoáy” vào câu nói của ông Hải để “Ä‘ánh bẫy” nhận thức của Ä‘á»™c giả, để “câu view” má»™t cách Ä‘áng xấu hổ.

Tất nhiên, không ai Ä‘i “bắt lá»—i” các tờ báo, trang tin này, nhất là khi người ta có thể Ä‘àng hoàng trả lời: Tôi chỉ trích nguyên văn lời ông Hải. NhÆ°ng ở góc Ä‘á»™ đạo đức người cầm bút, có thể coi việc xoáy sâu vào phát ngôn của ông Hải về U Minh vừa không giữ được sá»± trong sáng của tiếng Việt, vừa là sá»± xuyên tạc, gây chia rẽ quan hệ giữa hai địa phÆ°Æ¡ng Cà Mau và TP. Hồ Chí Minh.

Đối vá»›i những người viết, Ä‘ã có má»™t hệ thống các hành lang pháp lý, quy định đạo đức để Ä‘iều chỉnh hành vi, nhÆ°ng vá»›i người đọc thì khác, không má»™t ràng buá»™c về pháp lý hay đạo đức xã há»™i nào Ä‘iều chỉnh má»—i cú nhấp chuá»™t, má»—i lần “like”, “share” trên mạng xã há»™i. Hành vi của má»—i cá nhân trên mạng internet chỉ phụ thuá»™c vào sá»± hiểu biết và đạo đức của chính cá nhân ấy.

Thomas Friedman, má»™t biên tập viên chuyên mục ngoại giao và kinh tế của tạp chí New York Times nhận định: Thế giá»›i ngày nay là thế giá»›i phẳng. ChÆ°a bao giờ sá»± tiếp xúc giữa các cá nhân trở nên dá»… dàng nhÆ° bây giờ. NhÆ°ng thá»±c tế, chúng ta Ä‘ang sống trong má»™t thế giá»›i không phẳng: Không bằng phẳng về nhận thức, về hiểu biết và không bằng phẳng về các giá trị đạo đức.

Vì thế, đứng trÆ°á»›c thế giá»›i internet rá»™ng lá»›n, má»—i người đọc cần tá»± biến mình thành “người tiêu dùng thông thái”, có khả năng tá»± sàng lọc tránh để mình rÆ¡i vào  “bẫy câu view” vô đạo đức.

Theo Tá»­ HÆ°ng/Báo Nhà báo và Công luận