Nhà báo Đoàn Quý Lâm và các em nhỏ ở mái ấm Tiên PhÆ°á»›c 2 sau khi

được Ä‘Æ°a về làng trẻ em Picasso (Quận Thủ Đức) 

Những lời kể của anh dÆ°á»›i Ä‘ây, phần nào lá»™t trần má»™t mảng tối Ä‘áng sợ trong cuá»™c chiến chống bạo hành, xâm hại trẻ em, mà nếu cứ nhÆ° thế này, không bao giờ chúng ta có thể thắng cuá»™c!

Niềm tin nào á»Ÿ các cÆ¡ quan công quyền?

Quý Lâm kể, Ä‘á»™ 10 năm trÆ°á»›c, anh cùng đồng nghiệp phát hiện tình trạng bóc lá»™t lao Ä‘á»™ng trẻ em ngay khu vá»±c quận Bình Tân, nÆ¡i những đứa trẻ chỉ 9 hay 11, 12 tuổi phải may đồ cả ngày tá»›i 2, 3 giờ sáng không được ngủ, người lá»›n có lẽ cÅ©ng không thể chịu nổi. “Trẻ chỉ được ra ngoài chÆ¡i vào tối thứ 7 má»™t chút, sau Ä‘ó lại vào làm việc. Chúng ngủ gục trên bàn, trông rất tá»™i, cÅ©ng Ä‘úng vào mùa này, dịp giáng sinh này…”, anh nhá»› lại.

Sau tìm hiểu và đăng bài, cÆ¡ quan công an Ä‘ã xuống xá»­ lý, tịch thu hết máy móc, Ä‘ám trẻ được “giải phóng”… Và cÅ©ng Ä‘êm Ä‘ó, trÆ°á»›c khi về nhà, Lâm được hàng xóm gọi Ä‘iện thông báo có giang hồ cầm mã tấu đứng chờ trÆ°á»›c cá»­a, họ mang quần áo, đồ đạc ra ngoài cho anh để chuyển qua nÆ¡i ở khác.

CÅ©ng tại TP.HCM, lần này là má»™t vụ việc liên quan tá»›i trẻ mồ côi, ở ngôi chùa tên Tiên PhÆ°á»›c 2, quận Bình Tân.

Chuyện bắt đầu từ tố giác của người làm từ thiện, khi họ thấy nhiều trẻ em bị thÆ°Æ¡ng, bệnh tật… “Có tin được không, má»™t phụ nữ khoác áo nhà chùa, sao lại bóc lá»™t, hành hạ trẻ em? Có phải vì mạnh thường quân cứ đổ tiền, hàng vào làm từ thiện, càng khiến họ cố gắng hành hạ, bỏ mặc cho bọn trẻ trông thảm nhất,  khổ sở nhất, để bòn rút lòng thÆ°Æ¡ng?…”, Quý Lâm nói.

Đám trẻ Ä‘ã được cứu thoát nhờ cả 10 bài báo đăng trên báo SGGP, cÅ©ng là lúc phóng viên và tờ báo phải đối diện vá»›i vụ kiện kéo dài tá»›i 3 năm. Lâm nói: “Tòa án Ä‘ã xá»­ mình thua, khi bắt bẻ vài câu chữ. Kẻ bóc lá»™t trẻ em Ä‘ã thắng kiện, báo phải bồi thường danh dá»± thì còn gì là Ä‘au Ä‘á»›n hÆ¡n, trông đợi và kỳ vọng gì vào cÆ¡ quan công quyền!?”

CÅ©ng theo Lâm, cÅ©ng có dấu hiệu chính quyền Phường Bình HÆ°ng Hòa B, Quận Bình Tân khi Ä‘ó thông đồng, nÆ°Æ¡ng tay vá»›i cÆ¡ sở này, khi phải qua hÆ¡n 10 bài báo, họ má»›i vào làm việc, dù trÆ°á»›c Ä‘ó, Ä‘ã có trẻ bị Ä‘ánh, bị ngược Ä‘ãi, bị thiệt mạng…

Má»™t lần khác, ở Đồng Nai, Lâm tham gia viết về vụ việc từng gây chấn Ä‘á»™ng dÆ° luận, khi 5 em nhỏ thÆ°Æ¡ng tích đầy mình dắt tay nhau từ TP. Biên Hòa (Đồng Nai) lên TP.HCM. 5 đứa trẻ này ở cÆ¡ sở trẻ mồ côi công lập bỏ trốn, đứa gãy tay, đứa bầm tím khắp người, ở vùng sinh dục. Các bé kể bị hành hạ bởi trò thú vật, anh em phóng viên, nhân viên nuôi trẻ tại TP.HCM khi Ä‘ó chỉ biết nhìn nhau khóc. “Các bé bị Ä‘ánh quá, không chịu nổi, ná»­a Ä‘êm leo rào, Ä‘i bá»™ trốn lên TP.HCM. Và rồi khi phóng viên vào cuá»™c, các cÆ¡ quan chức năng ở Đồng Nai còn làm khó đủ Ä‘iều, không cho chụp ảnh, ghi nhận,  tá»›i mức sắp xảy ra xô xát…”, Lâm nhá»› lại.

Và má»™t trong những vệt bài khiến Quý Lâm Ä‘au Ä‘á»›n nhất, là trường hợp má»™t bé gái câm Ä‘iếc bị má»™t người 40 tuổi ở quận 8, TP.HCM bắt về làm vợ bé. Bà mẹ lên báo cầu cứu vì đến Ä‘òi con thì bị cầm dao Ä‘uổi. Báo chí lên tiếng, chính quyền mời bà mẹ lên đồn công an Ä‘ón con về. Bà sợ, nhờ phóng viên Ä‘i theo. Lâm kể tiếp: “Cán bá»™ há»— trợ Ä‘Æ°a mẹ con họ về. NhÆ°ng hết địa phận quận 8, họ hết phận sá»±. Và họ không mảy may tính tá»›i việc khởi tố vụ án, khi em bé lúc bị bắt làm vợ chỉ 14 tuổi!?”

Lâm cÅ©ng bảo rằng, trong nhiều năm làm mảng Ä‘iều tra, có nhiều vệt bài bảo vệ trẻ em, anh không dám trông chờ vào lÆ°Æ¡ng tâm của má»™t số cÆ¡ quan chức năng, nhất là khi má»™t lãnh đạo phụ trách bảo vệ trẻ em TP.HCM có nói rằng “má»—i lần báo chí phản ánh, chúng tôi mệt lắm…”

“Họ mệt, vì họ phải giải quyết. Bình thường, có mặc kệ bọn trẻ Æ°?!”, anh thất vọng.

Trẻ em không biết tá»± vệ, chỉ còn biết trông chờ ở người lá»›n chúng ta!

Tại sao các vụ xâm hại trẻ em, bạo hành trẻ em, bóc lá»™t trẻ em lại thường diá»…n ra ở vùng ven các tỉnh, thành phố lá»›n, từ Hà Ná»™i, TP.HCM, Đồng Nai, VÅ©ng Tàu…?

Theo Quý Lâm, Ä‘ó là do các khu vá»±c ấy có nhiều người nhập cÆ°, công nhân hay người lao Ä‘á»™ng nghèo. Đã nghèo, họ lại không có há»™ khẩu, không vào trường công lập được, phải gá»­i con tá»›i cÆ¡ sở tÆ° nhân, Ä‘úng hÆ¡n là lá»›p giữ trẻ, mà không ít trong số ấy là “nuôi nhốt” chứ không hề nuôi dạy. Sáng chở con Ä‘i, tối Ä‘ón con về, các bậc cha mẹ nghèo ấy có biết khoảng thời gian cả ngày ấy, người ta có hành hạ bọn trẻ hay không? Anh nhận định: “Con em của công nhân, người lao Ä‘á»™ng nghèo, ở vùng ven, đứng trÆ°á»›c rất nhiều nguy cÆ¡!”

Và theo Lâm, khi trường học thường sâu trong hẻm, không gian ồn ào, cuá»™c sống hối hả, mọi người lÆ°á»›t qua chứ Ä‘âu biết trong Ä‘ó có thể có các em bé bị bạo hành, ngược Ä‘ãi,… Làm sao báo chí có thể biết để lên tiếng, để giúp đỡ? Thế nên, Ä‘iều cần nhất, là người dân phải trở thành tai mắt của phóng viên, của cÆ¡ quan chức năng, vì báo chí đăng, cÆ¡ quan chức năng tá»›i hôm nay, họ không thể Ä‘i theo mãi. Ngày mai, trẻ có thể lại bị bạo hành, bị bóc lá»™t. Nên má»—i người cần phải tá»± ý thức, tá»± nhìn xung quanh xem có bao nhiêu cÆ¡ sở giữ trẻ, cÆ¡ sở nào tá»± phát, trá hình, cÆ¡ sở nuôi trẻ mồ côi có gì lạ thường không…

Anh Ä‘au xót: “Những đứa trẻ bị bạo hành mà mình Ä‘ã từng giúp đỡ, rồi gặp lại, hằn sâu trong Ä‘ôi mắt chúng, là ký ức Ä‘au khổ tuổi thÆ¡. Con gái thì khổ sở u uất, sợ hãi, con trai có thể trở nên bạo lá»±c… Không phải ai cÅ©ng nhận ra má»™t đứa bé bị bạo hành. Để tá»›i khi ta nhìn thấy vết thÆ°Æ¡ng, nghÄ©a là bé Ä‘ã trải qua địa ngục!”

 Các bé bị thÆ°Æ¡ng tích đầy mình sau khi trốn khỏi nhà mở Đồng Nai trong Ä‘êm và Ä‘i bá»™ lên TP.HCM

Về mảng đề tài bảo vệ trẻ em, Lâm cho biết anh từng muốn làm phóng viên chuyên trách về mảng này, nhÆ°ng vì mÆ°u sinh, Ä‘ã không thể Ä‘eo Ä‘uổi trọn vẹn. “Nên chăng, các báo cần có phóng viên chuyên trách về bảo vệ trẻ em – làm đầu mối cho người dân, các bà mẹ, nạn nhân liên lạc. Phóng viên khi Ä‘ó sẽ nắm bắt, có Ä‘iều kiện theo Ä‘uổi đến cùng…”, anh đề xuất.

Về những ká»· niệm khi làm Ä‘iều tra bảo vệ trẻ em, Lâm nói: “Mình có suy nghÄ©, trong các vụ việc này, dù phải mất việc vẫn phải viết. NhÆ°ng cần thiết hÆ¡n là cÆ¡ quan nhà nÆ°á»›c phải có những quyết sách mạnh mẽ, đủ sức để răn Ä‘e, ngăn chặn ngay việc trẻ bị xâm hại, bóc lá»™t, ngược Ä‘ãi!

Bọn trẻ chẳng biết vì sao mình bị Ä‘ánh, chúng chấp nhận vì chúng không thể tá»± vệ, chúng chỉ còn biết trông chờ ở người lá»›n chúng ta. Chúng ta xem clip xong, có người sẽ nghÄ© Ä‘ó không phải việc của mình, là việc của báo chí, cÆ¡ quan chức năng. NhÆ°ng, khi má»—i người đều có thể thành phóng viên, người Ä‘Æ°a tin, vá»›i chiếc smartphone của mình, hãy quay lại, chụp lại cảnh trẻ bị tiêm thuốc Ä‘i ăn xin, trẻ làm việc ở xưởng may, thổi thủy tinh…, hãy dành má»™t chút thời gian quan tâm, cứu giúp các bé bằng cách Ä‘Æ°a thông tin lên mạng, tá»›i báo chí.”

Anh mong mỏi: Người lá»›n chúng ta, có người thiếu trách nhiệm, nhÆ°ng tôi tin rằng, má»—i người trong chúng ta sẽ ngày càng có trách nhiệm hÆ¡n, vì các em nhỏ Ä‘áng thÆ°Æ¡ng, vô tá»™i.

Theo Kiên Giang (ghi)/Báo Nhà báo và Công luận