DBS và quốc gia thông minh

Là má»™t trong những tổ chức thành công trong quá trình số hóa, Ngân hàng Phát triển Singapore (DBS) được Chính phủ nÆ°á»›c này thành lập năm 1968 vá»›i mục tiêu đảm bảo vốn cho quá trình công nghiệp hóa của nÆ°á»›c này. Ngày nay, DBS được cổ phần hóa thành tập Ä‘oàn cung cấp dịch vụ tài chính Ä‘a quốc gia, hoạt Ä‘á»™ng tại châu Á, có trụ sở chính tại Trung tâm Tài chính vịnh Marina, Singapore.

TrÆ°á»›c năm 2014, DBS vẫn là ngân hàng lá»›n nhất Singapore vá»›i tốc Ä‘á»™ tăng trưởng thu nhập hằng năm (CAGR) lên tá»›i 8% trong giai Ä‘oạn 2009 - 2014. Tá»· suất lợi nhuận ròng trên vốn (ROE) tăng dần từ 8,4% năm 2009, lên 10,9% năm 2014. Để thích ứng vá»›i đề án quốc gia thông minh Singapore, DBS Ä‘ã thay đổi về căn bản thành má»™t ngân hàng công nghệ, chuyển mọi hoạt Ä‘á»™ng lên các ứng dụng qua Internet, thậm chí không cần tá»›i chi nhánh ngân hàng.

Tổ chức Euromoney bình chọn DBS là “Ngân hàng Kỹ thuật số tốt nhất thế giá»›i” năm 2016 và 2018. Từ 6 năm trở lại Ä‘ây, DBS là ngân hàng lá»›n nhất của khối ASEAN vá»›i giá trị thÆ°Æ¡ng hiệu 6.5 tỉ USD trong năm 2018.

Số hóa tá»›i tận cùng

Là quá trình bất cứ má»™t cÆ¡ quan, tổ chức nào cÅ©ng sẽ trải qua nếu chọn con đường phát triển tÆ°Æ¡ng thích vá»›i thành phố thông minh và quốc gia thông minh. DBS Ä‘ã dành nhiều nguồn lá»±c để phân tích các công ty công nghệ nhÆ° Google, Facebook, Amazon..., để làm hình mẫu.

DBS nhận định rằng, hiện nay các tổ chức phát triển mạnh nhất là những nÆ¡i cung cấp nền tảng (platform) cho dịch vụ.

Ví dụ, YouTube không sở hữu Ä‘ài truyền hình nào, nhÆ°ng lại có nhiều video nhất. AirBnB không sở hữu khách sạn nhÆ°ng lại cung cấp dịch vụ cho thuê nÆ¡i lÆ°u trú. Grab cÅ©ng không sở hữu chiếc xe hÆ¡i nào nhÆ°ng vẫn có thể cung cấp dịch vụ vận tải hành khách. Dá»±a vào những phân tích này, DBS Ä‘ã tá»± chuyển đổi thành má»™t nền tảng (platform) cho các dịch vụ ngân hàng.

Khi tuyên chiến vá»›i chuá»—i siêu thị Walmart của Mỹ, tỉ phú Trung Quốc Jack Ma (tập Ä‘oàn Alibaba) từng nói: “Nếu Walmart cần 10 nghìn khách hàng má»›i, họ cần đất xây nhà kho, xây siêu thị, thuê nhân công. Còn tôi, chỉ cần 2 máy chủ (servers)”. Tại ngân hàng DBS, chiến dịch Digibank mở tại Ấn Độ, tá»›i giữa năm 2017, Ä‘ã thu về cho ngân hàng má»™t triệu người dùng má»›i và chỉ cần má»™t máy chủ.

LÆ°u trữ số hóa thông tin cá nhân là 1 trong 5 chÆ°Æ¡ng trình quốc gia thông minh Singapore. Người dân chỉ cần quét vân tay để khai báo mọi thông tin cá nhân. Chính phủ Ấn Độ cÅ©ng Ä‘ang lÆ°u trữ thông tin cá nhân số hóa. Chính vì thế, khi mở rá»™ng sang thị trường Ấn Độ, DBS cam kết chỉ cần khách hàng cung cấp mẫu vân tay là có thể mở tài khoản ngân hàng trên Ä‘iện thoại thông minh. Khách hàng thậm chí không cần bÆ°á»›c chân vào chi nhánh ngân hàng, vẫn có thể thá»±c hiện các giao dịch thanh toán. Thời gian mở tài khoản và thanh toán chỉ còn tính bằng giây.

Hiện hữu trong cuộc sống

Má»™t đặc Ä‘iểm của các sản phẩm số hóa là chỉ có thể hiển thị trên các màn hình, khó nhận biết nhất là đối vá»›i nhóm người ít dùng công nghệ, nhÆ° người già, trẻ nhỏ. Khắc phục đặc Ä‘iểm này, DBS thiết kế má»™t số sản phẩm số hóa hữu hình, có thể mang theo người và song hành cùng khách hàng.

TrÆ°á»›c Ä‘ây, nhÆ° nhiều quốc gia châu Á khác, Singapore là xã há»™i tiêu tiền mặt. Người dân khó theo dõi dòng tiền đến từ nguồn nào và tiêu vào Ä‘âu.

Từ khi chÆ°Æ¡ng trình thanh toán Ä‘iện tá»­ được triển khai qua đề án quốc gia thông minh Singapore, giao dịch thanh toán sẽ thông qua các ứng dụng và mã QR. Riêng đối tượng trẻ em, do chÆ°a mở tài khoản ngân hàng để thanh toán Ä‘iện tá»­, vẫn có thói quen tiêu tiền mặt. Ngân hàng DBS thiết kế ra thiết bị có thể gắn vào người (wearable) để phát miá»…n phí cho trẻ nhỏ. Thiết bị này giúp trẻ tập thói quen dùng công nghệ để kiểm soát tiêu dùng và gắn kết trẻ nhỏ vá»›i các dịch vụ số hóa của DBS.

Tại Indonesia, DBS cho triển khai dịch vụ ngân hàng trên xe máy giao hàng. Nhận thấy dịch vụ giao hàng bằng xe máy Ä‘ang nở rá»™ tại thị trường nÆ°á»›c này, DBS cho cài thiết bị có các app (ứng dụng) giao dịch ngay vào thùng chở hàng gắn sau xe máy. Tiền thu được sau khi giao hàng sẽ Ä‘i thẳng vào tài khoản ngân hàng và không tồn tại dÆ°á»›i dạng tiền mặt trôi nổi.

Hai ví dụ trên là minh chứng cho việc tổ chức cần nghiên cứu văn hóa bản địa và thói quen sống của từng nhóm đối tượng khách hàng. Từ Ä‘ó, thiết kế những sản phẩm thá»±c sá»± có ích, dá»… sá»­ dụng, để những dịch vụ số hóa gắn liền vá»›i công việc và cuá»™c sống của cả những người dân ít dùng công nghệ nhất.

Hai mÆ°Æ¡i tÆ° nghìn start-up

24 nghìn nhân viên của DBS trên toàn cầu được khuyến khích Ä‘Æ°a ra ý tưởng đổi má»›i công nghệ. DBS dùng má»™t khoản vốn lá»›n để thá»±c hiện những ý tưởng start-up của nhân viên. DBS tuy Ä‘ã có truyền thống 50 năm, nhÆ°ng vẫn sẵn sàng làm bệ phóng cho những ý tưởng khởi nghiệp non trẻ ngay trong ná»™i bá»™.

Cách tuyển dụng tại DBS cÅ©ng thay đổi. Quy trình thi tuyển và phỏng vấn truyền thống dần được thay bằng các cuá»™c thi HackorHire. Vào những ngày cuối tuần, DBS mời những người làm tin học đến tấn công vào hệ thống máy chủ của ngân hàng. Có những tuần có tá»›i 16 nghìn bạn trẻ (hacker) cùng lúc tấn công vào hệ thống. Chỉ những người tìm được lá»— hổng hệ thống má»›i được mời vào làm việc. DBS còn tổ chức riêng những ngày tuyển dụng dành cho giá»›i nữ để giải quyết bài toán mất cân bằng giá»›i trong những công ty công nghệ.

Vá»›i những nhân viên cÅ©, DBS tổ chức Ä‘ào tạo lại để nhân viên theo kịp bÆ°á»›c phát triển số. Những người học có kết quả tốt được mời tham gia chÆ°Æ¡ng trình học chuyên sâu để dạy lại cho đồng nghiệp.

TrÆ°á»›c Ä‘ây, DBS thuê các đối tác bên ngoài thá»±c hiện 85% những việc liên quan đến công nghệ số. Tá»›i năm 2018, cùng vá»›i xu hÆ°á»›ng tá»± chủ về công nghệ và bảo mật dữ liệu, 85% công việc Ä‘ó được chuyển về thá»±c hiện trong ná»™i bá»™ công ty.

Ba thay đổi nói trên, về cÆ¡ bản, Ä‘ã giúp DBS chuyển đổi hoàn toàn thành má»™t nền tảng cung cấp dịch vụ tài chính trong giai Ä‘oạn 2014 - 2018. Tuy cÅ©ng có những giai Ä‘oạn khủng hoảng trong quá trình chuyển đổi, nhÆ°ng ông David J. Gledhill, Tổng Giám đốc Thông tin của DBS cho rằng: “Khủng hoảng là thời Ä‘iểm tốt nhất để má»™t tổ chức buá»™c phải thá»±c hiện thay đổi sang hÆ°á»›ng phát triển hoàn toàn khác”.

Mục tiêu của DBS là tá»›i cuối năm 2018, 50% dữ liệu được lÆ°u trữ tại Ä‘ám mây ảo công cá»™ng (Public cloud), số dữ liệu còn lại sẽ được lÆ°u trữ tại Ä‘ám mây ná»™i bá»™. Ngân hàng Ä‘ã phát triển trên 180 API (ứng dụng trung gian giúp các ứng dụng khác truyền thông tin tá»›i nhau), do Ä‘ó giảm dần Ä‘á»™ phụ thuá»™c vào công nghệ truyền thông của các công ty khác, đồng thời tăng mức Ä‘á»™ tá»± chủ thông tin.

Vá»›i sá»± thay đổi số hóa này, DBS được ghi nhận Ä‘ã chuyển đổi tÆ°Æ¡ng thích vá»›i đề án quốc gia thông minh Singapore. Hiện nay đề án Ä‘ang tạm dừng từ ngày 21/7/2018 và sẽ tiếp tục được triển khai sau khi Ä‘ánh giá lại các tiêu chuẩn bảo mật dữ liệu. Những ná»— lá»±c này của DBS là hình mẫu để chuyển đổi trong cách quản lý số hóa dữ liệu trong thời cách mạng công nghiệp 4.0. Tổ chức tài chính JP Morgan nhận xét: “Mô hình của DBS là lá cờ của sáng tạo số trong khối ASEAN, nÆ¡i chúng ta tin rằng khối tài chính ngân hàng sẽ vÆ°Æ¡n lên dẫn đầu trong tiến trình chuyển đổi.”

Và bài học cho báo chí 4.0

Mô hình chuyển đổi từ tổ chức hữu hình sang nền tảng kỹ thuật sẽ trở thành xu thế trong cuá»™c cách mạng công nghiệp 4.0. Các tổ chức tá»± xây dá»±ng các ứng dụng riêng (app và API) để trá»±c tiếp truyền thông tin tức thời từ ná»™i bá»™ tá»›i đối tượng công chúng mục tiêu.

Báo chí và truyền thông đại chúng sẽ không còn Ä‘á»™c quyền trong vai trò trung gian truyền bá thông tin cho các cÆ¡ quan, doanh nghiệp. Vai trò phản biện xã há»™i trở thành giá trị cốt lõi sống còn của báo chí trong nền công nghiệp 4.0.

Cuá»™c cách mạng nền tảng của DBS hoàn tất trong vòng 4 năm, từ cuối năm 2014 tá»›i đầu năm 2018. Đây cÅ©ng là khoảng thời gian các cÆ¡ quan khối chính phủ, các doanh nghiệp và cả xã há»™i Singapore chuyển đổi để tÆ°Æ¡ng thích vá»›i nền công nghiệp 4.0. Ngành báo chí vừa phản ánh quá trình chuyển đổi này, vừa phải tá»± thay đổi theo hÆ°á»›ng số hóa và cá nhân hóa trong phục vụ người đọc.

Không phải tổ chức nào cÅ©ng có tiềm lá»±c tài chính dồi dào nhÆ° DBS. NhÆ°ng bài học trong quá trình “thông minh hóa” của DBS có thể áp dụng trong các cÆ¡ quan báo chí truyền thông, có thể khái quát má»™t số bài học sau:

Thứ nhất, cần xác định rõ tÆ°Æ¡ng lai của báo chí tất yếu sẽ là những nền tảng số hóa, trí tuệ nhân tạo, ứng dụng app và API, vá»›i các thiết bị có màn hình và có thể di Ä‘á»™ng theo người. Nếu quá trình chuyển đổi số diá»…n ra, nó sẽ diá»…n ra rất nhanh, chỉ trong khoảng 4 năm.

Thứ hai, cần nghiên cứu kỹ thói quen, tập quán, văn hóa của đối tượng công chúng và khách hàng mục tiêu để tuỳ chỉnh các dịch vụ kỹ thuật số cho phù hợp, Ä‘Æ¡n giản, dá»… áp dụng, và có ích trong cuá»™c sống của nhóm mục tiêu.

Thứ ba, tổ chức học tập và bồi dưỡng không ngừng cho lãnh đạo và nhân viên trong ná»™i bá»™, để các thế hệ trong cÆ¡ quan đều có thể Ä‘áp ứng được nhu cầu của cách mạng công nghiệp 4.0.

Theo NCS Mạch Lê Thu/Người làm báo