Phóng viên Trần Vương
1. Khi giành được giải thưởng cá»§a Bá»™ Tài nguyên - Môi trưá»ng, tác giả Trần Vương Ä‘ã không giấu nổi niá»m xúc động, tá»± hào và anh cho rằng Ä‘ó là má»™t vinh dá»± lá»›n trong cuá»™c Ä‘á»i làm báo còn khá non trẻ cá»§a mình. Trần Vương sinh năm 1994, tại Thanh Hóa. Anh từng tốt nghiệp Há»c viện Báo chí và Tuyên truyá»n rồi công tác tại Ban Bạn Ä‘á»c Báo Lao Äá»™ng từ năm 2015.
Nói vá» tác phẩm Ä‘oạt giải, bên cạnh niá»m vui sướnrg, tác giả Trần Vương cÅ©ng mong muốn rằng bầu không khí sẽ trong lành hÆ¡n, cuá»™c sống ngưá»i dân sẽ tốt đẹp hÆ¡n thay vì phải chịu những cá»±c khổ như ngưá»i dân lân cáºn khu vá»±c bãi rác Nam SÆ¡n (huyện Sóc SÆ¡n, TP. Hà Ná»™i) Ä‘ã trải qua. Khi được há»i vá» những Ä‘iá»u muốn chia sẻ lúc này thì Trần Vương ngay láºp tức Ä‘ã gá»i lá»i cảm Æ¡n tá»›i các anh chị biên táºp viên, lãnh đạo Ban và Ban Biên táºp Báo Lao Äá»™ng Ä‘ã luôn tạo Ä‘iá»u kiện giúp đỡ anh cÅ©ng như nhiá»u đồng nghiệp trẻ cá»§a báo thá»±c hiện được Ä‘am mê viết lách cá»§a mình. Vá»›i việc có những phóng viên (PV) trẻ Ä‘oạt giải lần này sẽ là tín hiệu Ä‘áng mừng cho sá»± tiếp nối truyá»n thống ở má»™t tá» báo có bá» dày thành tích Ä‘ã trải qua 89 năm thăng trầm cùng lịch sá» dân tá»™c.
2. Có thể nói Tài nguyên- Môi trưá»ng (TN-MT) là má»™t trong những lÄ©nh vá»±c được xác định có nhiá»u vấn Ä‘á», va vấp vào nhiá»u khía cạnh cá»§a cuá»™c sống được dư luáºn và bạn Ä‘á»c đặc biệt quan tâm. Nếu nói cả lÄ©nh vá»±c TN-MT thì rất rá»™ng. Tuy nhiên, trong câu chuyện cá»§a nhóm PV ở loạt tác phẩm mang tham dá»± giải Ä‘ó là câu chuyện dân sinh mà ở Ä‘ó ngưá»i dân phải đối mặt trá»±c tiếp vá»›i những khó khăn, vất vả và phải hứng chịu những háºu quả trá»±c tiếp từ ô nhiá»…m môi trưá»ng gây ra.
Thông qua nhiá»u nguồn tin và các phương tiện thông tin đại chúng, nhóm PV Ä‘ã được biết cuá»™c sống cá»§a ngưá»i dân ở bãi rác Nam SÆ¡n Ä‘ang gặp nhiá»u khó khăn do chôn lấp rác thải không Ä‘úng quy cách, gây ô nhiá»…m nặng. Äặc biệt, thêm ảnh hưởng cá»§a yếu tố thá»i tiết nên ruồi muá»—i tấn công nhà dân rất nhiá»u. Từ Ä‘ó, nhóm PV Ä‘ã cùng bắt tay ngay vào công việc tìm hiểu các câu chuyện liên quan, nguyên nhân trá»±c tiếp và gián tiếp ảnh hưởng tá»›i cuá»™c sống ngưá»i dân. Äồng thá»i, thông qua Ä‘ó cÅ©ng là để tìm hiểu tâm tư nguyện vá»ng cá»§a há» như thế nào. Äiá»u Ä‘ó thôi thúc há» xâu chuá»—i, phản ánh, ghi chép lại câu chuyện tại “Ä‘iểm nóng” - bãi rác Nam SÆ¡n.
Thá»±c tế vào đến nÆ¡i ngưá»i dân sinh sống má»›i thấy được sá»± khổ cá»±c cá»§a ngưá»i dân nÆ¡i Ä‘ây như thế nào. Hàng trăm há»™ dân thuá»™c 3 xã: Nam SÆ¡n, Bắc SÆ¡n, Hồng Kỳ (huyện Sóc SÆ¡n, TP. Hà Ná»™i) ở gần Khu Liên hiệp xá» lý chất thải Nam SÆ¡n phải sống trong ná»—i khiếp đảm là ruồi chi chít từ đầu ngõ đến trong nhà. Cuá»™c sống cá»§a há» bị đảo lá»™n, từng bữa cÆ¡m, má»i ngưá»i trong gia Ä‘ình phải thay nhau đứng Ä‘uổi ruồi má»›i có thể dùng bữa được. Nhiá»u gia Ä‘ình có trẻ con còn phải gá»i Ä‘i nÆ¡i khác. Quá bức xúc trước việc này, ngưá»i dân còn chặn chốt, không cho xe chở rác vào bãi rác Nam SÆ¡n.
Từ câu chuyện Ä‘ó, Trần Vương và đồng nghiệp muốn lấy ví dụ để thấy được ảnh hưởng cá»§a ô nhiá»…m môi trưá»ng ở những nÆ¡i khác Ä‘ang đặt các nhà hoạch định chính sách, các cấp lãnh đạo cần phải có những phương án lâu dài há»— trợ cho ngưá»i dân. Có lẽ, khi chúng ta đặt mình vào hoàn cảnh cá»§a há» sẽ càng thấy thấm thía ná»—i khổ sở là như thế nào.
3. Thá»±c tế, quá trình khai thác thông tin, làm việc áp lá»±c lá»›n nhất vá»›i nhóm tác giả loạt bài này có lẽ Ä‘ó là vấn đỠthá»i gian. Bởi làm nháºt báo phải có thông tin nóng, nhưng phải có chiá»u sâu, có phân tích, lý lẽ dẫn chứng sắc nét. Tuy nhiên trong phần tiếp cáºn thông tin từ cÆ¡ quan chức năng nhiá»u khi còn vướng phải những thá»§ tục rưá»m rà. Mặt khác, nhóm phóng viên cÅ©ng Ä‘ã rất ná»— lá»±c để thông tin nhiá»u chiá»u nhất để những ngưá»i có thẩm quyá»n có thể thấy được trách nhiệm cá»§a mình. Äó là áp lá»±c không chỉ vá»›i cá nhân há» mà còn là trách nhiệm vá»›i bạn Ä‘á»c. Há» ý thức được rằng phải lao động hết mình, bằng năng lá»±c và sá»± cố gắng để những vấn đỠbức xúc cá»§a ngưá»i dân khi đưa ra cần phải được giải quyết. Mục tiêu cuối cùng là cuá»™c sống cá»§a ngưá»i dân tốt hÆ¡n, thoát khá»i cảnh ô nhiá»…m môi trưá»ng trầm trá»ng. Những câu chuyện nhá» nhưng ý nghÄ©a cá»§a nó theo nhóm tác giả là không há» nhá».
Vá» phần kết cấu bài vở, trong khả năng cá»§a mình, ngưá»i làm báo Ä‘ã phản ánh vá» việc này qua các thể loại khác nhau như: phóng sá»±, phóng sá»± ảnh, bài phản ánh, nhằm Ä‘em lại những thông tin trá»±c quan, sinh động hÆ¡n cho bạn Ä‘á»c. Và gần Ä‘ây khi nhu cầu cá»§a công chúng không chỉ muốn được lÄ©nh há»™i thông tin mà còn được “mãn nhãn” vá»›i những bức ảnh đẹp cÅ©ng Ä‘ã được nhóm PV hết sức lưu tâm.
Trong loạt tác phẩm Ä‘ã có má»™t chùm ảnh sắc nét, chân thá»±c phản ánh rõ bản chất sá»± việc mà có thể nhiá»u từ ngữ không diá»…n đạt được hết. Nếu để ý ngay cái tít, Trần Vương và các đồng nghiệp Ä‘ã sá» dụng rất những cụm từ rất biểu cảm: “Khiếp sợ”, “Kinh hoàng” để nhấn mạnh vấn đỠđang phản ánh là thá»±c sá»± cấp bách. Tác phẩm vá»›i lá»i lẽ Ä‘anh thép, dẫn chứng cụ thể, rành mạch và được sắp xếp khá khoa há»c Ä‘ã góp tiếng nói mạnh mẽ tá»›i các cÆ¡ quan chức năng vá» má»™t tình trạng Ä‘áng buồn ở khu vá»±c cá»a ngõ Thá»§ Ä‘ô.
Rất may trước sá»± vào cuá»™c kịp thá»i cá»§a nhiá»u tá» báo trong Ä‘ó có Báo Lao Äá»™ng mà đến nay tình trạng ô nhiá»…m tại các xã xung quanh “đại bãi rác” Nam SÆ¡n Ä‘ã được cải thiện. Phía các cÆ¡ quan hữu trách Ä‘ã có những biện pháp xá» lý nhằm hạn chế thấp nhất sá»± ảnh hưởng cá»§a rác thải đến môi trưá»ng và cÆ¡ bản bà con Ä‘ã được hưởng chế độ bảo hiểm y tế phù hợp.
Theo Báo Nhà báo và Công luáºn