Lãnh đạo các cÆ¡ quan báo chí phải quyết định: chờ đợi và quan sát tÆ°Æ¡ng lai hình thành, hoặc tích cá»±c tham gia ngay từ bây giờ.

Nhà báo Lê Quốc Minh - Phó Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) Ä‘ã nêu ra vấn đề này trong tham luận tại Há»™i nghị Báo chí Toàn quốc, tổng kết năm 2018, triển khai nhiệm vụ năm 2019.

Báo Nhà báo & Công luận xin trân trọng giá»›i thiệu ná»™i dung bài tham luận.

Trong số các loại công nghệ truyền thông được dá»± báo sẽ là xu hÆ°á»›ng chủ đạo của năm 2019, trí tuệ nhân tạo (AI) có lẽ là khó hiểu nhất, nhÆ°ng Ä‘ang nhanh chóng hiện diện ngày càng phổ biến trong cuá»™c sống của chúng ta. Nhiều người Ä‘ang tÆ°Æ¡ng tác vá»›i Ä‘a dạng các loại hình AI nhiều lần trong ngày mà không hề nhận ra. Chúng ta thường xuyên sá»­ dụng các công cụ tìm kiếm, sá»­ dụng các phần mềm bản đồ nhÆ° Waze, ra lệnh cho trợ lý ảo Siri của Apple hay Alexa của Amazon, tÆ°Æ¡ng tác vá»›i các cá»­a hàng online, trò chuyện vá»›i các thiết bị thông minh từ đồng hồ Ä‘eo tay, loa cho đến xe hÆ¡i… Hồi tháng 5 năm nay, Google trình diá»…n trợ lý ảo có khả năng nói chuyện y nhÆ° người thật, thậm chí ứng biến linh hoạt khi có tình huống bất ngờ trong cuá»™c há»™i thoại.

Trí tuệ nhân tạo cÅ©ng bắt đầu được sá»­ dụng rá»™ng rãi tại các tòa soạn trên thế giá»›i, từ các cÆ¡ quan báo chí lá»›n của Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc cho đến các quốc gia Ä‘ang phát triển nhÆ° Brazil, Argentina, và cả Việt Nam. AI Ä‘ã và Ä‘ang được sá»­ dụng rất nhiều trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí, từ việc phát hiện tin nóng, thẩm định thông tin, tÆ°Æ¡ng tác vá»›i Ä‘á»™c giả, kiểm duyệt comment, sản xuất video, cho đến viết tin bài tá»± Ä‘á»™ng.

Cá nhân tôi Ä‘ã được xem hệ thống của hãng Kyodo kết hợp vá»›i má»™t start-up của Nhật Bản sản xuất thông tin chứng khoán tá»± Ä‘á»™ng, và xem BBC trình diá»…n dịch thuật video tá»± Ä‘á»™ng. Hãng thông tấn STT của Phần Lan dùng trí tuệ nhân tạo nên có thể dịch tin tức sang tiếng Anh và tiếng Thụy Điển trong thời gian tính bằng giây.

Đầu tháng 11 vừa qua, Tân Hoa Xã của Trung Quốc giá»›i thiệu những người dẫn chÆ°Æ¡ng trình thời sá»± đầu tiên trên thế giá»›i sá»­ dụng trí tuệ nhân tạo, có thể “Ä‘Æ°a tin không mệt mỏi” suốt cả ngày, từ bất kỳ nÆ¡i Ä‘âu trên toàn quốc.

Quả thá»±c, không Ä‘iều gì khiến cánh nhà báo hãi hùng bằng việc dùng robot Ä‘Æ°a tin. NhÆ°ng má»™t khi các phóng viên và biên tập viên bỏ lại đằng sau cái viá»…n cảnh má»™t ban biên tập chỉ toàn là robot và nghe về tất cả những công việc tẻ nhạt mà robot có thể gánh vác giúp họ, ná»—i kinh hoàng sẽ được thay thế bằng sá»± tò mò và chấp nhận má»™t cách thận trọng.

Khoảng giữa năm 2016, Washington Post Ä‘ã tung ra ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo Heliograf để tạo ra các bản tin do robot viết. Theo lời Giám đốc sáng kiến chiến lược Jeremy Gilbert, tờ báo này má»—i ngày Ä‘ã sản xuất 350 bản tin ngắn và các thông báo khẩn về Thế vận há»™i ở Rio, hàng trăm bản tin về các cuá»™c chạy Ä‘ua vào quốc há»™i và vị trí thống đốc bang, và hàng trăm tin về các cuá»™c thi đấu thể thao ở các trường học địa phÆ°Æ¡ng.

Ông Gilbert cho biết nếu không nhờ robot, phần lá»›n những câu chuyện Ä‘ó sẽ không bao giờ được lên báo. Trong các cuá»™c bầu cá»­ trÆ°á»›c năm 2016, Heliograf chÆ°a tồn tại. Đến năm 2016, Washington Post sá»­ dụng Heliograf để tạo ra số tin bài nhiều hÆ¡n gấp gần 7 lần. Và các tin bài Ä‘ó không chỉ gồm những số liệu thống kê.

Washington Post đặt ra hai mục tiêu cho chÆ°Æ¡ng trình Ä‘Æ°a tin tá»± Ä‘á»™ng của họ: Thứ nhất, tăng lượng người xem. Vá»›i chÆ°Æ¡ng trình Ä‘Æ°a tin tá»± Ä‘á»™ng, họ có thể Ä‘Æ°a tin nhiều hÆ¡n về những chủ đề ngách mà họ không có nhân viên viết bài nhÆ°ng lại có Ä‘á»™c giả, cho dù chúng ít hÆ¡n so vá»›i những chủ đề “nóng” được phóng viên Ä‘Æ°a tin. Mục tiêu thứ hai là khiến tờ báo hoạt Ä‘á»™ng hiệu quả hÆ¡n. Bằng cách giao những công việc tẻ nhạt cho máy móc, Heliograf cho phép các phóng viên tập trung vào những câu chuyện Ä‘òi hỏi trí tuệ và óc sáng tạo của con người.

Hãng thông tấn AP cÅ©ng sá»­ dụng robot để tá»± Ä‘á»™ng viết tin, thậm chí từ đầu năm 2015. Dùng robot Ä‘Æ°a tin Ä‘ã giải phóng 20% thời gian của phóng viên viết tin bài về hoạt Ä‘á»™ng của doanh nghiệp và nâng cao tính chính xác. Theo má»™t lãnh đạo cấp cao, khi AP tá»± Ä‘á»™ng hóa việc Ä‘Æ°a tin về tài chính, tá»· lệ sai sót trong các bản tin Ä‘ã giảm xuống ngay cả khi số lượng đầu ra tăng gấp 10 lần. AP đặt kế hoạch vào năm 2020, robot sẽ sản xuất tá»›i 80% lượng tin bài của hãng thông tấn này.

USA Today thì sá»­ dụng Wibbitz, má»™t phần mềm trí tuệ nhân tạo, để tạo các Ä‘oạn video ngắn. Công cụ này chọn má»™t câu chuyện trình bày dÆ°á»›i dạng văn bản, rút gọn nó, thu thập hình ảnh và/hoặc video, và thậm chí thêm cả lời bình.

Và trong khi nhiều cÆ¡ quan báo chí loại bỏ các bình luận (comment) vì khâu duyệt quá khó khăn, Washington Post và New York Times Ä‘ã làm ngược lại. Đội ngÅ© kỹ thuật của Washington Post phát triển ModBot để phân loại các bình luận má»›i căn cứ vào lịch sá»­ các quyết định do các nhân viên của báo Ä‘Æ°a ra trong suốt má»™t thời gian trÆ°á»›c Ä‘ó. New York Times cÅ©ng sá»­ dụng AI để phân biệt các bình luận Ä‘á»™c hại vá»›i các bình luận lành mạnh.

Nhiều tòa soạn lá»›n và các hãng thông tấn trên thế giá»›i Ä‘ang dần “chuyển giao” việc viết tin thể thao, thời tiết, diá»…n biến của thị trường chứng khoán và hoạt Ä‘á»™ng của doanh nghiệp cho máy tính. Điều bất ngờ là máy móc có thể làm việc chặt chẽ và toàn diện hÆ¡n má»™t số nhà báo. Trong lúc má»™t số đồng nghiệp của chúng ta khi viết bài chỉ trích dẫn má»™t nguồn tin, các phần mềm có thể nhập dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, nhận biết các xu hÆ°á»›ng và các kiểu mẫu, rồi áp dụng quá trình xá»­ lý ngôn ngữ tá»± nhiên (Natural Language Processing) để đặt những xu hÆ°á»›ng Ä‘ó vào ngữ cảnh cụ thể, viết nên những câu văn phức tạp có nhiều tính từ, có cả sá»± ẩn dụ và so sánh ví von. Robot giờ Ä‘ây thậm chí có thể viết ra những bản tin về xúc cảm của Ä‘ám Ä‘ông trong má»™t trận bóng Ä‘á nảy lá»­a.

Giữa tháng 11/2018, Thông tấn xã Việt Nam Ä‘ã giá»›i thiệu chatbot đầu tiên của má»™t cÆ¡ quan báo chí chính thống tại Việt Nam, Ä‘ánh dấu bÆ°á»›c tiến má»›i trong việc ứng dụng cách mạng công nghiệp lần thứ tÆ° trong lÄ©nh vá»±c báo chí. Chatbot này tá»± Ä‘á»™ng tÆ°Æ¡ng tác vá»›i Ä‘á»™c giả, đề xuất ná»™i dung theo nhu cầu của người đọc và có khả năng cá nhân hóa cao tùy theo lịch sá»­ trao đổi giữa người và máy. Sau thời gian thá»­ nghiệm vá»›i báo Ä‘iện tá»­ VietnamPlus, chatbot này sẽ được tích hợp cho tất cả các sản phẩm thông tin của TTXVN, cả bằng tiếng Việt và tiếng nÆ°á»›c ngoài.

Nhân ká»· niệm 10 thành lập, Báo Điện tá»­ VietnamPlus chính thức ra mắt ứng dụng chatbot tá»± Ä‘á»™ng tÆ°Æ¡ng tác vá»›i Ä‘á»™c giả, Ä‘ánh dấu bÆ°á»›c tiến má»›i của tòa soạn trong việc ứng dụng cách mạng công nghiệp lần thứ tÆ° trong báo chí (Ảnh:vietnamplus.vn)

Những tiến triển trên Ä‘ây Ä‘ang khiến nhiều người làm báo lo sợ rằng trí tuệ nhân tạo sẽ làm cho họ mất việc. NhÆ°ng thay vì sợ hãi, các nhà báo nên nắm bắt những bÆ°á»›c tiến công nghệ này, bởi nó có thể là cứu tinh giúp họ hoạt Ä‘á»™ng hiệu quả hÆ¡n trong má»™t thế giá»›i phức tạp, toàn cầu hóa và tràn ngập thông tin nhÆ° hiện nay.

Trí tuệ nhân tạo có thể tiếp sức mạnh cho nhà báo trong hoạt Ä‘á»™ng Ä‘Æ°a tin, sá»± sáng tạo và khả năng tÆ°Æ¡ng tác vá»›i Ä‘á»™c giả. Sá»­ dụng những mẫu dữ liệu có thể dá»± Ä‘oán trÆ°á»›c và được lập trình để “học” các biến thể vá»›i các mẫu này qua thời gian, má»™t thuật toán có thể giúp các phóng viên sắp xếp, phân loại và sản xuất ná»™i dung vá»›i tốc Ä‘á»™ mà trÆ°á»›c Ä‘ây chúng ta không thể tưởng tượng nổi. Nó có thể hệ thống hóa dữ liệu để tìm ra Ä‘iểm kết nối cho má»™t bài phóng sá»± Ä‘iều tra. Nó có thể xác định các xu hÆ°á»›ng và phát hiện Ä‘iểm nổi bật trong hàng triệu Ä‘iểm dữ liệu và Ä‘ó có thể là manh mối cho má»™t bài viết công phu. Chẳng hạn, khi má»™t tòa báo liên tục bổ sung dữ liệu về mua sắm công cho má»™t thuật toán, nó sẽ so sánh chéo các dữ liệu này vá»›i các công ty có chung địa chỉ. Hệ thống sẽ chỉ ra cho phóng viên nhiều đầu mối về khả năng xảy ra tham nhÅ©ng tại má»™t cÆ¡ quan nào Ä‘ó.

Máy tính không chỉ có khả năng phân tích lượng dữ liệu khổng lồ để há»— trợ kịp thời cho các bài phóng sá»± Ä‘iều tra, nó còn có thể giúp thẩm định sá»± chính xác của thông tin (fact-check). Theo má»™t báo cáo của Ä‘Æ¡n vị nghiên cứu Tow Centre vào năm 2017, nhiều cÆ¡ quan báo chí trên thế giá»›i Ä‘ã sá»­ dụng trí tuệ nhân tạo vào việc này. Ví dụ nhÆ° Reuters Ä‘ang dùng phần mềm News Tracer để theo dõi tin nóng trên truyền thông xã há»™i và thẩm định tính toàn vẹn của các dòng trạng thái trên Twitter. Serenata de Amor, má»™t nhóm tập hợp những người say mê công nghệ và nhà báo của Brazil, sá»­ dụng má»™t robot tên là Rosie để theo dõi các khoản chi tiêu Ä‘áng ngờ của các nghị sỹ.

Rosie được sá»­ dụng Ä‘ể theo dõi các khoản chi tiêu Ä‘áng ngờ của các nghị sỹ Brazil (Ảnh: Vietnamplus.vn)

Thuật toán còn có thể giúp cho các nhà báo theo nhiều cách khác: từ việc biên tập video cho đến nhận các mẫu giọng nói hay xác định các khuôn mặt trong Ä‘ám Ä‘ông. Chúng cÅ©ng được lập trình để trò chuyện vá»›i Ä‘á»™c giả (chatbots) và trả lời các câu hỏi. Điều thú vị là quá trình này không thể xảy ra nếu thiếu vắng sá»± hiện diện của nhà báo bằng xÆ°Æ¡ng bằng thịt vì chính họ - vá»›i mục tiêu rõ ràng trong tÆ° duy - Ä‘Æ°a ra những câu hỏi liên quan về các dữ liệu để dạy cho máy móc. Phóng viên và biên tập viên cẩn nhanh chóng tìm hiểu cách hoạt Ä‘á»™ng của các hệ thống để cải thiện hoạt Ä‘á»™ng tác nghiệp báo chí.

Tuy nhiên, các nhà báo cần hiểu rằng thuật toán cÅ©ng có thể lừa dối. Máy móc là do con người lập trình, và con người luôn có định kiến, có những lá»—i logic có khả năng dẫn đến những kết luận sai lầm. Điều Ä‘ó có nghÄ©a là các nhà báo luôn luôn cần kiểm tra kết quả bằng những thủ thuật thẩm định Ä‘ã tồn tại cả thế ká»·: kiểm tra chéo các nguồn tin, so sánh các tài liệu, và hoài nghi các phát hiện.

Trí tuệ nhân tạo cÅ©ng đặt ra những vấn đề về đạo đức. Nhà báo Paul Chadwick của The Guardian từng viết: “Những phần mềm có khả năng ‘tÆ° duy’ Ä‘ang ngày càng trở nên hữu ích, nhÆ°ng chÆ°a chắc nó Ä‘ã thu thập hoặc xá»­ lý thông tin má»™t cách có đạo  Ä‘ức.”

Sá»± minh bạch cÅ©ng là má»™t Ä‘iều bắt buá»™c trong ká»· nguyên của trí tuệ nhân tạo. Để giữ uy tín và niềm tin, các cÆ¡ quan báo chí phải cho Ä‘á»™c giả biết họ thu thập những thông tin cá nhân nào. Các phóng viên Ä‘iều tra cần giải thích về cách thức họ sá»­ dụng các thuật toán để tìm ra mẫu hoặc xá»­ lý các chứng cứ cho má»™t câu chuyện, nếu họ không muốn bị Ä‘ánh đồng vá»›i những kẻ có dụng ý xấu, bí mật thu thập dữ liệu người dùng để sá»­ dụng nhÆ° là má»™t vÅ© khí thÆ°Æ¡ng mại hoặc chính trị. HÆ¡n nữa, má»™t nền báo chí nhân văn lành mạnh cần bảo vệ những tiếng nói yếm thế và những vấn đề hóc búa ít được quan tâm để thu thập dữ liệu má»™t cách có hệ  thống.

(Nguồn: Medium)

Rõ ràng trí tuệ nhân tạo Ä‘ang há»— trợ báo chí theo cách thức chÆ°a từng thấy trÆ°á»›c Ä‘ây, rõ ràng nó Ä‘ang mang lại những thách thức má»›i cÅ©ng nhÆ° những cÆ¡ há»™i má»›i. Đương nhiên, nếu không có má»™t quan Ä‘iểm rõ ràng về báo chí, công nghệ này sẽ chẳng giúp tạo ra má»™t xã há»™i được thông tin đầy đủ. Nếu không xá»­ lý được những vấn đề đạo đức, trí tuệ nhân tạo có thể khiến báo chí suy tàn. Nếu không vì mục tiêu cao đẹp là phụng sá»± Ä‘á»™c giả và xây dá»±ng má»™t xã há»™i tốt đẹp hÆ¡n, không có những quy trình minh bạch cá»™ng vá»›i sá»± giám sát của công chúng, báo chí sẽ mất Ä‘i sá»± tin cậy trong lòng Ä‘á»™c giả-khán thính giả, dù chúng ta có sá»­ dụng công nghệ hiện đại thế nào Ä‘i chăng nữa.

Giữa cuá»™c cạnh tranh gay gắt từ mạng xã há»™i, giữa bê bối tin giả Ä‘ang ngày càng khó kiểm soát, giữa cÆ¡n bão phát triển công nghệ truyền thông má»›i, nhiều chuyên gia khẳng định hiện Ä‘ang là Thời đại Vàng của báo chí. Những người sáng tạo ná»™i dung Ä‘ang có nhiều công cụ hÆ¡n bao giờ hết để có thể kể chuyện má»™t cách hoàn thiện và có tính thuyết phục. NhÆ°ng Thời đại Vàng chỉ đến vá»›i những cÆ¡ quan báo chí biết sá»­ dụng các công cụ và nền tảng má»›i để bắt kịp tốc Ä‘á»™ thích nghi công nghệ má»›i của chính Ä‘á»™c giả của họ. Thời đại Vàng sẽ chỉ là vàng vá»›i những cÆ¡ quan báo chí dám thay đổi, những tờ báo lưỡng lá»± và chậm chân sẽ phải thu hẹp, và nhiều tờ báo thậm chí sẽ không còn tồn tại.

Tôi xin kết thúc bài tham luận bằng lời phát biểu của chuyên gia Amy Webb, CEO của Viện nghiên cứu TÆ°Æ¡ng lai Ngày nay: “Con người nói chuyện vá»›i máy móc - và cuối cùng là máy móc nói chuyện vá»›i nhau - phản ánh bÆ°á»›c chuyển quan trọng trong hệ sinh thái thông tin của chúng ta. Hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo sẽ tiếp tục phát triển, dù có hay không sá»± can dá»± trá»±c tiếp của nhà báo. Lãnh đạo các cÆ¡ quan báo chí phải quyết định: chờ đợi và quan sát tÆ°Æ¡ng lai hình thành, hoặc tích cá»±c tham gia ngay từ bây giờ. Tôi hy vọng họ chọn phÆ°Æ¡ng án thứ hai.”

“Má»™t số ví dụ về việc sá»­ dụng trí tuệ trong báo chí

Báo chí robot: Sản xuất tin bài từ dữ liệu. Ban đầu nó được dùng để Ä‘Æ°a tin về thể thao và tài chính. Nó giúp giải phóng các nhà báo khỏi những công việc lặp Ä‘i lặp lại, tăng hiệu quả và giảm chi phí. Hãng tin AP sá»­ dụng phần mềm Wordsmith để biến các dữ liệu tài chính thành bài viết. Washington Post dùng công nghệ tá»± phát triển là Heliograf để Ä‘Æ°a tin về các sá»± kiện thể thao và hoạt Ä‘á»™ng tranh cá»­.

Tổ chức quy trình: Theo dõi tin nóng, tập hợp và tổ chức thông tin sá»­ dụng tag và link, quản lý comment, và tá»± Ä‘á»™ng tạo các bản ghi giọng nói. New York Times sá»­ dụng công cụ Perspective API do Jigsaw (thuá»™c Alphabet) phát triển để quản lý comment của Ä‘á»™c giả. Nền tảng Reuters Connect dành cho các nhà báo hiển thị mọi ná»™i dung của Reuters, kể cả ná»™i dung tÆ° liệu, và ná»™i dung từ các đối tác liên kết trên toàn thế giá»›i theo thời gian thá»±c.

Theo dõi tin trên mạng xã há»™i: Phân tích các dữ liệu theo thời gian thá»±c, xác định những nhân vật có ảnh hưởng và tÆ°Æ¡ng tác vá»›i Ä‘á»™c giả. Hãng AP sá»­ dụng Newswhip để theo dõi các xu hÆ°á»›ng trên mạng xã há»™i và tăng tÆ°Æ¡ng tác.

TÆ°Æ¡ng tác vá»›i Ä‘á»™c giả: á»¨ng dụng chatbot của Quartz Bot cho phép người dùng gõ câu hỏi về các sá»± kiện thời sá»±, nhân vật hoặc địa Ä‘iểm, và ứng dụng sẽ trả ná»™i dung mà nó cho là phù hợp vá»›i người Ä‘ó. Các ứng dụng khác nhÆ° bot cho Facebook Messenger của Guardian. BBC thì dùng bot để Ä‘Æ°a tin về trÆ°ng cầu dân ý EU. AfriBOT của Trung tâm Báo chí châu Âu và The Source (Namibia và Zimbabwe), má»™t trong những dá»± án giành được tài trợ của Innovate Africa, Ä‘ang phát triển má»™t newsbot nguồn mở “để giúp các cÆ¡ quan báo chí châu Phi đăng tin tức cá nhân hóa và tÆ°Æ¡ng tác hiệu quả hÆ¡n vá»›i Ä‘á»™c giả trên các nền tảng nhắn tin.”

Tá»± Ä‘á»™ng kiểm chứng thông tin (fact-check): Cho phép các nhà báo nhanh chóng kiểm chứng các tuyên bố hoặc khiếu nại công khai. Chequeabot được Chequeado ở Argentina sá»­ dụng; Full Fact UK cùng các đối tác Ä‘ang phát triển má»™t máy kiểm chứng thông tin tá»± Ä‘á»™ng “có khả năng xác định những khiếu nại Ä‘ã được kiểm chứng, hoặc phát hiện và kiểm chứng những khiếu nại má»›i, sá»­ dụng quá trình xá»­ lý ngôn ngữ tá»± nhiên và các dữ liệu Ä‘ã được sắp xếp theo cấu trúc.” Duke Reporter’s Lab ở Mỹ phát triển công cụ ClaimBuster để Ä‘Æ°a những khiếu nại có ý nghÄ©a lên truyền thông và vào năm 2017 ra mắt má»™t trung tâm cho các dá»± án kiểm chứng thông tin tá»± Ä‘á»™ng. Factmata tại Anh cÅ©ng Ä‘ang phát triển má»™t công cụ kiểm chứng thông tin tá»± Ä‘á»™ng.

Phân tích cÆ¡ sở dữ liệu quy mô lá»›n: Phần mềm quét các dữ liệu và tìm kiếm các mẫu giống nhau, những sá»± thay đổi hoặc bất cứ Ä‘iều gì bất thường. Hệ thống Lynx Insight của Reuters có khả năng xá»­ lý những bá»™ dữ liệu khổng lồ và cung cấp cho nhà báo các kết quả và thông tin bối cảnh. Phần mềm Nhận dạng Mẫu tá»™i phạm của OCCRP thì dùng công nghệ phần tích các dữ liệu lá»›n trong tài liệu để tìm những vụ tham nhÅ©ng tÆ°Æ¡ng tá»± nhau có liên quan đến các vụ phạm tá»™i và mối liên hệ giữa các bên hữu quan.

Nhận biết hình ảnh: Công nghệ ngày nay có thể nhận biết được các đồ vật, địa Ä‘iểm, khuôn mặt người và thậm chí cả xúc cảm trong các hình ảnh. New York Times sá»­ dụng Rekognition API của Amazon để nhận dạng các nghị sỹ quốc há»™i trong các bức ảnh. Bất kỳ người dùng nào cÅ©ng có thể thá»­ miá»…n phí công nghệ nhận dạng hình ảnh Vision API của Google.

Sản xuất video: Tá»± Ä‘á»™ng viết ná»™i dung từ các tin bài có sẵn và sản xuất các video ngắn có lời bình. Phần mềm Wibbitz được USA Today, Bloomberg và NBC sá»­ dụng. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford Ä‘ang phát triển má»™t công cụ biên tập video tá»± Ä‘á»™ng.