Năm 2019, Việt Nam tiếp tục ná»— lá»±c tạo ra môi trường báo chí phát triển, trong sạch, lành mạnh. Để làm được Ä‘iều Ä‘ó, các Ä‘Æ¡n vị quản lý, cÆ¡ quan quản lý báo chí cần tích cá»±c vào cuá»™c.

Bá»™ Thông tin và Truyền thông thá»±c hiện Quy hoạch Báo chí; sÆ¡ kết thá»±c hiện Quy hoạch Báo chí; lập kế hoạch sá»­a đổi, bổ sung Luật báo chí. Bá»™ cÅ©ng phối hợp vá»›i các cÆ¡ quan chức năng giải quyết tình trạng "báo hóa" tạp chí, trang tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp, phóng viên làm phiền doanh nghiệp...

Đề cao đạo đức người làm báo

Việt Nam hiện có 844 cÆ¡ quan báo chí và tạp chí in vá»›i 184 báo in, 660 tạp chí in, 24 cÆ¡ quan báo chí Ä‘iện tá»­ Ä‘á»™c lập, có 189 giấy phép thiết lập trang thông tin Ä‘iện tá»­ tổng hợp Ä‘ã được cấp cho các cÆ¡ quan báo chí in, phát thanh, truyền hình. Cùng vá»›i Ä‘ó là 67 Ä‘ài phát thanh, truyền hình Trung Æ°Æ¡ng và địa phÆ°Æ¡ng... Ä‘ang hoạt Ä‘á»™ng. 

Những năm qua, báo chí Việt Nam Ä‘ã có nhiều ná»— lá»±c nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền, tạo được hiệu ứng tích cá»±c, Ä‘óng góp quan trọng vào sá»± nghiệp xây dá»±ng và bảo vệ Tổ quốc. Đã xuất hiện không ít những tấm gÆ°Æ¡ng nhà báo, há»™i viên Há»™i Nhà báo trong sáng về đạo đức, tinh thông về nghiệp vụ, lao Ä‘á»™ng cần cù, sẵn sàng hi sinh, cống hiện vì lợi ích của nhân dân, đất nÆ°á»›c.

Năm 2018, các cÆ¡ quan báo chí Ä‘ã thông tin tuyên truyền kịp thời, chân thá»±c, toàn diện đời sống chính trị, kinh tế của xã há»™i trong nÆ°á»›c và quốc tế; là cÆ¡ quan ngôn luận của Đảng và Nhà nÆ°á»›c; là diá»…n Ä‘àn tin cậy của nhân dân; là phÆ°Æ¡ng tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối vời đời sống xã há»™i. 

Báo chí thá»±c hiện ngày càng hiệu quả chức năng, giám sát, phản biện xã há»™i, góp phần phản ánh góc nhìn của Ä‘ông đảo tầng lá»›p nhân dân đối vá»›i việc xây dá»±ng, ban hành và thá»±c thi các chủ trÆ°Æ¡ng, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nÆ°á»›c. Đặc biệt, báo chí Ä‘ã nêu bật, khẳng định quyết tâm chính trị của Đảng và Nhà nÆ°á»›c: “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, không có đặc quyền, bất kể người Ä‘ó là ai” trong việc đấu tranh phòng, chống tham nhÅ©ng, lãng phí… 

Báo chí Ä‘ã đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục về chính trị tÆ° tưởng nhằm ngăn chặn, đẩy lùi sá»± suy thoái về tÆ° tưởng chính trị, đạo đức lối sống, những biểu hiện “tá»± diá»…n biến”, “tá»± chuyển hóa” trong ná»™i bá»™, góp phần tăng cường xây dá»±ng, chỉnh đốn Đảng, xây dá»±ng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Báo chí đẩy mạnh các hoạt Ä‘á»™ng thông tin đối ngoại, tổ chức tuyên truyền, quảng bá, giá»›i thiệu hình ảnh đất nÆ°á»›c con người Việt Nam và thành tá»±u đổi má»›i của đất nÆ°á»›c vá»›i bạn bè quốc tế và kiều bào sinh sống ở nÆ°á»›c ngoài. 

Bên cạnh những thành tá»±u, hoạt Ä‘á»™ng báo chí vẫn còn má»™t số tồn tại, bất cập. Trong Ä‘ó, tiện tượng cÆ¡ quan báo chí không thá»±c hiện Ä‘úng tôn chỉ mục Ä‘ích, thông tin sai sá»± thật, thổi phồng, bóp méo sá»± thật ngày càng gia tăng. Không ít sản phẩm báo chí sa vào giật gân, câu khách, miêu tả rùng rợn, li kỳ, dung tục, kích thích thị hiếu tầm thường. Vai trò của người đứng đầu má»™t số cÆ¡ quan báo chí, cÆ¡ quan chủ quản báo chí chÆ°a phát huy Ä‘úng má»±c, thiếu sâu sát trong công tác giám sát, buông lỏng quản lý, để xảy ra sai phạm hoặc thiếu kiên quyết trong xá»­ lý sai phạm. Không ít người làm báo sa ngã, thậm chí rÆ¡i vào vòng lao lý.

Phó Chủ tịch thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi khẳng định: Những biểu hiện tiêu cá»±c trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí tồn tại do nhiều nguyên nhân. Trong Ä‘ó, nguyên nhân chủ quan cốt lõi nhất là sá»± thiếu bản lÄ©nh chính trị, thiếu sá»± tu dưỡng và rèn luyện đạo đức nghề nghiệp của má»™t bá»™ phận người làm báo. Bên cạnh Ä‘ó, phông kiến thức nói chung và kiến thức cÆ¡ bản về nghiệp vụ báo chí của má»™t bá»™ phận người làm báo còn hạn chế.

Năm 2018, má»™t số vụ việc vi phạm đạo đức nghề báo bị phát hiện, Ä‘Æ°a ra ánh sáng; không ít nhà báo vi phạm Ä‘ã bị bắt, khởi tố, thậm chí lÄ©nh án tù. Đặc biệt, vụ việc má»™t phóng viên Báo ThÆ°Æ¡ng hiệu và Công luận bị bắt khi Ä‘ang nhận 70.000 USD của má»™t công ty có trụ sở ở Bắc Giang Ä‘ã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt Ä‘á»™ng báo chí, đến những người làm báo chân chính. Có thể nói, chÆ°a bao giờ vấn đề đạo đức người làm báo lại được đặt ra nóng bỏng, gay gắt nhÆ° hiện nay bởi đạo đức nghề nghiệp là sá»± sống còn đối vá»›i báo chí.

Năm 2016, Việt Nam Ä‘ã ban hành Luật báo chí 2016 gồm 6 chÆ°Æ¡ng, 61 Ä‘iều, tăng 25 Ä‘iều so vá»›i Luật báo chí năm 1999. Luật báo chí 2016 có hiệu lá»±c từ ngày 1/1/2017 vá»›i nhiều Ä‘iểm má»›i, trong Ä‘ó có quy định về đạo đức nghề nghiệp người làm báo. Bên cạnh Ä‘ó, tháng 12/2016, Há»™i Nhà báo Việt Nam Ä‘ã ban hành 10 Điều quy định về đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam. Gần Ä‘ây nhất, tháng 12/2018, Há»™i cÅ©ng công bố Quy tắc sá»­ dụng mạng xã há»™i của người làm báo Việt Nam. Những hoạt Ä‘á»™ng này được Ä‘ánh giá là tạo bÆ°á»›c chuyển biến tích cá»±c trong việc thúc đẩy, giữ gìn và phát huy đạo đức nghề nghiệp của người làm báo.

Cùng vào cuá»™c

Để giải quyết những vấn đề tồn tại, bất cập trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí, Bá»™ trưởng Bá»™ Thông tin và Truyền thông Nguyá»…n Mạnh Hùng cho rằng trÆ°á»›c hết bản thân người làm báo phải tá»± nêu cao đạo đức nghề nghiệp. Bá»™ trưởng cho rằng người Việt Nam đọc tin nhiều hÆ¡n đọc sách, do Ä‘ó báo chí tác Ä‘á»™ng, ảnh hưởng lá»›n đến nhận thức của người Việt. Vậy nên, ý thức trách nhiệm của người làm báo Việt Nam càng phải cao.

Các Tổng biên tập, phóng viên phải thấy trách nhiệm này để không dá»… dãi vá»›i bài viết, sản phẩm thông tin của mình, của tòa soạn. Bên cạnh Ä‘ó, trong thời đại truyền thông số hiện nay, cÆ¡ quan báo chí cần tận dụng lợi thế của mạng xã há»™i để thông tin tuyên truyền, định hÆ°á»›ng dÆ° luận, tạo đồng thuận xã há»™i; sá»­ dụng công nghệ để cạnh tranh vá»›i mạng xã há»™i. 

Tại Há»™i nghị báo chí toàn quốc tổng kết công tác năm 2018, triển khai nhiệm vụ năm 2019, ông Võ Văn Thưởng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung Æ°Æ¡ng nêu rõ năm 2019 là năm quan trọng để thá»±c hiện thắng lợi Nghị quyết của Đảng và kế hoạch phát triển kinh tế-xã há»™i 5 năm 2016-2020, cÅ©ng là năm Đảng khẩn trÆ°Æ¡ng triển khai những công tác quan trọng chuẩn bị Đại há»™i Đảng các cấp, hÆ°á»›ng tá»›i Đại há»™i XIII của Đảng. Trong tình hình má»›i này, Ä‘òi hỏi những người làm công tác báo chí phải ná»— lá»±c để Ä‘áp ứng yêu cầu, nhiệm vụ. Các cÆ¡ quan báo chí cần tiếp tục giữ vững vai trò tiên phong về thông tin, tuyên truyền thành tá»±u của sá»± nghiệp đổi má»›i, bảo vệ nền tảng tÆ° tưởng của Đảng, tăng cường sá»± thống nhất về tÆ° tưởng, hành Ä‘á»™ng của cán bá»™, đảng viên, niềm tin của các tầng lá»›p nhân dân.

Để báo chí truyền thông phát triển trong môi trường lành mạnh vào năm 2019 và những năm tiếp theo, Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi Ä‘Æ°a ra nhiều nhóm giải pháp. Trong Ä‘ó có việc tăng cường sá»± lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nÆ°á»›c, sá»± phối hợp vá»›i các cÆ¡ quan chỉ đạo, quản lý báo chí nhằm nâng cao chất lượng, hiệu lá»±c của công tác phối hợp chỉ đạo, định hÆ°á»›ng báo chí; tiếp tục rà soát, hoàn thiện các văn bản của Nhà nÆ°á»›c về tổ chức và hoạt Ä‘á»™ng báo chí; thá»±c hiện tốt công tác quy hoạch báo chí, rà soát các cÆ¡ quan báo chí hoạt Ä‘á»™ng không Ä‘úng tôn chỉ mục Ä‘ích, có nhiều sai phạm để xá»­ lý theo quy định của Luật Báo chí. 

Đặc biệt, Há»™i đẩy mạnh Ä‘ào tạo bồi dưỡng lý luận chính trị, nghiệp vụ báo chí, ý thức trách nhiệm xã há»™i và đạo đức nghề nghiệp cho Ä‘á»™i ngÅ© người làm báo, nêu cao tính tiên phong, gÆ°Æ¡ng mẫu của Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ lãnh đạo các cấp, các cÆ¡ quan báo chí.

Gá»­i thông Ä‘iệp đến báo chí trong năm má»›i “Báo chí phải thể hiện dòng chảy chính của xã há»™i hiện nay, tạo đồng thuận, tạo niềm tin xã há»™i và khát vọng về má»™t Việt Nam hùng cường,” Bá»™ trưởng Bá»™ Thông tin và Truyền thông Nguyá»…n Mạnh Hùng cho rằng vá»›i sá»± phát triển của mạng xã há»™i, hàng chục triệu người đều có thể Ä‘Æ°a tin thì việc quản lý báo chí cÅ©ng cần có thay đổi căn bản.

Theo Bá»™ trưởng, muốn hoạt Ä‘á»™ng quản lý báo chí được hiệu quả, hÆ°á»›ng báo chí phát triển lành mạnh, đầu tiên phải thấy được toàn bá»™ bức tranh hàng trăm triệu thông tin má»—i ngày trên không gian mạng. Song song vá»›i Ä‘ó là phải giám sát, Ä‘o lường được, phân tích, dá»± báo được các xu thế phát triển của thông tin, phát hiện các sai phạm để kịp thời nhắc nhở, xá»­ lý; đồng thời, hoàn thiện hệ thống pháp luật để bảo vệ người dân, doanh nghiệp, nhà nÆ°á»›c trên không gian mạng. 

Đây là những thách thức Bá»™ Thông tin và Truyền thông cần phải vượt qua và cÅ©ng là việc làm mang tính chất chiến lược lâu dài của Bá»™ trong thời gian tá»›i. TrÆ°á»›c mắt, việc xây dá»±ng Trung tâm lÆ°u chiểu dữ liệu truyền thông số quốc gia, Trung tâm quốc gia về giám sát an toàn thông tin trên không gian mạng; Ä‘ánh giá được xu thế thông tin theo từng báo, từng diá»…n Ä‘àn, từng phóng viên cần được quan tâm.

Bá»™ trưởng Bá»™ Thông tin và truyền thông cho biết thêm: Nhiều cÆ¡ quan báo chí hiện nay không nhận được sá»± há»— trợ của nhà nÆ°á»›c, tá»± "bÆ°Æ¡n chải" trong khi thị trường quảng cáo bị chia sẻ gần 40% vá»›i mạng xã há»™i và con số này có xu hÆ°á»›ng ngày càng tăng. 

Từ thá»±c tế này, Bá»™ sẽ sá»›m hoàn thiện cÆ¡ chế đặt hàng báo chí; đề xuất cÆ¡ chế thuế, cÆ¡ chế tá»± chủ tài chính thuận lợi cho báo chí phát triển, có nguồn thu ổn định sẽ giúp báo chí phụng sá»± Tổ quốc tốt hÆ¡n. Bên cạnh Ä‘ó, Bá»™ sẽ nghiên cứu, Ä‘ánh giá mô hình tổ hợp truyền thông Ä‘a phÆ°Æ¡ng tiện của Bá»™ Công an, Bá»™ Quốc phòng và má»™t số địa phÆ°Æ¡ng; xây dá»±ng, ban hành Bá»™ quy tắc ứng xá»­ trên mạng xã há»™i; quy định về tin sai (Fake News); đảm bảo sá»± tuân thủ pháp luật Việt Nam của các mạng xã há»™i nÆ°á»›c ngoài./.

Theo MỸ BÌNH (TTXVN/VIETNAM+)