“Thương ngưá»i như thể thương thân”, “Lá lành Ä‘ùm lá rách”, “Bầu Æ¡i thương lấy bí cùng…” là truyá»n thống nhân văn, nhân ái cá»§a dân tá»™c Việt. Chính tinh thần Ä‘ó Ä‘ã gắn kết và tạo nên sức mạnh Việt Nam từ ngàn xưa, hôm nay và mai sau.
Tuy nhiên gần Ä‘ây, Ä‘ã và Ä‘ang xuất hiện thói thá» Æ¡, vô cảm trước sá»± khổ Ä‘au cá»§a ngưá»i khác mà có lẽ vì thế, nó Ä‘ã xuất hiện trong Kỳ thi Năng khiếu báo chí diá»…n ra ngày 8/7 vừa qua. Má»™t câu cá»§a đỠthi Ä‘ã mô tả vụ tai nạn giao thông thương tâm ngày 25/6 tại TP.HCM như sau:
“Ngày 25/6/2019, trên đưá»ng Tân Hương (TP.HCM), má»™t xe taxi khi rẽ trái Ä‘ã va chạm vá»›i má»™t chiếc xe máy chạy cùng chiá»u. Äôi nam nữ trên chiếc xe máy Ä‘ó bị văng lên vỉa hè sau cú tông rất mạnh. Tài xế taxi dừng lại, mở cá»a bước xuống xem nạn nhân 13 giây rồi bá» Ä‘i.
Trong 11 phút đầu tiên, có ít nhất 58 ngưá»i nhìn thấy nạn nhân, nhưng chỉ duy nhất má»™t ngưá»i Ä‘i xe máy dừng lại gá»i Ä‘iện thoại và thảo luáºn vá»›i nhóm ngưá»i Ä‘i bá»™, còn lại Ä‘á»u vượt qua vụ tai nạn và Ä‘i thẳng. Do không được cấp cứu kịp thá»i, nạn nhân nữ Ä‘ã tá» vong tại chá»—, nạn nhân nam bị thương rất nặng sau Ä‘ó được đưa vào bệnh viện cấp cứu”.
Những tình tiết được camera ghi lại khiến chúng ta có thể rùng mình vì sá»± thá» Æ¡, vô cảm vá»›i sinh mệnh cá»§a ngưá»i khác trong hoạn nạn.
Nhiá»u ngưá»i Ä‘á»u lướt qua, tại sao mình phải dừng lại cứu nạn nhân để rối chuốc sá»± phức tạp, rắc rối? Con ngưá»i thưá»ng bắt chước hành động, cách hành xá» cá»§a Ä‘ám Ä‘ông để Ä‘iá»u chỉnh hành vi cá»§a mình, dù Ä‘ám Ä‘ông chưa chắc Ä‘úng. Trưá»ng hợp này cÅ©ng váºy. Nếu lúc ấy Ä‘ám Ä‘ông xúm lại giúp đỡ nạn nhân, có thể những ngưá»i đến gặp sau Ä‘ó cÅ©ng sẽ dừng lại há»— trợ.
Nếu xung quanh, ai ai cÅ©ng vô cảm, sá»± thá» Æ¡, hành vi vô cảm trong má»—i chúng ta dá»… dàng tá»± động được "kích hoạt".
Có má»™t sá»± trùng lặp, chỉ ít ngày sau kỳ thi, trên báo Nông nghiệp Việt Nam, GS Nguyá»…n Minh Thuyết - nguyên Phó Chá»§ nhiệm UB Văn hóa, Giáo dục, Thanh Thiếu niên và Nhi đồng cá»§a Quốc há»™i, má»™t trong những chuyên gia hàng đầu vá» giáo dục đương đại cÅ©ng có má»™t bài trả lá»i phá»ng vấn xung quanh đỠtài này.
Ở tầm cao hÆ¡n, GS Thuyết Ä‘ã chỉ ra nguyên nhân sâu xa cá»§a thói vô cảm: “Gốc rá»… cá»§a sá»± vô cảm và nhiá»u Ä‘iá»u tệ hại bây giá» là những giá trị cá»§a dân tá»™c bị đảo lá»™n, khiến những mối quan hệ rưá»ng cá»™t trong xã há»™i bị rạn nứt…”. GS Thuyết còn đặt vấn đỠ“Giám sát quyá»n lá»±c để cán bá»™ không còn vô cảm vá»›i dân”.
Lấy dẫn chứng từ vụ việc ở Thá»§ Thiêm và má»™t số vụ việc khác, GS Thyết cho rằng “Không ít cán bá»™ cá»§a mình sau khi lên nắm quyá»n má»—i ngày má»™t xa dân vì chỉ biết đến quyá»n lá»±c mà quên rằng chính quyá»n này là do chính ngưá»i dân giành lấy từ tay thá»±c dân, đế quốc và cÅ©ng chính hàng chục triệu ngưá»i dân Ä‘ã hy sinh xương máu để bảo vệ chính quyá»n.
Cán bá»™ xa dân, lạm dụng quyá»n lá»±c nên nhiá»u chá»§ trương không xuất phát từ quyá»n lợi cá»§a ngưá»i dân hoặc không đếm xỉa gì đến quyá»n lợi ngưá»i dân”, ông Thuyết nói.
Có má»™t thá»±c tế, Ä‘ó là trong má»™t xã há»™i, nếu cán bá»™, công chức vô cảm vá»›i đồng nghiệp cá»§a mình, vô cảm vá»›i dân và chính ngưá»i dân vô cảm vá»›i nhau thì khi Ä‘ó, không chỉ Ä‘i ngược vá»›i truyá»n thống dân tá»™c mà còn là bi kịch.
Do Ä‘ó có thể nói, việc đưa thói vô cảm vào Kỳ thi Năng khiếu báo chí không chỉ là má»™t hồi chuông thức tỉnh lương tri cá»§a thế hệ trẻ trước “bệnh” vô cảm hiện nay mà có thể còn là thông Ä‘iệp gá»i tá»›i các nhà báo tương lai: Nghá» báo không dành cho những ngưá»i vô cảm!
Theo Lệ Thu/Báo Dân trí