Quyền lá»›n nhất của Tổng Biên tập là quyền được... thay người

+ Báo Giáo dục & Thời đại (GD&TĐ) vừa bÆ°á»›c sang tuổi 60 vá»›i truyền thống dạn dày của má»™t  tờ báo chính thống của ngành GD&ĐT. Má»›i nhận nhiệm vụ “thủ lÄ©nh” được hÆ¡n 3 năm, vị trí Tổng Biên tập chắc hẳn sẽ nhiều áp lá»±c vá»›i ông trên hành trình tiếp bÆ°á»›c?

- Vá»›i tôi, 60 năm là má»™t truyền thống, 60 năm cÅ©ng là má»™t áp lá»±c. Má»™t trong những Ä‘iều may mắn của tôi là kế thừa được rất nhiều, kể cả về kinh nghiệm và sá»± sáng tạo trong công tác quản lý nhà nÆ°á»›c của thế hệ Ä‘i trÆ°á»›c. Truyền thống đối vá»›i tôi Ä‘ó là má»™t tài sản vô cùng Ä‘áng quý. Thế nhÆ°ng, tuyệt đối chÆ°a bao giờ tôi coi Ä‘ó là “cái bóng che mình” mà luôn cho rằng Ä‘ó là gia tài tốt đẹp nhất, khỏe khoắn nhất, tÆ°Æ¡i trẻ nhất để tiếp tục Ä‘Æ°a cÆ¡ quan tá»›i má»™t vận há»™i má»›i.

Tôi là Tổng biên tập thứ 10 của báo, bao nhiêu thế hệ Ä‘ã xây dá»±ng nên má»™t cÆ¡ nghiệp nhÆ° thế này mà tòa soạn không phát triển thêm được thì có phải mình có lá»—i vá»›i thế hệ Ä‘i trÆ°á»›c hay không? Má»—i giai Ä‘oạn, má»—i thời kỳ đều có thuận lợi cÅ©ng nhÆ° khó khăn riêng và cÅ©ng có những sứ mệnh khác nhau. DÄ© nhiên, chúng tôi từng đắn Ä‘o nếu Ä‘i con đường má»›i thì sẽ Ä‘i nhÆ° thế nào? TrÆ°á»›c những thách thức và cÆ¡ há»™i, tôi và tòa soạn Ä‘ã cố gắng tìm cho mình má»™t lối Ä‘i để phát triển bền vững. Có má»™t Ä‘iều tôi muốn khẳng định, hÆ¡n ai hết các Tổng biên tập phải có tÆ° duy kinh tế. Bởi vì trong Ä‘iều kiện hiện nay, báo GD&TĐ giống nhÆ° các cÆ¡ quan báo chí phải tá»± chủ về tài chính. Có rất nhiều cÆ¡ quan hiện nay Ä‘ang nợ nhuận bút, nợ lÆ°Æ¡ng, nợ nhà in. NhÆ°ng cÆ¡ quan tôi không có chuyện Ä‘ó.

+ NhÆ°ng thÆ°a ông, sản phẩm báo chí lại là những bài viết - má»™t thứ hàng hóa đặc biệt, thế nên chuyện phát triển kinh tế hẳn là không dá»… dàng?

- Tôi đồng ý là vấn đề chuyên môn rất quan trọng nhÆ°ng sẽ là không đủ đối vá»›i má»™t người phải gánh trên vai trọng trách đứng đầu tòa soạn. Họ phải là má»™t người có tính kế hoạch cao, tổ chức kinh doanh sản xuất tốt, luôn chấp pháp và hÆ¡n ai hết họ là má»™t nhà báo. Tôi Ä‘ã Ä‘i lên từ “binh nhì” và cÅ©ng Ä‘i qua gần nhÆ° tất cả các vị trí trong tòa soạn nên phần nào tôi hiểu những chuyện ngóc ngách trong tòa soạn. Khi là Phó Tổng biên tập phụ trách tờ báo từ tháng 6 năm 2017 cho đến tháng 2 năm 2018 được bổ nhiệm Tổng Biên tập, tôi bắt đầu phải học thêm về quản lý tài chính, nhân sá»±, xây dá»±ng kế hoạch và quan trọng nhất là biết đối ngoại. Về mặt chuyên môn, tôi rất thích làm việc cùng các cá»™ng sá»± giỏi nghề hÆ¡n mình và khéo léo để họ thá»±c hiện ý tưởng, định hÆ°á»›ng của tôi theo Ä‘úng chức năng nhiệm vụ. Dù họ có giỏi cÅ©ng không để chệch được “đường ray” ấy được. Tòa soạn nhÆ° má»™t Ä‘á»™i bóng, quyền lá»›n nhất của Tổng Biên tập mà pháp luật cho phép Ä‘ó là quyền được... thay người.

+ Tôi thấy gần Ä‘ây, báo GD&TĐ có nhiều sá»± kiện được Ä‘ánh giá cao nhÆ° tổ chức Giải báo chí toàn quốc vì sá»± nghiệp giáo dục Việt Nam; Sá»± kiện “Thay lời tri ân” tôn vinh các nhà giáo tiêu biểu... Có vẻ nhÆ° “đất diá»…n” của báo ngày má»™t rá»™ng lá»›n?

- Trong giai Ä‘oạn mà tôi làm Tổng Biên tập thì báo được lãnh đạo Bá»™ giao nhiều nhiệm vụ nặng nề và vinh quang. Giải báo chí vì sá»± nghiệp giáo dục Việt Nam đến nay là năm thứ hai nhÆ°ng tôi Ä‘ã thấy Ä‘ây là má»™t giải báo chí có sức sống, mang tính lan tỏa cao. Điều Ä‘áng quý nữa là tên của Giải Báo chí Vì sá»± nghiệp giáo dục Việt Nam cÅ©ng là do lãnh đạo báo xây dá»±ng đề án và được Bá»™ phê duyệt. Giải Ä‘ã phần nào có được lòng tin rất lá»›n và cÅ©ng bÆ°á»›c đầu được gọi là má»™t trong những giải báo chí của ngành có hiệu quả truyền thông và uy tín. Thứ hai nữa là Bá»™ giao cho báo làm chÆ°Æ¡ng trình “Thay lời tri ân” tôn vinh các tấm gÆ°Æ¡ng nhà giáo tiêu biểu trên cả nÆ°á»›c và được phát sóng trên VTV1 vào dịp 20/11. Hai năm nay, các sá»± kiện này cÅ©ng Ä‘ã có những thành công cụ thể, được ghi nhận và trông mong. Tôi tá»± tin rằng những năm sắp tá»›i báo sẽ tổ chức thành công hÆ¡n nữa. Bên cạnh Ä‘ó, chúng tôi cÅ©ng phấn đấu tờ báo của ngành giáo dục làm sao để má»—i giáo viên đều thấy mình ở trong Ä‘ó.

Ai chẳng biết báo Ä‘iện tá»­ là hay nhÆ°ng hay để... chết thì hay làm gì?

+ Nghe nói, trong bối cảnh báo in Ä‘ang giảm lượng phát hành trầm trọng thì lượng phát hành báo GD&TĐ lại ngày càng tăng?

- Tôi không có Ä‘iều kiện để so sánh nhÆ°ng tôi dám nói rằng báo GD&TĐ là má»™t trong số ít các tờ báo mà tăng trưởng phát hành về báo in. Trong xu thế báo Ä‘iện tá»­ Ä‘ang “bóp chết” báo in thì chúng tôi lại cho rằng việc bán báo in là việc sống còn của cÆ¡ quan báo mình. Trong vòng 2 năm qua, chúng tôi tăng trưởng gần gấp Ä‘ôi, khoảng 180% lượng phát hành. Nhiều tỉnh trên cả nÆ°á»›c có hầu hết các trường đều mua báo của chúng tôi. Tôi cho rằng, nếu làm báo mà không bán được báo thì dá»±a vào Ä‘âu để Ä‘o về uy tín và sá»± phát triển? Dá»±a vào Ä‘âu để vá»— ngá»±c rằng mình hay, mình giỏi. Làm báo hay hay dở không phải là tá»± mình túm tóc nhấc mình lên, không phải là chúng ta ngồi tá»± khen nhau. Nó thể hiện là uy tín của tờ báo đối vá»›i xã há»™i nhÆ° thế nào? Lượt truy cập ra sao? Phát hành nhÆ° thế nào? Tất nhiên là cÅ©ng không phải Ä‘ánh đổi tất cả để có được lượng truy cập và lượng phát hành cao...

+ Tập trung phát triển báo in có vẻ nhÆ° báo GD&TĐ Ä‘ang Ä‘i ngược vá»›i xu hÆ°á»›ng... tích hợp Ä‘a phÆ°Æ¡ng tiện của các tòa soạn hiện nay?

- Nhiều tờ báo cho rằng xu thế báo Ä‘iện tá»­ và truyền thông Ä‘a phÆ°Æ¡ng tiện là phÆ°Æ¡ng án tất yếu, Ä‘iều ấy Ä‘úng. Thế nhÆ°ng ai cÅ©ng tất yếu cả là không được. Nếu nhÆ° báo GD&TĐ cứ xông vào làm báo Ä‘iện tá»­ thì đọ thế nào được vá»›i Dân Trí, VietNamNet, Tiền Phong, Tuổi Trẻ... Ai chẳng biết báo Ä‘iện tá»­ là hay nhÆ°ng hay để... chết thì hay làm gì? Thế nên, chúng tôi chọn má»™t con đường thích hợp vá»›i mình và dành thời gian tập trung vào nhiệm vụ khác. Đó là tổ chức lại toàn bá»™ định hÆ°á»›ng kinh doanh, tổ chức lại các phòng ban, tổ chức lại nhiệm vụ của các Ä‘Æ¡n vị trá»±c thuá»™c, mở công ty truyền thông. Vá»›i công ty truyền thông, ngoài nhiệm vụ tổ chức các sá»± kiện, quảng cáo, báo tập trung xây dá»±ng sản phẩm nhÆ° phần mềm tích hợp Ä‘iểm danh học sinh, sổ liên lạc Ä‘iện tá»­, Ä‘iểm Ä‘iện tá»­, thẻ bảo hiểm xã há»™i, sau này tiến tá»›i là tích hợp cả mã số ngân hàng, nhóm máu, thẻ tín dụng… Chúng tôi có má»™t mảnh ruá»™ng hết sức phì nhiêu và màu mỡ Ä‘ó là ngành giáo dục. Có hÆ¡n 24 triệu khách hàng tiềm năng là học sinh, khoảng 1,6 triệu giáo viên và hÆ¡n 60 nghìn trường...Thế nên tờ báo chỉ mong muốn làm và phát triển trong lÄ©nh vá»±c giáo dục cÅ©ng Ä‘ã là Ä‘áng quý và thành công rồi. Quan Ä‘iểm của tôi rất rõ ràng, tập trung vào những sở trường của mình chứ không chạy theo xu hÆ°á»›ng phong trào.

+ Tôi còn thấy, ông Ä‘i nhiều tỉnh thành để trò chuyện, tập huấn về truyền thông cho các giáo viên nhà trường. Có vẻ chiến lược phát triển “sở trường” quả thá»±c rất hiệu quả?

- Tôi vẫn làm báo cáo viên cho các Sở, nói chuyện vá»›i Hiệu trưởng, Hiệu phó, giáo viên các trường về kỹ năng xá»­ lý khủng hoảng truyền thông. Má»—i lần khoảng hÆ¡n 1.000 người, thời gian 4 đến 5 tiếng. Đó cÅ©ng là má»™t cách tạo dá»±ng mối quan hệ và Ä‘óng vai trò đại sứ thÆ°Æ¡ng hiệu cho tờ báo của mình. Từ Ä‘ó việc bán báo cÅ©ng rất hiệu quả. Tôi cứ Ä‘i huyện nào, tỉnh nào, ở Ä‘ó có bao nhiêu trường thì bấy nhiêu trường mua báo cả năm. Nói riêng về khu vá»±c Thái Bình chẳng hạn, khoảng 95% các trường đều mua báo của chúng tôi, doanh thu tại Ä‘ây má»™t năm khoảng hÆ¡n 4 tá»·.

Vá»›i phóng viên của mình, tôi cÅ©ng định hÆ°á»›ng nhÆ° vậy. Má»—i phóng viên cÅ©ng là sứ giả kinh tế, sứ giả thÆ°Æ¡ng hiệu, sứ giả truyền thông. Và má»™t khi họ Ä‘ã là đại sứ cho tờ báo thì không chỉ viết báo giỏi mà còn phải xây dá»±ng được kỹ năng ngoại giao, quan hệ. Má»™t năm ít nhất là cÆ¡ quan tôi tổ chức 6 đến 8 cuá»™c tập huấn cho phóng viên. Tôi cùng vá»›i Phó Tổng biên tập và các Trưởng phòng làm báo cáo viên, tranh luận, nói chuyện vá»›i nhau vá»›i tÆ° cách là đồng nghiệp, thậm chí cãi nhau nhÆ°... mổ bò. Chúng tôi vui về Ä‘iều ấy.

+ Vâng, xin trân trọng cảm Æ¡n ông!

Theo: Hà Vân/ Báo Nhà báo và Công luận