Trên phố có thể gặp những cô nàng váy, áo Ä‘i trên những chiếc xe kèm theo má»™t thứ đồ trang sức nào Ä‘ó khoe diện. Nhưng cÅ©ng dá»… gặp những cô nàng quần jean, áo thun, giầy thể thao, Ä‘i ra ngoại ô Ä‘ón gió đầu hè.
Lúc giao mùa, là khi mà ngưá»i ta có thể tùy chá»n cho mình những niá»m vui, thêm những trải nghiệm thú vị, miá»…n là thấy hứng thú.

Hoa mùa xuân chưa kịp tàn, hoa cá»§a hạ Ä‘ã rung rinh khoe sắc màu trong nắng. Những chiếc xe Ä‘em theo những bó hoa loa kèn tinh khôi theo nhau vào phố. Nhưng Ä‘âu Ä‘ó vẫn còn sót lại những bông hoa gạo nở muá»™n thu hút ít nhiá»u tà áo dài rá»§ nhau tạo dáng cho những khuôn hình đẹp đỠrá»±c cuối cùng.
Loa kèn bắt đầu cuối tháng ba, nở rá»™ nhất vào đầu tháng tư. Ngắn ngá»§i nhưng ngát hương và thể hiện được nét tinh khôi, đại diện cho thá»i khắc mở cá»a Ä‘ón hè.
Tháng tư, lúc giao mùa cÅ©ng là lúc ngưá»i ta bước ra khá»i những bá»™ đồ chặt chá»™i, có xúc giác nhiá»u hÆ¡n. Nàng xuân chưa Ä‘i, nắng hạ chưa vá», có thể ăn, cÅ©ng có thể chÆ¡i má»™t cách tùy chá»n, không sợ rét cÅ©ng không lo nóng. Ấy cÅ©ng chính là thá»i Ä‘iểm mà sản váºt từ làng quê ùn ùn lên phố, hấp dẫn và ngon chưa từng.
CÅ©ng Ä‘ã lâu lâu, có lần trên phố Nguyá»…n Du và con phố nhá» Ngô Quyá»n, thành phố Thanh Hóa, thá»i chưa có nhiá»u nhà cao tầng và những cá»a hàng tiện lợi như bây giá», tôi đạp xe vòng Ä‘i, rồi vòng lại vẩn vÆ¡ trong đầu Ä‘iá»u gì Ä‘ó, tháºt thân quen, những cÅ©ng hết sức lạ lẫm.
Trước mắt mình là phố Ä‘ông ngưá»i, nhưng lại có cảm giác vị ngòn ngá»t, cay cay cá»§a làng mình trên đầu lưỡi. Äó là vị ngô nếp nướng, vị ốc chấm mắm gừng.
Những đặc sản cá»§a làng ta trên con phố ấy má»™t thá»i, tháºt khó để nguôi quên.
Bây giá» thì nó Ä‘ã chuyển sang những góc phố khác, quanh khu chợ Vưá»n Hoa má»›i thưá»ng có rất nhiá»u. Nào là “á»c xóm 7”, “Chả tôm Bà Tấm”. Rồi nem bốc, nem lụi, Ä‘a kê... Những sản váºt đồng làng giá» là món ngon cá»§a dân phố.
Äi trong khúc giao mùa, nghÄ© vá» những hương vị cá»§a mùa tháºt thú vị biết bao. Má»™t ngày sau mưa, sau nắng, tôi lại được sống lại ký ức ấy trên những con đưá»ng thân quen. Những vòng xe lăn, Ä‘á»u Ä‘á»u và vẫn những ngõ dài hun hút, nhưng có Ä‘iá»u Ä‘ã khác vá»›i sá»± xuất hiện cá»§a bê tông nhiá»u hÆ¡n, cá»§a những quán cà phê ngõ.

Nhìn chung là nhiá»u thứ lắm. Äáng để ngắm và muốn sà vào...
Thành phố Thanh Hóa mấy năm nay ít bão giông nên phố vẫn vẹn nguyên nét phố. Những dấu vết thá»i gian cùng sá»± lưu lại bàn tay tài hoa cá»§a con ngưá»i như Ä‘âu Ä‘ó còn ở lại, có cảm giác như sá» nắm được, tháºt gân guốc, rêu phong.
Những mái nhà ba gian lợp mÅ©i hài, ngói Hòa Bình, Cẩm Trưá»ng thÆ¡m nâu má»™t thá»i bao cấp còn sót lại trên phố Hạc Thành, Hàn Thuyên tháºt Ä‘áng để dừng lại chiêm nghiệm, hít hà. Hiện đại hóa Ä‘ô thị Ä‘ã ồn ào chuyển động lâu lắm rồi, nhưng chá»§ nhân cá»§a nó vẫn kiên gan, hoài niệm vá»›i dấu xưa.
Chỉ ngước nhìn lên màu ngói cá»§a ngôi nhà nhá», láºp tức cho ta những ký ức thá»i gian, liên hệ vá» sá»± xoay vần cá»§a mùa, trong Ä‘ó có cả những ká»· niệm cá»§a chính ta.
Khúc giao mùa.
Tôi bước Ä‘i, trong miên man lòng mình, gợi nhá»›, cÅ©ng có chút gợi tình vá» ká»· niệm ngá»t ngào, đằm thắm và tá»± thưởng cho mình những cái chép miệng cảm nháºn như có vị ngá»t cá»§a tình yêu. Chính xác hÆ¡n là vị ngá»t cá»§a bắp chiên bÆ¡, những chiếc kẹo que ngày nào Ä‘ó mua tặng nàng, rồi cưá»i rúc rích, cùng trốn vào má»™t góc nào Ä‘ó để thưởng thức.
Tháng tư, tiá»…n nàng xuân đầy quyến luyến, Ä‘ón hạ vá», Ä‘ón những cánh phượng hồng Ä‘á», là lúc như thưá»ng lệ sắp bắt đầu má»™t mùa thi, những tiếng ve ngân, trang lưu bút há»c trò viết vá»™i và những cái ôm, dòng nước mắt bịn rịn chia tay...
Ngay lúc này, những giá»t nắng đầu mùa Ä‘ã trải dài hàng hiên nhá» nÆ¡i ta Ä‘ang bước. Bóng chiá»u nghiêng, bóng ngưá»i cÅ©ng có chút nghiêng nghiêng theo tà áo lất phất bay. Nàng đấy ư, cặp mắt nâu sau tròng kính nhá». Tôi miên man, lÆ¡ mÆ¡ nghÄ©.
Äêm qua không ngá»§, lang thang trên mạng bất chợt gặp cô sinh viên nhá» xinh làm nhắc nhá»› tháºt nhiá»u. Chẳng cầu kỳ, không rào Ä‘ón, em hồn nhiên trong trẻo tá»±a thinh không.
Em đấy ư, ngưá»i cá»§a ngày hôm qua, má»™t thá»i chưa xa ắp đầy ká»· niệm tôi và em? Không, tôi ngá» lá»i xin lá»—i chính mình. Cô bé ngày xưa, cô bé cá»§a những gì Ä‘ã là cổ tích giá» Ä‘ã ở nÆ¡i xa lắm. Hãy để nó ngá»§ yên trong nôi ký ức cá»§a mùa.
Khúc giao mùa.
Tôi lại hướng ra ngoại ô như thưá»ng lệ theo thói quen cá»§a Ä‘ôi chân thích lãng du. Giá»t nắng non trải dá»c triá»n cá» Ä‘ôi bá» sông Mã phía tả ngạn vá»›i những thá»a ruá»™ng còn sót lại sau cÆ¡n Ä‘ô thị hóa.
Nhìn ra xa xăm, tôi lại nhá»› vá» những xóm làng từng dệt lên má»™t màu khói biếc. Những vạt khói đốt đồng để rÆ¡m rạ được phôi thai, chắt nhặt ngá»t ngào cho kiếp khác. Tôi tin cây lúa sẽ trở vá», sẽ làm lại những hạt bụ sữa cho mùa sau, như những hạt phù sa chẳng bao giá» lạc trên dòng sông thao thức chảy.
Giao mùa cÅ©ng là thá»i Ä‘iểm để bắt đầu cho vụ má»›i. Ông ta, bác ta và cả ta từng nhìn vào khói để nguyện cầu những vụ mùa không bị sâu bệnh, bão giông.
Hiện đại khiến cÆ¡ giá»›i hóa và vô vàn chế phẩm sinh há»c lên vào từng thân ruá»™ng há»— trợ nông gia, nhưng lệ là thế, nhà nông vẫn nguyện cầu. Má»™t nét tín ngưỡng trong sinh hoạt làng xã tháºt nguyên sÆ¡. Làng ta dẫu có thành phố, thành phưá»ng, thì ngưá»i làng ta vẫn còn sá»± chân chất rất làng ta.
Tôi nhìn vào những lão nông ở mạn Äông Hải, Hoằng Lý để thấy vụ má»›i Ä‘ã rá»™ lắm rồi. Từ thân ruá»™ng ấy rau, cá»§, quả rồi lại nối nhau vá» thành phố Ä‘êm Ä‘êm.
Äi trong tiết giao mùa tháºt nhiá»u cảm xúc. Có cái hồn háºu cá»§a đồng làng. Có sá»± ồn ào, táºp náºp nhưng Ä‘áng yêu cá»§a phố. Má»™t thá»i tiết đẹp vá»›i sá»± giao pha cá»§a nắng, cá»§a gió, cá»§a cả lâu lâu lại lất phất những hạt mưa, khiến ta chẳng thể cầm được lòng mình. Chắc chắn là như thế rồi. Cứ mở cá»a ra, tháºt rá»™ng để Ä‘ón mùa vá»...
Lam VÅ©