LTS: BÆ°á»›c vào thời đại công nghiệp số, báo chí Việt Nam đứng trÆ°á»›c các thách thức lá»›n nhÆ°ng cÅ©ng là cÆ¡ há»™i cho người làm báo tá»± đổi má»›i để bắt kịp xu hÆ°á»›ng chung của sá»± phát triển... Nếu không bắt kịp vá»›i sá»± phát triển này, các cÆ¡ quan báo chí cÅ©ng nhÆ° Ä‘á»™i ngÅ© nhà báo sẽ bị tụt hậu. Vì thế, họ Ä‘ã phải thay đổi trong cách tiếp cận và thá»±c hiện tin bài, vượt qua thách thức, nắm bắt cÆ¡ há»™i để thá»±c hiện nhiệm vụ nhÆ° thế nào? Ở Ä‘ó có sá»± "Ä‘ào tạo lại" bản thân, trau dồi thêm kiến thức trình Ä‘á»™, kỹ năng, sá»± Ä‘a năng trong tác nghiệp, sá»± vận dụng có sáng tạo mạng xã há»™i để lan tỏa thông tin và đặc biệt bản lÄ©nh trong gìn giữ đạo đức nghề nghiệp trÆ°á»›c vô vàn những áp lá»±c của thời cuá»™c và môi trường nghề nghiệp. Trong vệt chuyên đề này, báo Nhà báo và Công luận sẽ có những chia sẻ của các phóng viên xung quanh câu chuyện này để thấy, má»—i thời kì, má»—i đổi thay, đều cần lắm những ná»— lá»±c tá»± thân, những cuá»™c "chạy nÆ°á»›c rút" không thể chậm trá»… trÆ°á»›c làn sóng công nghệ số. 

Khi báo chí không còn là phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông Ä‘á»™c quyền

Đó là Ä‘iều mà Phóng viên Quang  Hùng, báo Ä‘iện tá»­ vietnamnet chia sẻ khi nhắc đến câu chuyện bắt kịp xu hÆ°á»›ng làm báo chí hiện đại trong thời đại công nghệ số. Theo phóng viên Quang Hùng, nếu nhÆ° trÆ°á»›c Ä‘ây, khi muốn khai thác thông tin, nhà báo phải dá»±a vào sách báo cÅ©, thÆ° viện để tìm hiểu, đến tận nÆ¡i quan sát, theo dõi.

Giờ Ä‘ây, nhà báo có thể tìm kiếm thông tin thuận tiện qua mạng internet, bởi mạng internet nhÆ° má»™t thÆ° viện tài liệu khổng lồ để các nhà báo tra cứu. ChÆ°a kể, phóng viên có thể ở tòa soạn kết nối thông tin trên toàn cầu trong thời gian ngắn.

"Bởi vậy, Ä‘ã có nhiều những thay đổi trong cách làm việc của phóng viên thời đại số. Chúng tôi luôn xác định được tầm quan trọng của cuá»™c cách mạng khoa học công nghệ này và ứng dụng trong lÄ©nh vá»±c báo chí, đổi má»›i tÆ° duy, cách làm báo, đặc biệt là việc tiếp cận vá»›i công nghệ, làm chủ công nghệ, từ Ä‘ó làm nghề má»™t cách hiệu quả nhất ”- Quang Hùng cho biết.

Tiếp cận vá»›i công nghệ làm báo, làm chủ các phÆ°Æ¡ng tiện kỹ thuật và có những tác phẩm báo mang tính hiện đại hÆ¡n là xu hÆ°á»›ng hiện nay, không thể khác. DÄ© nhiên, làm thế nào để làm chủ công nghệ trong ứng dụng vào công việc làm nghề, thì theo Ä‘ánh giá của phóng viên Quang Hùng thì hiện nay:  "Có má»™t bá»™ phận các bạn trẻ làm báo chÆ°a làm chủ công nghệ mặc dù có sá»­ dụng công nghệ để làm việc khác nhÆ° giải trí. Nhiều bạn trẻ chÆ°a biết sá»­ dụng các phần mềm Ä‘iện tá»­ để trong làm báo, nhÆ°: soạn thảo văn bản đạt chuẩn, sá»­ dụng phần mềm để xá»­ lý hình ảnh, dá»±ng audio, video hoặc quản trị má»™t sản phẩm báo chí trên nền tảng công nghệ, thậm chí có thể kinh doanh các sản phẩm dịch vụ trên tờ báo của mình. Đây là rào cản trong việc làm chủ công nghệ các nhà báo hiện nay”

Đó là chÆ°a kể, báo chí không còn là phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông Ä‘á»™c quyền, còn có nhiều phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông khác. Điều khó khăn là việc truyền thông Ä‘Æ°a thật giả lẫn lá»™n, Ä‘en trắng rất khó tường minh. Thêm nữa, nguồn nhân lá»±c cho báo chí truyền thông hiện nay rất Ä‘a dạng, vì vậy nảy sinh ra quan niệm: bất cứ ai cÅ©ng có thể làm báo. 

Bên cạnh Ä‘ó, cuá»™c cách mạng công nghệ số  4.0 Ä‘ã tạo ra môi trường truyền thông mở. Tiến trình toàn cầu hóa phÆ°Æ¡ng tiện thông tin đại chúng diá»…n ra mạnh mẽ, tạo sá»± cạnh tranh lá»›n giữa các loại hình  truyền thông, đặc biệt là các sản phầm truyền thông má»›i...

Cho nên khi tác nghiệp, mọi phÆ°Æ¡ng tiện cần thiết luôn là thứ "bất ly thân" khi Ä‘i tác nghiệp, phải đảm bảo luôn mang theo laptop, máy ảnh, Ä‘iện thoại full pin, sẵn sàng chụp ảnh và tác nghiệp gá»­i tin về tòa soạn ngay lập tức, cho kịp tiến Ä‘á»™ sản xuất của tòa soạn, phóng viên Quang Hùng cho biết thêm.

 Nhanh thôi là chÆ°a đủ

Làm ở má»™t tờ báo Ä‘iện tá»­ hiện đại, Quang Hùng có sá»± tiếp cận rất tích cá»±c và nhanh chóng vá»›i việc làm báo công nghệ số. Chính vì thế, công việc "bắt kịp xu hÆ°á»›ng" không phải là chuyện quá khó khăn. Tuy nhiên, anh cÅ©ng cho biết: “Để cung cấp thông tin nhanh chóng, người làm nghề báo phải tiếp cận nguồn tin má»™t cách nhanh nhất. Trong thời đại công nghệ số các trang mạng xã há»™i phát triển mạnh, Ä‘ây là nguồn thông tin dồi dào, nhanh nhậy. NhÆ°ng nhanh thôi là chÆ°a đủ, phải đảm bảo cả tính chính xác, phải kiểm chứng thông tin trÆ°á»›c khi Ä‘Æ°a nó đến Ä‘á»™c giả.”

Đối vá»›i phóng viên Quang Hùng, má»—i lần đến má»™t địa phÆ°Æ¡ng nào Ä‘ó là má»™t trải nghiệm má»›i, và phải tiếp cận thông tin từ nhiều khía cạnh môi trường khác nhau. Còn khi chọn đề tài, liên hệ cÆ¡ sở trÆ°á»›c đảm bảo họ đồng ý hợp tác trao đổi cung cấp nguồn thông tin chính xác nhất, để lên ý tưởng viết bài kịp thời Ä‘Æ°a về tòa soạn.

Tất nhiên, má»—i hoàn cảnh Ä‘òi hỏi phóng viên phải có sá»± linh hoạt trong cách tác nghiệp nhÆ°ng các bài viết phải luôn sâu sát cÆ¡ sở cÅ©ng nhÆ° lá»±a chọn nguồn thông tin chính thống, tìm hiểu, tham khảo kỹ lÄ©nh vá»±c mình định viết.  Qua Ä‘ó có thể nắm bắt được tâm tÆ° nguyện vọng của người dân và viết được những bài báo Ä‘Æ°a ra được vấn đề tích cá»±c hoặc những bài viết lên án những vấn đề tiêu cá»±c trong xã há»™i.

Trong bối cảnh công nghệ số, trên mạng xã há»™i nhiều tin giả nhÆ° hiện nay cÅ©ng là cÆ¡ há»™i người làm báo tá»± đổi má»›i để bắt kịp xu hÆ°á»›ng chung của sá»± phát triển. Phóng viên Quang Hùng cho biết: TrÆ°á»›c kia khi Ä‘i tác nghiệp Ä‘Æ¡n giản lắm, nhiều khi chỉ là quyển sổ nhỏ vá»›i cây bút, phóng viên nào có Ä‘iều kiện thì sắm được chiếc Ä‘iện thoại để chụp lại nhân vật, hiện trường tác nghiệp để lấy thông tin viết bài. “So vá»›i thời nay thì phóng viên bây giờ hiện đại hÆ¡n rất nhiều, đầy đủ thiết bị hiện đại để phục vụ cho công tác sản xuất tin, bài mọi lúc mọi nÆ¡i”, Quang Hùng nhận định. Vậy nên, việc duy trì sức khỏe để Ä‘i tác nghiệp là Ä‘iều vô cùng quan trọng đối vá»›i má»—i phóng viên, đặc biệt khi họ phải mang vác những thiết bị máy móc di chuyển khắp nÆ¡i. Do tính thời sá»± đến Ä‘âu phải có tin bài đến Ä‘ó, Ä‘iều này càng Ä‘ói hỏi đến sức khỏe và sá»± minh mẫn. 

Nói về kỉ niệm trong tác nghiệp, phóng viên Quang Hùng cho rằng, mình rất may mắn khi có người  em là phóng viên Anh Đức bên báo Ä‘iện tá»­ Dân Việt, má»—i lần hai anh em Ä‘i tác nghiệp phối hợp rất ăn ý. Vì thế, việc chụp ảnh, phỏng vấn ghi hình và gá»­i về tòa soạn đều nhanh chóng, suôn sẻ.

Anh tâm sá»±: “Đi cùng nhau những ngày đầu tác nghiệp khó khăn phải ăn mì, khó là vậy nhÆ°ng hai anh em cùng Ä‘á»™ng viên nhau vượt qua khó khăn, để hoàn thành nhiệm vụ được giao”. Chia sẻ về Ä‘iều này, Quang Hùng muốn nhấn mạnh đến sá»± Ä‘am mê vá»›i nghề, Ä‘ó chính là Ä‘á»™ng lá»±c để phóng viên vượt qua thách thức của bối cảnh má»›i, vượt qua để vượt lên. Thời nào cÅ©ng sẽ có những khó khăn rieeng, nhÆ°ng từ tình yêu vá»›i nghề, sẽ giúp má»—i người ná»— lá»±c trau dồi kiến thức trình Ä‘á»™, bắt buá»™c phải Ä‘i, thâm nhập thá»±c tế, cố gắng lấy thông tin “đắt”, để tích lÅ©y kinh nghiệm chuyên môn và kéo được lượng Ä‘á»™c giả Ä‘ông đảo đến vá»›i tác phẩm của mình.

Thá»±c  sá»±, càng tiếp xúc, trao đổi vá»›i phóng viên Quang Hùng, tôi càng cảm thấy anh là người rất yêu nghề và có tinh thần trách nhiệm cao vá»›i công việc. Luôn sẵn sàng đối mặt vá»›i thá»­ thách cÆ¡ há»™i và những ná»— lá»±c vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ. Thời Ä‘iểm tôi liên hệ vá»›i anh cÅ©ng là lúc anh Ä‘ang di chuyển sang huyện lân cận tác nghiệp lấy tin bài...

Theo Đình Trung/Báo Nhà báo và Công luận