Vì thế, trở thành má»™t phóng viên Ä‘a năng vừa lấy tin bài, vừa thể hiện tác phẩm và vừa dá»±ng, hoàn thiện tác phẩm là Ä‘iều mà phóng viên Nguyá»…n Trần Anh Thu (Ban Văn hóa - Xã há»™i (VOV2), Đài Tiếng nói Việt Nam) Ä‘ang hiện thá»±c hóa và tiếp tục trau dồi trong thời đại công nghệ số.

“Ngủ nÆ°á»›ng”, “dậy trá»…” cÅ©ng có thể bị thua trên mặt trận thông tin

Là má»™t phóng viên trẻ thời báo chí công nghệ số, phóng viên Anh Thu nhìn nhận rằng, sá»± phát triển của công nghệ tác Ä‘á»™ng không nhỏ đến nghề báo. Nó vừa thúc đẩy các phóng viên, nhà báo sáng tạo Ä‘a dạng tác phẩm báo chí, vừa “lá»™t trần” sá»± yếu kém, chậm chạp, an toàn của những tòa soạn còn Ä‘ang “ngủ ngon” trên bề dày truyền thống.

TrÆ°á»›c Ä‘ây, mọi người muốn xem hình sẽ xem qua tivi, muốn nghe âm thanh sẽ lá»±a chọn qua Ä‘ài, muốn đọc chữ sẽ mua báo in… Thế nhÆ°ng càng ngày, chúng ta càng thấy mạng internet phát triển, những chiếc Ä‘iện thoại thông minh ra đời giúp mọi người có thể dá»… dàng tìm kiếm tin tức, xem video, xem ảnh và những trang mạng xã há»™i nhÆ° Facebook, Instagram, Youtube… được phần Ä‘a công chúng sá»­ dụng. Điều này Ä‘òi hỏi nhà báo, phóng viên phải thá»±c sá»± quyết liệt trong việc sáng tạo tác phẩm báo chí: vừa Ä‘áp ứng chất lượng hấp dẫn, vừa Ä‘áp ứng về mặt thời gian lên bài nhanh chóng. Má»™t buổi sáng thức dậy, công chúng sẽ có rất nhiều lá»±a chọn để cập nhật tin tức. Chỉ cần bạn chậm má»™t chút, bạn Ä‘ã bị bỏ xa trên đường Ä‘ua thông tin vá»›i các phÆ°Æ¡ng tiện khác. Và tất nhiên, công chúng sẽ tìm đến những kênh thông tin nhanh nhạy hÆ¡n và bỏ qua tòa soạn của bạn.

Là má»™t phóng viên Ä‘ang trá»±c tiếp tạo ra các tác phẩm báo chí trong thời đại công nghệ số, phóng viên Nguyá»…n Trần Anh Thu cho rằng: “Báo chí trong thời đại công nghệ Ä‘ã và phải đặt mình nhÆ° má»™t doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng là thông tin. Đã là mặt hàng thì anh phải đảm bảo đầy đủ những Æ°u việt của má»™t loại hàng hóa trên thị trường Ä‘ó là: kịp thời, phù hợp, hiện đại và giá cả. Rõ ràng, không thể xem công nghệ nhÆ° cánh tay của riêng các ngành nghề khác, chính báo chí lại càng phải tiên phong về công nghệ. Má»™t ngày thức dậy, bao nhiêu ứng dụng (app) ra đời và bao nhiêu công nghệ cÅ© bị Ä‘ào thải. Tôi tin buổi sáng thức dậy của nghề báo cÅ©ng áp lá»±c vô cùng trong xu thế thúc đẩy công nghệ nhÆ° hiện nay. Tòa soạn nào, phóng viên nào trót “ngủ nÆ°á»›ng”, “dậy trá»…” dù chỉ là chá»›p mắt cÅ©ng có thể Ä‘ã bị thua trên mặt trận thông tin”.

Bên cạnh Ä‘ó, thời đại công nghệ số tạo ra môi trường truyền thông mở, tÆ°Æ¡ng tác Ä‘a chiều. Thông qua internet, phóng viên, nhà báo truyền thông tin đến công chúng, và cÅ©ng thông qua internet, công chúng phản hồi lại những sản phẩm báo chí của bạn. Sẽ có những lời khen nhÆ°ng chắc chắn cÅ©ng sẽ có cả những lời chê bai. Phóng viên, nhà báo sẽ phải làm quen vá»›i việc sẵn sàng nhận mọi ý kiến từ phía công chúng.

Bên cạnh Ä‘ó, Ä‘á»™i ngÅ© những người làm báo cÅ©ng sẽ phải chịu má»™t áp lá»±c nữa về lượng người đọc. Có thể những tin tức bạn bỏ ra nhiều công sức và Ä‘Æ°a lên nhanh nhÆ°ng lượng người tiếp cận lại thấp, trong khi Ä‘ó có rất nhiều tin sai sá»± thật đăng trên Facebook thu hút lượng like, comment lá»›n… Phóng viên Anh Thu cÅ©ng Ä‘ã có những lúc “lao Ä‘ao” giữa những áp lá»±c nhÆ° vậy. Và chị tá»± nhận thấy: “Công nghệ hiện đại đấy, thích thú đấy... nhÆ°ng người làm báo cÅ©ng phải trau dồi và hoàn thiện mình giữa thời báo chí công nghệ số này”.

Làm chủ công nghệ để trở thành phóng viên Ä‘a năng

Đứng trÆ°á»›c sá»± phát triển của công nghệ, bản thân má»—i người làm báo cÅ©ng phải ná»— lá»±c theo công nghệ, không ngừng trau dồi để trở thành công dân thế hệ số nói chung và trở thành má»™t nhà báo, phóng viên thế hệ số nói riêng. Và phóng viên trẻ Anh Thu cÅ©ng không nằm ngoài guồng quay Ä‘ó. Chị nhận xét: “Những tác phẩm báo chí được tạo ra trong thời đại công nghệ số sẽ có sá»± cạnh tranh vô cùng lá»›n. Bởi vậy, phóng viên phải làm chủ công nghệ để tạo ra được những tác phẩm ấn tượng. Và khi tá»± tin làm chủ công nghệ, ắt hẳn sẽ trở thành má»™t phóng viên Ä‘a năng”.

Theo phóng viên Anh Thu, bên cạnh việc rèn luyện kỹ năng thuần thục, có nền tảng kiến thức chuyên môn tốt thì việc sá»­ dụng thành thạo công nghệ cÅ©ng giúp Ä‘á»™i ngÅ© phóng viên, nhà báo sáng tạo tác phẩm chất lượng hÆ¡n. Ví dụ, trÆ°á»›c Ä‘ây phóng viên Ä‘i lấy tin bài rồi về phải vất vả quay lại cÆ¡ quan gõ text, dá»±ng hình, dá»±ng âm thanh, chỉnh sá»­a ảnh. Thế nhÆ°ng, hiện nay khi bạn làm chủ công nghệ, vá»›i những phÆ°Æ¡ng tiện công nghệ hiện đại nhÆ° Ä‘iện thoại thông minh cho phép tải các phần mềm chỉnh sá»­a hình ảnh, âm thanh về máy, phóng viên có thể trá»±c tiếp tạo ra má»™t tác phẩm trên chính Ä‘iện thoại của mình. Và sau Ä‘ó, trong tích tắc vá»›i má»™t cú chạm nhẹ là phóng viên Ä‘ó có thể gá»­i sản phẩm về tòa soạn.

Kể về công việc của mình, chị cho biết: “Nếu ví dụ trÆ°á»›c Ä‘ây phóng sá»± khoảng 5-6 phút, giờ chỉ 2-3 phút. Vậy mình phải viết thế nào để trong chừng ấy thời gian mà vẫn đủ ý, đảm bảo ná»™i dung tốt… Phải học đấy, học không ngừng, từ các anh chị đồng nghiệp, học từ các Ä‘ài báo khác xem họ thể hiện tác phẩm thế nào? Từ Ä‘ó rút ra kinh nghiệm và bắt đầu thay đổi...”.

Chị Anh Thu cho rằng, phóng viên thời nay phải thá»±c sá»± làm chủ được công nghệ, nếu không sá»± thay đổi của công nghệ và nhu cầu công chúng có thể biến cái sá»± “biết” của phóng viên thành con số 0 ngay lập tức. Là người luôn luôn không ngừng trau dồi năng lá»±c để trở thành phóng viên Ä‘a năng, chị Anh Thu hiểu rõ tầm quan trọng của việc sá»­ dụng công nghệ trong sáng tạo tác phẩm báo chí. Chị chia sẻ vá»›i chúng tôi: “Những năm Ä‘i làm tôi cÅ©ng nghiệm ra rằng, dù mình có chuyên môn nghề báo tốt nhÆ°ng không làm chủ công nghệ thì mình mãi e dè, sợ hãi, phụ thuá»™c vào người khác, thậm chí khiến mình chậm chạp hÆ¡n đồng nghiệp. Vậy là nhà báo không phải cứ viết hay, nói tốt, phỏng vấn sắc sảo là xong, mình còn phải khá về công nghệ đấy. Ví dụ vá»›i chiếc Ä‘iện thoại bạn sẽ phải biết cài những phần mềm gì phục vụ cho công việc, sá»­ dụng nó nhÆ° thế nào?... Đến cách viết, cách thể hiện trên sóng cÅ©ng từng ngày thay đổi…”.

Là má»™t phóng viên của Ban Văn hóa - Xã há»™i (VOV2), Äài Tiếng nói Việt Nam trong thời đại công nghệ số, phóng viên Anh Thu không chỉ dá»±ng âm thanh trên máy tính mà trong Ä‘iện thoại của chị Ä‘ã tích hợp cả ghi âm và có phần mềm dá»±ng âm thanh. Chỉ vá»›i chiếc Ä‘iện thoại thông minh, phóng viên Anh Thu có thể phỏng vấn nhân vật, viết bài, tá»± thể hiện tác phẩm của mình và dá»±ng thành má»™t tác phẩm hoàn chỉnh để gá»­i cho Ban Biên tập. Vá»›i những kỹ năng sá»­ dụng công nghệ thành thạo, chị cảm thấy tá»± tin khi xây dá»±ng chÆ°Æ¡ng trình và có thể tạo ra những tác phẩm lôi cuốn thính giả.

Việc trở thành má»™t phóng viên Ä‘a năng có nhiều lợi thế trong sá»± phát triển của báo chí và xã há»™i hiện đại. Phóng viên Ä‘a năng sẽ luôn chủ Ä‘á»™ng trong mọi hoàn cảnh và tá»± tin đối diện vá»›i những đề tài khó. Phóng viên Ä‘ó có thể tá»± mình tạo ra má»™t tác phẩm hoàn chỉnh, mang đậm dấu ấn cá nhân. Bên cạnh Ä‘ó, phóng viên Ä‘a năng sẽ góp phần giảm những khâu trung gian không cần thiết trong má»™t tòa soạn. NhÆ° vậy, vừa giảm lao Ä‘á»™ng kém chất lượng, mà chính phóng viên Ä‘ó cÅ©ng có cÆ¡ há»™i phát huy tối Ä‘a khả năng của mình.

Trở thành phóng viên Ä‘a năng trong thời đại công nghệ số là má»™t xu thế tất yếu nếu phóng viên, nhà báo không muốn mình bị thụt lùi vá»›i thời đại. Nếu biết cách vận dụng công nghệ trong sáng tạo tác phẩm, chắc chắn những người làm báo sẽ có tác phẩm hấp dẫn vá»›i công chúng. Và phóng viên Anh Thu cÅ©ng nhÆ° Ä‘ông đảo Ä‘á»™i ngÅ© phóng viên khác vẫn Ä‘ang ná»— lá»±c từng ngày để hoàn thiện mình hÆ¡n, là má»™t phóng viên “Ä‘a zi năng” thời công nghệ số, tạo ra những tác phẩm báo chí nhanh và chính xác nhất đến vá»›i công chúng.

Theo Kim Anh/Báo Nhà báo và Công luận