Tàu ngư dân Quảng Nam Ä‘ang Ä‘ánh bắt cá tại bãi cạn Macclesfield.
Ảnh: nhà báo Lê Văn Chương
Xuôi ngược biển khÆ¡i
Báo Biên phòng là diá»…n Ä‘àn cá»§a nhân dân khu vá»±c biên giá»›i biển, đảo. Ngưá»i cán bá»™ ở Ä‘ây vừa là ngưá»i lính cÅ©ng vừa nhà báo. Có lẽ nhá» há»™i tụ hai yếu tố cá»§a cả hai nghá» Ä‘ó mà anh Lê Văn Chương tôi luyện cho mình má»™t tình thần thép, dấn thân và dám nghÄ© dám làm.
Nghị định số 67/2014/NÄ-CP cá»§a Chính phá»§ vá» má»™t số chính sách phát triển thá»§y sản ra Ä‘á»i, Ä‘ã góp phần tích cá»±c phát triển nghá» thá»§y sản, bảo vệ an ninh, chá»§ quyá»n quốc gia trên biển, Ä‘áp ứng nguyện vá»ng bám biển sản xuất cá»§a ngư dân. Theo Nghị định này ngư dân Ä‘ã được há»— trợ Ä‘óng, sá» dụng tàu vá» thép sau hàng chục năm lênh Ä‘ênh trên biển vá»›i tàu vá» gá»— nhá» bé. Giá» Ä‘ây há» Ä‘ã bước sang chặng đưá»ng má»›i.
Có tàu vá» thép ngưá»i dân yên vươn khÆ¡i đến những vùng biển thuá»™c chá»§ quyá»n tổ quốc. Hoàng Sa là biểu tượng thiêng liêng, là cá»™t mốc vá» chá»§ quyá»n. Ngư dân Việt Nam luôn bám đảo không rá»i và Hoàng Sa mãi mãi là cá»§a Việt Nam. Năm 2019, sau chuyến Ä‘i 2 tuần Ä‘i biển vá»›i ngư dân tỉnh Quang Nam, anh Lê Văn Chương Ä‘ã cho ra Ä‘á»i loạt 3 bài vá» ngư dân mưu sinh ở vùng biển Hoàng Sa và bãi ngầm Macclesfield.
Hay trước Ä‘ó, anh cÅ©ng viết nhiá»u bài vá» hiệu quả cá»§a Ä‘óng tàu vá» thép ra khÆ¡i, trong Ä‘ó có tác phẩm truyá»n hình “Xuôi ngược biển khÆ¡i trên tàu 67”…và còn nhiá»u chuyến Ä‘i gắn tác phẩm truyá»n hình, báo in, báo ảnh gắn vá»›i biển mà anh không nhá»› hết. Tuy nhiên dù thể hiện ở nhiá»u loại báo chí nào, anh luôn khẳng định ngư dân bám trụ ở quần đảo Hoàng Sa Ä‘ã trở thành biểu tượng cá»§a ngưá»i Việt Nam trong việc gìn giữ chá»§ quyá»n.
Tác phẩm ảnh trên tàu cá ngư dân Mỹ Á, huyện Äức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi.
Ảnh: Lê Văn Chương
Lênh Ä‘ênh trên biển 2 tuần, riêng đối vá»›i những kình ngư cả Ä‘á»i gắn bó vá»›i nghá» biển Ä‘ó là Ä‘iá»u bình thưá»ng. Nhưng đối vá»›i nhà báo luôn gắn vá»›i cây bút trang giấy Ä‘ó là má»™t thá» thách lá»›n.
Chia sẻ kinh nghiệm vá» Ä‘i biển, Trung tá - nhà báo Lê Văn Chương cho rằng: "Äi đến những vùng xa Ä‘ó tôi phải táºp dượt nhiá»u lần, thá»i gian đầu chưa quen, tôi Ä‘i những chuyến ngắn trước, sáng Ä‘i tối vá», chiá»u Ä‘i sáng hôm sau vá»…mức độ khó tăng dần, nghÄ©a là mình Ä‘i những chuyến gần bá» trước Ä‘ã, quen rồi má»›i Ä‘i xa”... Phần lá»›n ngư dân tổ chức Ä‘ánh bắt cá vào ban Ä‘êm, công việc thưá»ng bắt đầu từ 21h Ä‘êm đến 8h sáng hôm sau má»›i kết thúc, ngưá»i phóng viên Ä‘i cùng cÅ©ng cần bắt theo nhịp sống Ä‘ó.
ÄÆ°á»£c ăn, ở, làm việc cùng những ngư dân giúp anh hiểu được những khó khăn vất vả, hiểm nguy mà há» gặp phải. Trong má»™t chuyến Ä‘i sẽ có rất nhiá»u biến cố có thể xảy ra, không chỉ nắng nóng, Ä‘á ngầm mà còn phải đương đầu vá»›i mưa to sóng lá»›n.
Nhưng vá»›i tinh thần lạc quan cá»§a ngưá»i chiến sỹ, đối vá»›i nhà báo Lê Văn Chương má»—i chuyến Ä‘i biển lại là niá»m vui má»›i, không chỉ cùng những ngư dân tháºt thà chất phác kéo lưới mà còn được hòa mình vào thiên nhiên tươi đẹp. Nhá»› vá» những lần Ä‘i biển, anh tâm sá»±: “Trên biển nhiá»u thứ kỳ thú, không hẳn nó gian khổ Ä‘âu, má»—i lần kéo lưới xong, ngồi quây quần cùng anh em ăn bát mì. Hay như Ä‘i câu, việc này giống như trò tiêu khiển, ai cÅ©ng có thể làm được, má»—i ngưá»i má»™t mắc câu được đưa lên thuyá»n, tất cả má»i ngưá»i cùng hào hứng và giải tá»a hết mệt má»i”.
Khi ngưá»i lính biên phòng làm nghá» báo
Sau những năm tháng xuôi ngược ở quần đảo Hoàng Sa, anh cùng các thành viên trên tàu Ä‘ánh bắt xa bá» cá»§a ngư dân Quảng Nam Ä‘ã tiến ra vùng biển Macclesfield vùng quốc tế, nÆ¡i thể hiện quyá»n tá»± do Ä‘i lại, tá»± do Ä‘ánh bắt. Những ngày đồng hành cùng ngư dân, anh luôn nhá»› đến câu nói cá»§a các lão ngư rằng “tá»›i mùa vụ thì ngư dân Việt Nam ở nÆ¡i này Ä‘ông như thành phố nổi”.
Hiện nay, hàng trăm tàu cá làm nghá» lưới vây rút cá»§a bà con ngư dân các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Äịnh Ä‘á»u có mặt tại vùng biển này. Anh Chương cho biết: “Ngư dân Việt luôn Ä‘oàn kết, tương ái, ở khu vá»±c này tàu vá» thép luôn Ä‘i song song cùng tàu vá» gá»—, má»™t tàu nào Ä‘ó có vấn đỠgì trục trặc là tàu còn lại sẽ há»— trợ kịp thá»i, bao giá» há» cÅ©ng giữ khoảng cách vá»›i nhau, thông tin liên lạc vá» tình hình thá»i tiết, há»— trợ nhau thá»±c phẩm”.
Tác nghiệp đưa tin vá» biển và hải đảo, nhà báo Văn Chương luôn tìm hiểm kỹ thông tin vá» lịch sá» cá»§a từng đảo, quần đảo, phần lá»›n những đảo khu vá»±c Trưá»ng Sa và Hoàng Sa Ä‘á»u được ngư dân Việt ra làm chá»§ từ sá»›m. Qua má»—i bài viết, má»—i thước phim, nhà báo Văn Chương luôn đưa ra những căn cứ khoa há»c khẳng định chá»§ quyá»n cá»§a đất nước.
Äối vá»›i nhà báo Văn Chương, má»—i chuyến Ä‘i biển không chỉ tuyên truyá»n vá» tinh thần hăng say lao động sản xuất cá»§a ngư dân, khÆ¡i dáºy tinh thần Ä‘oàn kết cá»§a ngưá»i Việt ở má»i ngư trưá»ng. Mà anh còn luôn thể hiện được sá»± vững chắc chá»§ quyá»n cá»§a Việt Nam đối vá»›i vùng lãnh thổ biển, đảo thiêng liêng cá»§a Tổ quốc.
Nhà báo Lê Văn Chương ngưá»i cầm máy quay cùng ngư dân tại bãi ngầm Macclesfield.
Ảnh: NVCC
Ngư dân má»—i khi ra khÆ¡i vá»›i mong muốn trúng Ä‘áºm cá còn anh chỉ mong sao có tháºt nhiá»u sản phẩm báo chí hấp dẫn đến ngưá»i Ä‘á»c. Má»—i lúc nghỉ ngÆ¡i trên tàu anh Ä‘á»u mang máy quay, máy ảnh, ghi âm, laptop rồi dùng khăn lau bằng nước ngá»t vì gió biển mang hÆ¡i mặn cá»§a muối dá»… làm há»ng máy.
Má»™t chuyến Ä‘i mất rất nhiá»u thá»i gian và công sức, nên anh cố gắng làm sao có cả tác phẩm báo in, báo ảnh và truyá»n hình. Anh tâm sá»±: “Nếu mình làm má»—i báo hình thì cảm thấy hụt hẫng, hay chỉ làm báo in sẽ không thể hiện được hết ná»™i dung, và cần có máy ảnh để có khoảnh khắc thú vị… Tôi cÅ©ng cố gắng táºn dụng thế mạnh cá»§a từng thể loại báo chí để thể hiện tác phẩm cá»§a mình”.
Anh vẫn luôn ví von, má»—i chuyến ra đảo xa như váºy anh có cảm giác như vá»› được kho vàng, vì váºy mang túi ba gang không đủ phải mưá»i gang má»›i có thể chứa đựng được nhiá»u Ä‘iá»u quý giá.
Luôn tìm những đỠtài thú vị, nÆ¡i ít ngưá»i đặt chân đến, nhà báo Văn Chương xác định chá»n nghá» chính là chá»n cuá»™c Ä‘á»i, anh cố gắng sống và làm việc để cống hiến, để lại dấu ấn riêng. Anh chia sẻ: “Nếu phóng viên hàng ngày làm đỠtài mang tính thá»i sá»± thì cÅ©ng thú vị, nhưng công việc cứ Ä‘á»u Ä‘á»u hàng ngày như váºy sẽ khó có tác phẩm hấp dẫn, má»—i năm nên tá»± tổ chức cho mình má»™t vài chuyến Ä‘i, để có những tác phẩm chuyên sâu vá» lÄ©nh vá»±c nào Ä‘ó ở miá»n núi biên giá»›i hay hải đảo, để má»™t năm mình nhìn lại, má»™t năm trôi qua mình thấy Ä‘ã có tác phẩm nào hấp dẫn và ý nghÄ©a”.
Trung tá Lê Văn Chương vừa mang tấm lòng rất chân thành và má»™c mạc cá»§a ngưá»i lính vừa có tinh thần nhạy bén, sắc sảo cá»§a má»™t nhà báo. Tuy nhiên dù là nhà báo hay má»™t chiến sỹ anh Ä‘á»u thể hiện tình yêu quê hương đất nước bằng những việc làm cụ thể. Và trên hết thông qua những tác phẩm cá»§a mình anh luôn tôn vinh tinh thần Ä‘oàn kết, đấu tranh bảo vệ quyá»n lợi ngưá»i dân ở vùng sâu vùng xa, nói lên tiếng nói cá»§a há»…Và anh mong muốn bằng sức lá»±c cá»§a mình góp phần nhá» bé cho má»™t xã há»™i tốt đẹp hÆ¡n.
Ngoài các giải thưởng báo chí trong nước và quốc tế, nhà báo Lê Văn Chương Ä‘ã phát hành nhiá»u táºp sách, đặc biệt là "Như cây phong ba trên đảo Hoàng Sa" là sách gồm nhiá»u phóng sá»± viết vá» những ngư dân kiên cưá»ng bám biển. Anh còn thá»±c hiện 2 đỠtài khoa há»c vá» biển Äông, được Quỹ Há»— trợ Nghiên cứu biển Äông cá»§a Há»c Viện Ngoại giao trao giải xuất sắc và đặc biệt xuất sắc.
Theo Nháºt Anh/Báo Nhà báo và Công luáºn