Biết ngôn ngữ để chiếm được niềm tin của nhân vật

Gặp và trò chuyện vá»›i Ánh Nguyệt thấy chị tá»± tin, năng Ä‘á»™ng, xông xáo, nhiệt huyết, không ai nghÄ© rằng trÆ°á»›c Ä‘ây chị là má»™t người nhút nhát, tá»± ti, khép kín. Sau khi trở thành cô sinh viên trường báo, chị dần thay đổi mà chính chị cÅ©ng không ngờ tá»›i. Chị nói nhiều hÆ¡n, cởi mở hÆ¡n, giao tiếp nhiều hÆ¡n vá»›i những người xa lạ. Chị có cái nhìn Ä‘a chiều hÆ¡n vá»›i mọi sá»± việc, cảm thông hÆ¡n vá»›i những câu chuyện mình tìm hiểu được. Khi tác nghiệp, chị quên mất mình Ä‘ang đứng giữa há»™i trường rá»™ng lá»›n, chỉ còn sá»± say sÆ°a cho đến khi công việc hoàn thành. "Dù biết công việc của má»™t nữ phóng viên Ä‘ã vô cùng vất vả, lại còn là phóng viên vùng cao, thế nhÆ°ng nếu lá»±a chọn lại, tôi vẫn sẽ chọn nghề báo" - Ánh Nguyệt hào hứng bắt đầu câu chuyện nghề nghiệp.

Quê hÆ°Æ¡ng Ánh Nguyệt là má»™t vùng đất giàu truyền thống và đậm Ä‘à bản sắc dân tá»™c và chị Ä‘ã luôn ý thức được việc chọn mảng văn hóa để khai thác. Tìm hiểu và viết về những nghi lá»… của các dân tá»™c Tày, Nùng, Mông, Dao, Lô Lô…Má»—i chuyến Ä‘i đều Ä‘em lại cho chị cảm giác hào hứng và mong chờ. Chị ấn tượng vá»›i những câu hát then của đồng bào Tày Nùng, ngạc nhiên vá»›i quy mô của lá»… cấp sắc 12 Ä‘èn của đồng bào Dao, ấn tượng vá»›i văn hóa và sá»± Ä‘oàn kết của cá»™ng đồng người Mông và đặc biệt thích thú những nét văn hóa còn nguyên sÆ¡, sức sống mạnh mẽ và bền bỉ của các nghi lá»… người Lô Lô lÆ°u giữ…Má»—i trải nghiệm về văn hóa các dân tá»™c chị lại tích lÅ©y cho mình những kinh nghiệm quý báu, hay ho. Chị bảo, cuá»™c sống của chị nhÆ° má»™t bức tranh mà má»—i ngày, má»—i chuyến Ä‘i đều là má»—i mảng màu vô cùng rá»±c rỡ.

Là phóng viên tác nghiệp vùng cao, Ánh Nguyệt phải hòa mình vào vá»›i đồng bào, Ä‘em sá»± nhiệt thành, thân thiện đến vá»›i bà con. Má»™t Ä‘iều khá quan trọng nữa Ä‘ó là ngôn ngữ, bởi má»™t số vùng người dân không nói được tiếng Việt, muốn giao tiếp được phải có cán bá»™ địa phÆ°Æ¡ng Ä‘i theo làm phiên dịch. Chị Ä‘ã từng chứng kiến sá»± tiếp Ä‘ón hoàn toàn khác hẳn nhau khi đến bản làng người Mông ở xã Đức Xuân, huyện Hòa An. Lần đầu tiên chị đến cùng đồng nghiệp người Tày, nhóm phải nhờ cán bá»™ xã dẫn đường và trao đổi. Người dân Ä‘ã tiếp nhóm bằng thái Ä‘á»™ hờ hững, thậm chí không mời vào nhà uống nÆ°á»›c, xin phép ghi hình họ từ chối, chuyến Ä‘i của nhóm coi nhÆ° thất bại. Lần thứ 2 quay trở lại vùng đất Ä‘ó cùng vá»›i má»™t đồng nghiệp người dân tá»™c Mông, lần này mọi thứ hoàn toàn khác.

Ánh Nguyệt chia sẻ: "Không biết đồng nghiệp của tôi Ä‘ã nói những gì bằng tiếng Mông, thế nhÆ°ng thái Ä‘á»™ của những người dân má»›i chỉ cách Ä‘ó vài tháng còn tỏ ra nghi ngờ chị thì nay khác hẳn 360 Ä‘á»™. Thế má»›i thấy cùng tiếng nói quan trọng đến thế nào, chỉ cần cùng ngôn ngữ thôi họ Ä‘ã thân quen nhÆ° Ä‘ón bà con xa trở về. Chuyến Ä‘i Ä‘ó chúng tôi không chỉ hoàn thành công việc, mà má»™t bác cao tuổi còn cao hứng Ä‘em khèn và sáo Mông ra hát say sÆ°a. Cho dù nghe không hiểu gì nhÆ°ng chị cÅ©ng cảm nhận được sá»± gần gÅ©i và cởi mở của những con người nÆ¡i Ä‘ây". 

Đi để ý thức hÆ¡n về công việc của mình

Dù là vùng đất đậm Ä‘à bản sắc, nhÆ°ng quê hÆ°Æ¡ng chị – mảnh đất biên cÆ°Æ¡ng phên dậu của Tổ quốc còn rất nhiều khó khăn, đời sống đồng bào vùng cao còn nhiều thiếu thốn. Chị nhá»› nhÆ° in chuyến ghi hình của má»™t học sinh tiểu học tại huyện Bảo Lâm – huyện xa xôi nhất của tỉnh, để đến nhà em phải trèo Ä‘èo, vượt suối, Ä‘i qua 2 vạt núi cao, đường Ä‘i vô cùng hiểm trở vá»›i Ä‘á tai mèo nhọt hoắt, có những Ä‘oạn phải bò 4 chân tay để Ä‘i. Sau khi vượt lÆ°ng chừng đỉnh núi thứ nhất, các nhà tài trợ bỏ cuá»™c, dừng nghỉ lÆ°ng chừng núi.

Chị và cả ekip thống nhất lại và tiếp tục hành trình đến gia Ä‘ình em dù lúc Ä‘ó ai cÅ©ng thấm mệt và nghÄ© Ä‘oạn đường phía trÆ°á»›c còn má»™t đỉnh núi phải vượt qua mà ái ngại. Lúc Ä‘ó chị cÅ©ng không biết Ä‘á»™ng lá»±c từ Ä‘âu, chỉ Ä‘á»™ng viên cả nhóm cố gắng, bởi các em học sinh vùng cao ngày ngày Ä‘i trên con đường này để đến trường được, chẳng lẽ chúng ta lại không má»™t lần đến được gia Ä‘ình các em hay sao? Sau những chuyến leo núi nhÆ° vậy, hoàn thành chuyến Ä‘i cÅ©ng là lúc mọi người rã rời, chân tay Ä‘au nhức đến tận 3 hôm sau leo cầu thang bắp chân vẫn nhức nhối.

NhÆ°ng những chuyến leo núi luôn làm chị thấy hứng thú, vì càng những chá»— khó đến nÆ¡i thì người dân nÆ¡i Ä‘ó lại càng nhiệt tình và mến khách. Khi chị đến, dù là người xa lạ nhÆ°ng đồng bào sẵn sàng thịt con gà mái duy nhất trong chuồng để tiếp Ä‘ón, sẵn sàng dành những miếng thịt treo gác bếp ngon nhất dành Tết để tiếp Ä‘ón nhóm phóng viên, dù có từ chối cùng không được. Nói nhÆ° vậy để thấy rằng, người vùng cao luôn chân thật và mến khách. Suốt 8 năm gắn bó vá»›i nghề, chị không thể nào kể hết những chuyến leo núi của mình, có lẽ chị là má»™t trong số không nhiều phóng viên trẻ tác nghiệp ở những địa bàn vùng núi nhÆ° vậy. Chị leo núi cho tá»›i giờ không còn cảm giác Ä‘au nhức bắp chân nữa bởi Ä‘ôi chân Ä‘ã quen vá»›i sá»± rèn luyện. 

Chuyến leo núi ấn tượng nhất vá»›i chị là cùng nhóm thá»±c hiện chÆ°Æ¡ng trình và các cán bá»™ chiến sÄ© đồn biên phòng LÅ©ng Nặm, huyện Hà Quảng đến thăm tổ công tác Kép Thất. NÆ¡i Ä‘ây không có Ä‘iện, không có nÆ°á»›c, không có sóng Ä‘iện thoại, chỉ có những người lính biên phòng. Trên quãng hành trình nhóm phóng viên Ä‘i, những người lính phải tranh thủ gùi những can nÆ°á»›c được hứng ở mỏ nÆ°á»›c trong rừng mang theo để sinh hoạt. Nhóm leo chừng 5km, rừng núi càng rậm rạp hÆ¡n, có biển báo bằng bê tông vá»›i hàng chữ khu vá»±c biên giá»›i. Trên con đường mòn xuyên qua núi, vừa Ä‘i vừa phát cây để tìm lối Ä‘i, các cán bá»™ chiến sÄ© biên phòng trêu Ä‘ùa để nhóm quên Ä‘i mệt mỏi bằng những câu chuyện về “tắm gió”, săn thú rừng…

Đi bá»™ xuyên rừng chừng 10km, tổ công tác biên phòng là má»™t lán nhỏ dá»±ng bằng cây rừng, phủ bạt và phủ lá cây hiện ra trÆ°á»›c mặt. Phía xa xa gần đỉnh núi là cá»™t mốc Ä‘ánh dấu chủ quyền biên cÆ°Æ¡ng. Lắng nghe câu chuyện cười của các đồng chí biên phòng mà cả Ä‘oàn ứa nÆ°á»›c mắt vì thÆ°Æ¡ng.

Đúng là vì nhiệm vụ, vì từng tấc đất quê hÆ°Æ¡ng mà các chiến sÄ© phải thay phiên nhau ra giữa rừng, nÆ¡i thiếu thốn mọi thứ để hằng ngày bám trụ. NÆ¡i Ä‘ây, những gốc ngô, khóm gừng bá»™ Ä‘á»™i biên phòng trồng trên núi cao thăm thẳm này chính là những “cá»™t mốc” nÆ¡i rừng xanh. Từ giây phút Ä‘ó, Ánh Nguyệt cảm nhận sâu sắc và sá»± thiêng liêng của hai tiếng “Chủ quyền”, khâm phục hÆ¡n những Ä‘óng góp thầm lặng của những người lính biên phòng nÆ¡i phên dậu Tổ quốc, và thêm ý thức được trách nhiệm trên vai người làm báo của vùng cao Cao Bằng.

Theo Xuân  Bách/Báo Nhà báo và Công luận