Phóng viên Báo Nhà báo và Công luận Ä‘ã có cuá»™c trò chuyện thú vị cùng nhà báo, nhà văn Võ Hồng Thu.

Phải hiểu Ä‘á»™c giả cần gì

-Chị được công chúng biết đến là tác giả của 4 cuốn truyện và nhiều truyện khác nữa chÆ°a được in sách, má»™t nhà báo năng nổ, xông xáo và có lối viết rất riêng. Chắc câu hỏi này sẽ làm chị khó trả lời nhÆ°ng tôi vẫn muốn hỏi, nếu được chọn giữa nhà báo và nhà văn. Chị sẽ thích “danh xÆ°ng” nào hÆ¡n?

+ Cả hai công việc đều gắn bó vá»›i tôi, chọn khó nhÆ° thể bị bắt chọn thích 1 trong 2 đứa con vậy.

- Trong báo có văn, trong văn có báo. Tôi nghÄ© là má»™t nhà báo cÅ©ng phải cần có tính “văn” để tác phẩm sinh Ä‘á»™ng, hấp dẫn hÆ¡n. Là má»™t nhà văn cÅ©ng cần có tính “báo” để tác phẩm mang tính thời sá»±, thu hút được công chúng hÆ¡n. Còn chị, là má»™t nhà báo có “tuổi nghề” gần 30 năm và cầm bút viết văn cÅ©ng hÆ¡n chục năm, chị nghÄ© sao về Ä‘iều này?

+ Má»™t nhà báo viết văn chắc chắn khác vá»›i má»™t người không làm báo. Khi làm báo hay viết truyện, tôi đều thường xuyên tá»± hỏi: Độc giả của mình là ai? Điều gì khiến họ tìm đọc báo/ truyện? Tôi đặt mình vài vai bạn đọc và dá»… dàng tìm ra câu trả lời. Nếu mình thấy hấp dẫn chắc số Ä‘ông cÅ©ng khó có thể thấy khác. Trong cả làm báo và viết văn, tôi đều đề cao sá»± quyến rÅ© của tình huống, ngôn từ, chi tiết.

-Tôi có suy nghÄ© thế này, nếu má»™t tác phẩm văn chÆ°Æ¡ng hay báo chí của mình mà không đến được vá»›i công chúng (đấy là tôi nói đến yếu tố quảng bá) thì tác phẩm ấy coi nhÆ° chÆ°a thành công. Biết chị là người rất biết cách quảng bá tác phẩm của mình ở bất cứ Ä‘âu và bất cứ khi nào, đặc biệt là qua mạng xã há»™i, chị nghÄ© sao về hai từ “quảng bá”?

+ Đó là má»™t kỹ năng mà tôi nghÄ© người hành nghề nào cÅ©ng cần có. Để làm được Ä‘iều Ä‘ó thì mình cần hiểu về sản phẩm của mình cÅ©ng nhÆ° hiểu Ä‘á»™c giả Ä‘ích của mình cần gì. Tính mục Ä‘ích Ä‘ó còn ảnh hưởng đến cả quá trình sáng tác, nhất là vá»›i tôi – má»™t người chỉ viết theo các “đặt hàng” từ các báo cÅ©ng Ä‘ã hết thời gian. Tôi thá»±c sá»± chÆ°a bao giờ viết chỉ do nhu cầu bức bách của ná»™i tâm. NhÆ°ng dÄ© nhiên ná»™i tâm mình sẽ thể hiện qua trang viết.

Dám chán sá»± cÅ© kỹ 

-Thá»±c ra tôi cảm nhận thế này, trong các truyện ngắn của chị luôn ăm ắp hÆ¡i thở cuá»™c sống, nó không bị khô cứng, khuôn thÆ°á»›c trong lối viết văn thông thường, luôn Ä‘em đến cho công chúng má»™t Ä‘iều gì Ä‘ó má»›i mẻ và tôi hình dung Ä‘ó cÅ©ng nhÆ° má»™t bài báo, má»™t “bài báo đặc biệt”?

 + Đúng vậy. Mọi người đọc truyện tôi hầu hết đều không có cảm giác là đọc sáng tác mà cảm thấy nhÆ° Ä‘ang được thâm nhập vào má»™t câu chuyện có thật. Tôi thường xuyên nhận được câu hỏi: Thế rồi cuá»™c tình ấy sẽ Ä‘i đến Ä‘âu, họ có lấy nhau không? Cô ta có trả thù anh ta không? Anh ấy có nhận ra cô ấy má»›i là người yêu mình thá»±c sá»± hay không?

Và tôi nghÄ© cÅ©ng còn do cách hành văn của tôi nữa. Ngôn ngữ truyện tôi giờ có vẻ nhÆ° gọn ghẽ hÆ¡n, bá»›t dần những câu sÆ°á»›t mÆ°á»›t, bay bÆ°á»›m kiểu học trò. Tôi Æ°ng viết câu ngắn hÆ¡n và có ý thức lôi kéo Ä‘á»™c giả phải đầu tÆ° thêm chất xám khi đọc. Giờ tôi Æ°ng “random” (sá»± ngẫu nhiên) không gian, thời gian và không theo trình tá»± thời gian làm người đọc vô tình sẽ tập trung hÆ¡n để định hình xem Ä‘oạn Ä‘ang đọc trong bối cảnh nào, thời gian nào, nhân vật nào. Tuy nhiên tôi không cho là mình viết kỹ thuật hÆ¡n, ít nhất tôi cÅ©ng chÆ°a Ä‘i học má»™t lá»›p dạy kỹ thuật sáng tác nào trong cả 10 năm nay mà chỉ Ä‘Æ¡n giản vì tôi biết mình phải dám chán sá»± cÅ© kỹ thì má»›i có Ä‘á»™c giả trung thành.

-Có thể nói Võ Hồng Thu là má»™t trong những nhà báo đầu tiên Ä‘Æ°a giáo dục giá»›i tính, thá»±c ra hÆ¡n cả giáo dục giá»›i tính, mà là tÆ° vấn về tình yêu, tình dục lên báo bằng chuyên mục “Thì thầm bên gối” trên ấn phẩm “Người đẹp Việt Nam” của Báo Tiền Phong trÆ°á»›c Ä‘ây. Äáº¥y là do chị liều, chị muốn mở rá»™ng thêm Ä‘á»™c giả cho tờ báo của mình hay Ä‘Æ¡n giản, chị Ä‘ã hiểu được về má»™t nhu cầu có thật của bạn đọc, nhu cầu bổ sung kiến thức về tình yêu, tình dục?

+ Có chút liều bởi ở thời Ä‘iểm cách Ä‘ây 20 năm, hầu nhÆ° không có mấy tờ báo dành hẳn “đất” cho chuyên mục về giáo dục giá»›i tính. Mà lại không phải giáo dục kiểu cô giáo giảng bài cho học sinh. Tôi là người làm báo bẩm sinh Ä‘ã tá»± hiểu mình là người phục vụ, tôi sẽ không làm báo để thể hiện bản ngã của mình mà là để Ä‘áp ứng những nhu cầu của bạn đọc. Đó cÅ©ng chính là nhu cầu của con người. Mà Ä‘ã là con người thì dÄ© nhiên là có nhu cầu yêu, nhu cầu “cái chuyện kia”… Có Ä‘iều, kiến thức về tình yêu/ tình dục chuyển tải đến bạn đọc nhÆ° thế nào? Đó má»›i chính là mối bận tâm của tôi và những đồng nghiệp. TrÆ°á»›c hết, chúng tôi phải tá»± Ä‘ào tạo mình thành những con người cởi mở, tiếp thu được những tinh hoa mang tính quốc tế của lÄ©nh vá»±c theo nhiều cách.

Sau Ä‘ó, kiến thức được phổ biến thông qua những bài báo, thá»±c ra thành hẳn chuyên mục cụ thể trên Tạp chí “Người đẹp Việt Nam” - chuyên san của Báo Tiền Phong thời Ä‘ó. Tên chuyên mục “Thì thầm bên gối” là niềm tá»± hào của chúng tôi, về sau do không đăng ký bản quyền, quá nhiều nÆ¡i Ä‘ã tùy nghi sá»­ dụng, Ä‘ó là má»™t cái tiếc của tôi. Độc giả của báo chúng tôi khá Ä‘ông và ổn định số lượng, cả chất lượng nữa. Tôi cho Ä‘ó là thành quả Ä‘áng tá»± hào nhất trong công việc làm báo của mình.

Sau này, khi làm ở Báo Sức khỏe & Đời sống, tôi vẫn theo Ä‘uổi Ä‘iều này và vì thế Ä‘ã đề nghị mở chuyên mục “Câu chuyện giá»›i tính”. Gần 100 bài báo về muôn mặt giá»›i tính Ä‘ã ra đời, thậm chí có thể sẽ được in thành sách. Thá»±c tế cho thấy Ä‘ó là chuyên mục được Ä‘á»™c giả mở ra xem gần nhÆ° là đầu tiên trên báo in; là mục có lượng view cao trên báo Ä‘iện tá»­. Con người mà. Không thể khác được, cho dù loài người có tiến hóa đến Ä‘âu thì mối quan tâm lá»›n nhất vẫn chính là bản năng gốc của mình.

-Vá»›i những gì mình Ä‘ang nắm giữ ở cả văn và báo, hÆ¡n nữa ở Ä‘á»™ tuổi U50, có thể coi là tuổi của “Ä‘á»™ chín”, có khi nào chị nghÄ© chị sẽ viết kịch bản truyền hình không?

+ Tôi Ä‘ã có lời đề nghị từ VTV3. Và chắc là tôi sẽ thá»­ sức mình trong năm nay.

- Xin chúc chị sẽ thành công trong lÄ©nh vá»±c má»›i này!

Theo Ngô Khiêm (thá»±c hiện)/ Báo Nhà báo và Công luận