Dù phải cạnh tranh vá»›i sách Ä‘iện tá»­, những đầu sách in chất lượng vẫn có chá»— đứng trong lòng bạn đọc.

Tiện lợi sách Ä‘iện tá»­

Công nghệ thông tin thay đổi cả thế giá»›i, vượt qua mọi giá»›i hạn mà con người trÆ°á»›c Ä‘ó vẫn nghÄ© là không thể. Và vá»›i công nghệ thông tin, việc đọc thá»±c sá»± chÆ°a bao giờ dá»… dàng đến vậy. Đã qua rồi cái thời muốn đọc sách thì phải đến nhà sách hoặc thÆ° viện. Giờ Ä‘ây, chỉ cần má»™t thiết bị công nghệ (máy tính, smartphone...) có nối mạng hoặc không, người đọc Ä‘ã có thể tiếp cận cả kho tri thức của nhân loại vá»›i “sách Ä‘iện tá»­”.

Sách Ä‘iện tá»­, thường gọi là “eBook” - viết tắt của từ “electronic book” được xuất bản cho các thiết bị kỹ thuật số. Má»™t số sách Ä‘iện tá»­ được xuất bản Ä‘á»™c lập, không có bản in (giấy) tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng, nhÆ°ng cÅ©ng có thể là phiên bản Ä‘iện tá»­ của cuốn sách in. Vá»›i loại sách này, người dùng có thể đọc trá»±c tuyến hoặc tải xuống. DÆ°á»›i hình thức các “file”, má»™t thiết bị công nghệ nhÆ° Smartphone Ä‘ã có khả năng lÆ°u chứa cả ngàn cuốn sách Ä‘iện tá»­ (tải xuống), tùy vào dung lượng bá»™ nhá»› của thiết bị.

Nếu bạn thích má»™t cuốn sách nhÆ°ng lại không đủ tiền để mua bản in, không có thời gian cho việc ra nhà sách, hoặc chỉ có thể tranh thủ đọc những lúc rảnh rá»—i song lại không thể mang theo bên mình thì sách Ä‘iện tá»­ là sá»± lá»±a chọn được Æ°u tiên. Nếu không tính giá thành của thiết bị Ä‘iện tá»­ (máy đọc sách, máy tính, Ä‘iện thoại...) và cả những bản sách Ä‘iện tá»­ cho phép người đọc tải về miá»…n phí thì chi phí cho việc mua sách Ä‘iện tá»­ thông thường chỉ bằng khoảng 15 - 30% so vá»›i sách in. Đây được xem là má»™t lợi thế rất lá»›n. Bên cạnh Ä‘ó, sách Ä‘iện tá»­ còn có thể phóng to cỡ chữ; sá»­ dụng phần mềm chuyển văn bản thành giọng nói (sách nói) phù hợp vá»›i người già, người khiếm thị.

Vá»›i sá»± tiện lợi Ä‘ó, gần Ä‘ây nhiều thÆ°Æ¡ng hiệu Việt kinh doanh sách Ä‘iện tá»­ Ä‘ã trở thành cái tên quen thuá»™c vá»›i người đọc, nhÆ°: TiKi;

Vinabook; Lạc Việt... Bên cạnh, má»™t số trang web (ebook.vn; sachvui.com; waka.vn...) cÅ©ng thu hút Ä‘ông người dùng truy cập tải về, tùy vào những tá»±a sách mà có thể tính phí hoặc không. Và lợi thế của má»™t quốc gia có dân số Ä‘ông, số lượng người dùng

internet lá»›n nhÆ° Việt Nam thì thị trường sách Ä‘iện tá»­ được Ä‘ánh giá vô cùng tiềm năng. Theo thống kê của Cục Xuất bản, In và Phát hành (Bá»™ Thông tin và Truyền thông), năm 2020 số lượng nhà xuất bản được xác nhận đăng ký hoạt Ä‘á»™ng xuất bản phẩm Ä‘iện tá»­ Ä‘ã tăng lên thành 9 nhà xuất bản.

TrÆ°á»›c sá»± cạnh tranh của sách Ä‘iện tá»­ cùng các loại hình văn hóa giải trí hiện đại hấp dẫn, dÄ© nhiên sách in truyền thống không tránh khỏi khó khăn, thách thức. Năm 2020, xuất bản phẩm dạng sách in Ä‘ã giảm 10% (bản sách). Ông Hoàng Văn Tú, Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH Má»™t thành viên Nhà Xuất bản Thanh Hóa, cho biết: “Nếu năm 2015, số đầu sách xuất bản ở tỉnh là 616 thì đến năm 2020, Ä‘ã giảm xuống còn 446. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc giảm số lượng đầu sách in xuất bản, trong Ä‘ó không thể không kể đến việc phải cạnh tranh vá»›i sách Ä‘iện tá»­”.

Chá»— đứng của sách giấy

Nếu sá»± nhanh, tiện lợi là Æ°u thế thì việc người đọc thường thiếu tập trung, mỏi mắt... có thể xem nhÆ° nhược Ä‘iểm của loại hình sách Ä‘iện tá»­. ChÆ°a kể đến việc, chỉ cần thiết bị công nghệ gặp vấn đề, hàng ngàn “file” sách Ä‘iện tá»­ có thể dá»… dàng biến mất. Và tính riêng tÆ° khi đọc sách Ä‘iện tá»­ cÅ©ng khiến nhiều người dùng băn khoăn. Những bất cập của sách Ä‘iện tá»­ lại là lợi thế của sách (báo) in truyền thống.

Đều đặn má»—i sáng, bác Nguyá»…n Ngọc SÆ¡n (phường Điện Biên, TP Thanh Hóa), nguyên Hiệu trưởng Trường SÆ° phạm 12+2 (cÅ©) đều đến ThÆ° viện tỉnh để tìm đọc các đầu báo (nhật báo), sách địa chí địa phÆ°Æ¡ng, sách lịch sá»­. Bác SÆ¡n cho biết: “Gia Ä‘ình có đầy đủ các thiết bị nghe nhìn Ä‘iện tá»­, bản thân cÅ©ng không xa lạ vá»›i việc truy cập đọc sách, báo trên mạng internet, nhÆ°ng so vá»›i việc đọc sách (báo) giấy, cảm giác vẫn khác. Đó là lối đọc chậm rãi, đọc để nghiền ngẫm, suy nghÄ© để “ngấm” vào trong, từ Ä‘ó mà nhá»› lâu. Đến thÆ° viện còn được tiếp xúc vá»›i nhiều cháu nhỏ rất ham đọc và đọc được rất nhiều, má»›i thấy biển tri thức mênh mông mình có đọc bao nhiêu cÅ©ng là chÆ°a đủ”.

Không chỉ bác SÆ¡n, ghé thăm ThÆ° viện tỉnh, đặc biệt là những dịp chuẩn bị kỳ thi, má»›i thấy không khí đọc sách, học tập sôi Ä‘á»™ng. Không nói chuyện, không sá»­ dụng thiết bị công nghệ khi không thật cần thiết, chỉ có sách và người đọc, người học. Năm 2020, ThÆ° viện tỉnh Ä‘ã phục vụ 957 nghìn lượt bạn đọc vá»›i hÆ¡n 1,9 triệu lượt sách báo.

Nói về việc lá»±a chọn đọc sách giấy hay sách Ä‘iện tá»­, bà Thiều Thị NghÄ©a, Trưởng phòng Phục vụ bạn đọc ThÆ° viện tỉnh, cho biết: “Chọn sách giấy hay sách Ä‘iện tá»­ còn tùy thuá»™c vào sở thích, Ä‘iều kiện, khả năng của má»—i người. NhÆ°ng lợi thế của sách giấy nhÆ° việc người đọc có thể nghiền ngẫm, nghiên cứu là Ä‘iều không thể phủ nhận. Sá»± chỉn chu, cẩn thận trong khâu biên tập, xuất bản sách giấy cÅ©ng là Ä‘iểm cá»™ng. Tuy nhiên, phải khẳng định, bạn đọc ngày càng tinh ý hÆ¡n, khả năng, trình Ä‘á»™ đọc cÅ©ng cao hÆ¡n. Họ không chấp nhận những cuốn sách hời hợt, chất lượng kém. Việc đọc hiện nay Ä‘ang Ä‘i vào chiều sâu, chọn lọc”.

Đọc Ä‘i vào chiều sâu, Ä‘òi hỏi sách có chất lượng. Vì thế, trong sá»± khó khăn chung của thị trường sách in, vẫn có nhiều tá»±a sách thu hút bạn đọc và được in vá»›i số lượng lá»›n, nhÆ°: Con chim xanh biếc bay về (in 130 nghìn bản); Muôn kiếp nhân sinh (in 210 nghìn bản); Truyện kinh thánh dành cho thiếu nhi (in 65 nghìn bản)... (theo Báo cáo của Cục Xuất bản, In và Phát hành tại Há»™i nghị triển khai công tác xuất bản và phát hành xuất bản phẩm năm 2021).

Sách giấy truyền thống hay sách Ä‘iện tá»­? Đó không phải là câu chuyện của lá»±a chọn chỉ “1 trong 2”. Cùng tồn tại song hành và phát triển để mang đến cho người đọc trải nghiệm, “kênh” văn hóa đọc Ä‘a dạng, tốt hÆ¡n. Đương nhiên, để thúc đẩy văn hóa đọc phát triển, sẽ không thể chỉ kêu gọi người dân đọc nhiều hÆ¡n, việc nâng cao chất lượng sách (báo) từ tác giả đến nhà xuất bản là Ä‘iều quan trọng.

Theo Khánh Lá»™c/Báo Thanh Hóa Ä‘iện tá»­